Chị Minh Anh hỏi: Tôi và chồng quen nhau nhiều năm trước khi kết hôn. Thời điểm mua căn nhà, chúng tôi chưa đăng ký kết hôn nhưng tôi đã đưa 700 triệu đồng để cùng góp tiền mua, tương đương một nửa giá trị căn nhà lúc đó. Tuy nhiên, vì nhiều lý do nên Giấy chứng nhận chỉ đứng tên chồng tôi. Hiện cuộc sống hôn nhân phát sinh mâu thuẫn và có thể sẽ ly hôn. Nếu chồng tôi không thừa nhận việc tôi đã góp 700 triệu đồng mua nhà thì tôi có được chia căn nhà hay không? Tôi cần phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

Điểm mấu chốt của vụ việc là người vợ đã bỏ ra 700 triệu đồng để cùng mua căn nhà, tương ứng khoảng 50% giá trị tài sản tại thời điểm giao dịch. Nếu chứng minh được khoản tiền này là phần đóng góp vào quá trình tạo lập nhà ở thì căn nhà có cơ sở được xác định là tài sản chung của vợ chồng. Khi ly hôn, việc phân chia sẽ được Tòa án xem xét theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

Tuy nhiên, nếu người chồng không thừa nhận việc người vợ đã góp tiền thì nghĩa vụ chứng minh thuộc về người vợ. Các chứng cứ có thể sử dụng gồm giấy xác nhận góp tiền, giấy vay mượn, sao kê chuyển khoản, tin nhắn, email, ghi âm, lời khai của người làm chứng hoặc các tài liệu hợp pháp khác.

Trong trường hợp không chứng minh được việc đã góp 700 triệu đồng, người vợ có nguy cơ không được công nhận quyền đối với căn nhà. Nguyên nhân là căn nhà được hình thành trước khi đăng ký kết hôn và Giấy chứng nhận chỉ đứng tên người chồng, nên có thể được xác định là tài sản riêng.

Để tránh phát sinh tranh chấp, các chuyên gia pháp lý khuyến nghị vợ chồng nên lập văn bản xác nhận nguồn gốc hình thành tài sản ngay khi còn thống nhất được với nhau. Văn bản cần ghi rõ số tiền mỗi bên đã đóng góp, tỷ lệ sở hữu và thống nhất xác định căn nhà là tài sản chung. Đây sẽ là chứng cứ quan trọng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên nếu sau này xảy ra tranh chấp hoặc ly hôn.

Thực tế cho thấy, không ít tranh chấp tài sản sau ly hôn bắt nguồn từ việc các bên chỉ thỏa thuận bằng lời nói hoặc không lưu giữ tài liệu chứng minh quá trình cùng tạo lập tài sản. Trong khi đó, pháp luật bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi bên trên cơ sở chứng cứ cụ thể chứ không chỉ dựa vào lời trình bày. Vì vậy, khi vợ chồng cùng góp tiền mua nhà, đất hoặc tài sản có giá trị lớn, các bên nên chủ động lập văn bản xác nhận việc góp vốn, lưu giữ chứng từ thanh toán và thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết. Đây không chỉ là cách hạn chế rủi ro khi phát sinh tranh chấp mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch trong việc xác lập quyền sở hữu đối với tài sản của vợ chồng.