Cô Kim Nga hỏi: Tôi đang nhận lương hưu thay mẹ theo giấy ủy quyền đã làm từ năm ngoái. Tuy nhiên, gần đây tôi nghe nói từ ngày 1/7, tất cả giấy ủy quyền cũ đều không còn hiệu lực. Mẹ tôi tuổi đã cao, sức khỏe yếu, đi lại rất khó khăn nên không thể trực tiếp đến cơ quan bảo hiểm xã hội để làm thủ tục. Trong trường hợp này, mẹ tôi có được cán bộ đến tận nhà hỗ trợ lập lại giấy ủy quyền hay không? Nếu có thì gia đình cần chuẩn bị những giấy tờ gì và liên hệ cơ quan nào để được giải quyết?

Việc Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và các văn bản hướng dẫn có hiệu lực từ ngày 1/7 đã mang đến nhiều thay đổi liên quan đến chế độ hưu trí. Bên cạnh những chính sách mở rộng quyền lợi cho người lao động, quy định mới về ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội cũng là nội dung được nhiều người dân quan tâm, nhất là đối với người cao tuổi, người mắc bệnh hoặc không còn khả năng tự đi làm thủ tục.

Một trong những điểm đáng chú ý là toàn bộ giấy ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội được lập theo quy định cũ không còn giá trị sử dụng kể từ ngày 30/6. Điều này đồng nghĩa với việc những trường hợp đang nhờ người thân nhận lương hưu thay phải thực hiện lại thủ tục theo quy định mới nếu muốn tiếp tục được chi trả thông qua người được ủy quyền.

Quy định này được đặt ra nhằm thống nhất việc quản lý, cập nhật thông tin người hưởng chế độ, đồng thời hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình chi trả. Vì vậy, người dân cần chủ động hoàn thiện hồ sơ trước khi giấy ủy quyền cũ hết hiệu lực để tránh ảnh hưởng đến việc nhận lương hưu và các khoản trợ cấp.

Trên thực tế, việc yêu cầu lập lại giấy ủy quyền đã khiến không ít gia đình có người cao tuổi lo lắng, đặc biệt là những trường hợp sức khỏe yếu, không thể trực tiếp đến cơ quan chức năng để thực hiện thủ tục. Trước thực tế đó, nhiều địa phương đã triển khai các giải pháp hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

Tại Hà Nội, Trung tâm Phục vụ hành chính công đã phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội và chính quyền cấp xã, phường tổ chức tiếp nhận hồ sơ ngay tại nơi cư trú đối với những người không có khả năng đi lại. Đây là giải pháp mang tính hỗ trợ hành chính, giúp người cao tuổi, người bệnh hoặc người có hoàn cảnh đặc biệt hoàn tất thủ tục mà không phải di chuyển đến cơ quan tiếp nhận.

Theo thống kê, trên địa bàn thành phố có hơn 92.000 trường hợp phải lập lại giấy ủy quyền theo quy định mới. Đến nay, phần lớn hồ sơ đã được giải quyết, trong đó hàng nghìn người cao tuổi và người bệnh đã được cán bộ trực tiếp đến tận nhà hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ và hoàn thiện các thủ tục cần thiết.

Song song với việc hỗ trợ người dân, quy định áp dụng từ ngày 1/7 cũng đặt ra một số yêu cầu mới đối với việc ủy quyền nhận lương hưu. Theo đó, văn bản ủy quyền chỉ có giá trị tối đa 12 tháng kể từ ngày được lập. Sau khi hết thời hạn này, nếu vẫn có nhu cầu nhận thay thì người hưởng lương hưu phải lập văn bản ủy quyền mới theo đúng quy định.

Đối với người lựa chọn hình thức nhận lương hưu qua tài khoản ngân hàng của chính mình, hồ sơ cần có Mẫu số 14-HSB theo quy định. Trong trường hợp tiếp tục để người khác nhận thay, ngoài mẫu đề nghị, người dân còn phải nộp văn bản ủy quyền đã được chứng thực. Nội dung văn bản cần thể hiện rõ thời hạn ủy quyền, phương thức nhận tiền, thông tin tài khoản ngân hàng nếu nhận qua chuyển khoản cũng như thông tin đầy đủ của người được ủy quyền.

Người dân có thể nộp hồ sơ tại cơ quan bảo hiểm xã hội cấp cơ sở, các điểm giao dịch của bưu điện hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công theo phân cấp tiếp nhận. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình giải quyết diễn ra nhanh chóng, hạn chế phải bổ sung nhiều lần.

Bên cạnh những thay đổi về thủ tục nhận lương hưu, chính sách hưu trí từ tháng 7  cũng có nhiều điểm mới đáng chú ý. Trong đó, điều kiện về thời gian tham gia bảo hiểm xã hội để được hưởng lương hưu đã được giảm từ 20 năm xuống còn đủ 15 năm đối với cả người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Ngoài ra, mức lương hưu từ tháng 7 được điều chỉnh tăng đồng loạt 8% so với mức đang hưởng của tháng 6 năm nay. Riêng nhóm người nghỉ hưu trước ngày 1/1/1995 có mức hưởng thấp còn được hỗ trợ thêm để bảo đảm mức sống tối thiểu theo chính sách điều chỉnh của Nhà nước.

Đối với tuổi nghỉ hưu, người lao động làm việc trong điều kiện bình thường nghỉ hưu khi nam đủ 61 tuổi 6 tháng và nữ đủ 57 tuổi. Một số trường hợp làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc bị suy giảm khả năng lao động theo quy định vẫn có thể nghỉ hưu sớm nếu đáp ứng đủ điều kiện của pháp luật.

Cùng với việc triển khai các quy định mới, cơ quan bảo hiểm xã hội cũng liên tục phát đi cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo lợi dụng quá trình làm thủ tục nhận lương hưu. Người dân cần thực hiện các giao dịch hành chính thông qua cơ quan bảo hiểm xã hội, bưu điện hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công; tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã xác thực hoặc truy cập các đường dẫn không rõ nguồn gốc được gửi qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội.

Đối với người cao tuổi, người có sức khỏe yếu hoặc gặp khó khăn trong việc đi lại, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với chính quyền địa phương để xem xét hỗ trợ phù hợp, trong đó có việc cử cán bộ đến tận nơi hướng dẫn và tiếp nhận hồ sơ khi cần thiết. Đây là giải pháp góp phần bảo đảm mọi người dân đều có thể tiếp cận chính sách an sinh một cách thuận lợi, đồng thời hạn chế nguy cơ bị lợi dụng hoặc mất quyền lợi do không kịp hoàn tất thủ tục theo quy định mới.