Anh Huỳnh Thái hỏi: Tôi đã đóng bảo hiểm thất nghiệp được 15 năm, tương đương 180 tháng. Nếu nghỉ việc và đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp, tôi có được bảo lưu phần thời gian đóng vượt quá 144 tháng để cộng dồn cho lần hưởng trợ cấp thất nghiệp sau hay không? 

Nhiều người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian dài thường có chung một băn khoăn: nếu đã đóng trên 144 tháng, phần thời gian đóng vượt quá mốc này có được giữ lại để cộng dồn cho lần hưởng trợ cấp thất nghiệp tiếp theo hay không?

Câu trả lời là không, nếu đó là phần thời gian đóng chưa được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp trong trường hợp người lao động đã đóng bảo hiểm thất nghiệp trên 144 tháng. Quy định này hiện được thể hiện tại Điều 8 Nghị định 374/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1.

Đóng từ trên 36 tháng đến đủ 144 tháng được bảo lưu

Theo quy định, khi người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp mà vẫn còn thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa được sử dụng để giải quyết trợ cấp, pháp luật phân định rõ theo tổng thời gian đã đóng.

Cụ thể, người lao động có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trên 36 tháng đến đủ 144 tháng thì phần thời gian đóng chưa được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp được bảo lưu.

Ngược lại, nếu tổng thời gian đóng trên 144 tháng, những tháng đóng chưa được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp không được bảo lưu theo trường hợp này. Thời gian đóng được bảo lưu, nếu có, sẽ được ghi nhận trong quyết định về việc hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Như vậy, mốc 144 tháng không phải là con số được đưa ra để xác định người lao động có được tham gia bảo hiểm thất nghiệp hay không, mà liên quan trực tiếp đến giới hạn thời gian đóng được sử dụng để tính hưởng và bảo lưu trợ cấp thất nghiệp.

Vì sao lại có mốc 144 tháng?

Để hiểu quy định này, cần nhìn vào cách tính thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Theo quy định về trợ cấp thất nghiệp, thời gian hưởng được tính dựa trên số tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp. Người lao động đóng đủ từ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp; sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp. Tuy nhiên, tổng thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa không quá 12 tháng.

Có thể hiểu đơn giản, 144 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp tương ứng với mức tối đa 12 tháng trợ cấp thất nghiệp.

Chính vì thời gian hưởng trợ cấp đã có giới hạn tối đa 12 tháng nên việc đóng bảo hiểm thất nghiệp vượt quá 144 tháng không làm phát sinh thêm thời gian hưởng trợ cấp trong lần giải quyết đó. Phần thời gian vượt quá giới hạn này cũng không được chuyển sang lần hưởng sau theo cơ chế bảo lưu nêu trên.

Đây là điểm người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp lâu năm cần đặc biệt lưu ý, bởi cách hiểu "đóng bao nhiêu thì được cộng dồn bấy nhiêu" không phù hợp với quy định hiện hành.

Ví dụ người lao động đóng 150 tháng

Chẳng hạn, ông A có 150 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp và đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Theo cách tính hiện hành, ông A được hưởng tối đa 12 tháng trợ cấp thất nghiệp, tương ứng với 144 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Vậy còn 6 tháng đóng vượt quá 144 tháng thì sao?

6 tháng này không được bảo lưu để cộng vào thời gian đóng cho lần hưởng trợ cấp thất nghiệp tiếp theo theo trường hợp đang được đề cập.

Cách xử lý này đã được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn trước đây tại Công văn số 4379/LĐTBXH-VL ngày 17/10/2023: người lao động đóng bảo hiểm thất nghiệp trên 144 tháng, nếu đủ điều kiện hưởng trợ cấp, được hưởng tối đa 12 tháng và không được bảo lưu phần thời gian đóng còn lại trên 144 tháng.

Quy định tại Nghị định 374/2025/NĐ-CP từ năm 2026 tiếp tục thể hiện nguyên tắc này.

Đóng đúng 144 tháng thì có được bảo lưu không?

Một điểm khác cũng cần làm rõ là trường hợp người lao động có đúng 144 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Với 144 tháng đóng, người lao động đã có số tháng đóng tương ứng với 12 tháng trợ cấp thất nghiệp, tức mức hưởng tối đa.

Nếu toàn bộ 144 tháng đã được sử dụng để giải quyết 12 tháng trợ cấp thì sẽ không còn phần thời gian đóng chưa được giải quyết để bảo lưu.

Trong khi đó, với người có thời gian đóng nằm trong khoảng trên 36 tháng đến dưới 144 tháng, nếu sau khi tính số tháng trợ cấp vẫn còn tháng đóng chưa được sử dụng thì phần thời gian đó có thể được bảo lưu theo quy định.

Chẳng hạn, người lao động có 100 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp được tính hưởng 8 tháng trợ cấp, tương ứng 96 tháng đóng. Khi đó, 4 tháng còn lại là thời gian chưa được sử dụng để giải quyết trợ cấp và thuộc trường hợp được bảo lưu.

Qua đó có thể thấy, không phải cứ nằm trong khoảng trên 36 tháng đến 144 tháng là mặc nhiên có thời gian bảo lưu. Số tháng thực tế được bảo lưu còn phụ thuộc vào số tháng đã được sử dụng để tính hưởng trợ cấp.

Không nên hiểu "trên 144 tháng không được bảo lưu" là mọi trường hợp đều mất thời gian đóng. Tuy nhiên, quy định trên cần được hiểu đúng phạm vi. Việc không bảo lưu thời gian đóng trên 144 tháng được đặt ra trong trường hợp người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp mà có tháng đóng chưa được giải quyết hưởng trợ cấp. Đây không phải là quy định loại bỏ tất cả các trường hợp bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Điều 8 Nghị định 374/2025/NĐ-CP còn quy định nhiều trường hợp bảo lưu khác, chẳng hạn người lao động bị hủy quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp; đang hưởng trợ cấp nhưng bị chấm dứt hưởng thuộc trường hợp được bảo lưu; không đến nhận tiền trợ cấp theo quy định; hoặc được cơ quan BHXH xác nhận bổ sung thời gian đóng sau khi đã chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Do đó, khi người lao động hỏi "tôi đóng trên 144 tháng thì có được bảo lưu không?", không nên chỉ nhìn vào tổng số tháng đóng mà cần xác định bảo lưu trong trường hợp nào.

Nếu đang nói đến phần thời gian đóng chưa được sử dụng để giải quyết trợ cấp thất nghiệp khi tổng thời gian đóng đã vượt 144 tháng thì câu trả lời là không được bảo lưu. Nhưng nếu phát sinh một trong những trường hợp bảo lưu khác mà pháp luật quy định thì cách tính có thể khác.

Thời gian được bảo lưu phải được thể hiện trong quyết định hưởng trợ cấp

Một điểm người lao động không nên bỏ qua là việc kiểm tra quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Theo quy định, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp được bảo lưu được ghi nhận trong quyết định về việc hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Điều này có ý nghĩa thực tế bởi đây là căn cứ để xác định người lao động còn bao nhiêu thời gian đóng được sử dụng cho lần hưởng trợ cấp thất nghiệp sau nếu tiếp tục đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Vì vậy, sau khi được giải quyết trợ cấp thất nghiệp, người lao động nên kiểm tra kỹ các thông tin trong quyết định, đặc biệt là thời gian hưởng trợ cấp và thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp được bảo lưu. Không nên tự tính theo tổng số năm đã tham gia rồi mặc định rằng toàn bộ số tháng chưa sử dụng sẽ được cộng dồn cho lần sau.

Đóng lâu chưa đồng nghĩa với được bảo lưu vô hạn

Xét rộng hơn, quy định về mốc 144 tháng cho thấy bảo hiểm thất nghiệp được thiết kế theo nguyên tắc có giới hạn về thời gian hưởng trợ cấp. Việc người lao động tham gia lâu dài là cơ sở để xác định quyền lợi, nhưng không đồng nghĩa thời gian hưởng trợ cấp sẽ tăng lên vô hạn.

Đặc biệt, khi số tháng đóng đã vượt ngưỡng tối đa được sử dụng để tính 12 tháng trợ cấp, phần thời gian vượt quá không tiếp tục được chuyển sang lần hưởng kế tiếp theo cơ chế bảo lưu nói trên.

Vì vậy, có thể ghi nhớ ngắn gọn: đóng bảo hiểm thất nghiệp trên 36 tháng đến đủ 144 tháng, phần thời gian chưa được giải quyết có thể được bảo lưu; nhưng nếu đã đóng trên 144 tháng thì phần thời gian chưa được giải quyết vượt quá giới hạn này không được bảo lưu trong trường hợp hưởng trợ cấp thất nghiệp nêu trên. Thời gian nào thực tế được bảo lưu phải căn cứ vào quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp và trường hợp cụ thể của người lao động.

Điểm này đặc biệt đáng lưu ý với những người có quá trình làm việc dài, liên tục đóng bảo hiểm thất nghiệp nhiều năm. Việc kiểm tra số tháng đóng và nội dung quyết định hưởng trợ cấp ngay khi giải quyết chế độ sẽ giúp người lao động xác định chính xác quyền lợi còn lại, thay vì mặc nhiên cho rằng mọi tháng đóng chưa sử dụng đều được "để dành" cho lần thất nghiệp tiếp theo.