Ở nơi địa đầu phía Bắc của Tổ quốc, Cao Bằng có hơn 333 km đường biên giới trải dài qua những dãy núi đá trùng điệp, những cột mốc chủ quyền không chỉ được gìn giữ bằng các cuộc tuần tra ngày đêm của lực lượng biên phòng. Quan trọng hơn, phía sau mỗi cột mốc là một "cột mốc lòng dân" được bồi đắp bằng niềm tin, sự gắn bó và tình cảm quân - dân bền chặt qua nhiều năm tháng. Đó cũng chính là nền tảng để Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, góp phần bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ gìn an ninh biên giới quốc gia và tạo động lực phát triển bền vững cho khu vực biên giới.

Cao Bằng hiện có 21 xã biên giới với hơn 172 nghìn nhân khẩu thuộc nhiều dân tộc cùng sinh sống. Dù đời sống kinh tế - xã hội đã có nhiều chuyển biến tích cực trong những năm gần đây, song đây vẫn là khu vực còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn ở mức cao; cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ; trình độ dân trí giữa các vùng còn chênh lệch đáng kể. Trong điều kiện đó, việc xây dựng thế trận lòng dân không chỉ là yêu cầu của nhiệm vụ quốc phòng, an ninh mà còn là giải pháp căn cơ để phát triển vùng biên giới.

Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng trong những năm vừa qua đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều mô hình, chương trình hướng về cơ sở, hướng về nhân dân. Nếu trước đây hình ảnh người lính biên phòng gắn liền với công tác tuần tra, bảo vệ đường biên, cột mốc thì hôm nay, ở nhiều bản làng vùng cao, người dân còn xem cán bộ biên phòng như những người thân trong gia đình.

Những cột mốc lòng dân nơi biên giới Cao Bằng

Một trong những mô hình mang đậm dấu ấn trong việc xây dựng thế trận lòng dân là việc phân công Đảng viên đồn biên phòng phụ trách các hộ gia đình khu vực biên giới. Hiện nay, 430 Đảng viên của Ban chỉ huy Đồn biên phòng tỉnh Cao Bằng đang trực tiếp phụ trách hơn 2.000 hộ dân trên địa bàn, đặc biệt là các hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Không chỉ tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, những cán bộ biên phòng còn trực tiếp hướng dẫn sản xuất, hỗ trợ sinh kế, giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống.

Từ những việc làm cụ thể ấy, mối quan hệ quân - dân ngày càng được gắn kết. Người dân tin tưởng, chủ động cung cấp thông tin, tích cực phối hợp cùng lực lượng biên phòng tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Cùng với đó, hàng loạt chương trình an sinh xã hội đã góp phần làm sâu sắc thêm tình cảm quân dân nơi biên giới. Điển hình như chương trình "Nâng bước em tới trường" đã hỗ trợ 174 học sinh có hoàn cảnh khó khăn; Dự án "Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường" tiếp tục đồng hành với 260 học sinh vùng biên. Từ những chương trình an sinh xã hội, nhiều em đã trưởng thành, thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng, thậm chí có em quay trở về công tác trong lực lượng Bộ đội Biên phòng.

Không dừng lại ở đó, mô hình "Con nuôi đồn Biên phòng" cũng đã trở thành điểm tựa cho nhiều trẻ em mồ côi, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Từ những mái ấm nơi đồn biên phòng, nhiều em nhỏ đã có cơ hội tiếp tục học tập, trưởng thành trong sự yêu thương, đùm bọc của những người lính quân hàm xanh.

Không chỉ chăm lo cho thế hệ tương lai, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng còn đồng hành cùng người dân trong hành trình giảm nghèo bền vững. Hàng trăm con bò giống, trâu giống, hàng nghìn cây con giống cùng các nguồn vốn hỗ trợ đã được trao tận tay người dân. Nhiều hộ gia đình từng bước thoát nghèo, ổn định cuộc sống nhờ sự hướng dẫn tận tình của cán bộ biên phòng trong phát triển sản xuất và xây dựng sinh kế.

Từ những việc làm thiết thực ấy, phong trào "Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới" đã thực sự lan tỏa sâu rộng trên toàn tuyến biên giới. Đến nay, đã có 170 tổ tự quản đường biên, cột mốc với hơn 8.000 hộ gia đình tham gia; hàng trăm tổ tự quản an ninh trật tự được thành lập và hoạt động hiệu quả. Nhân dân không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà đã trở thành lực lượng trực tiếp tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc cùng Bộ đội Biên phòng.

Đặc biệt, mô hình kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới đã tạo thêm những nhịp cầu hữu nghị giữa nhân dân hai nước, góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Những cuộc gặp gỡ, giao lưu, trao đổi thông tin giữa các cụm dân cư kết nghĩa không chỉ tăng cường tình đoàn kết mà còn góp phần phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm xuyên biên giới. Từ đó, tình hình an ninh trật tự được đảm bảo, chủ quyền được giữ vững, đời sống của người dân ngày càng phát triển.

Giữa đại ngàn biên cương Cao Bằng hôm nay, những người lính quân hàm xanh vẫn đang ngày đêm lặng thầm thực hiện nhiệm vụ. Bên cạnh những bước chân thầm lặng đang hàng ngày tuần tra, giữ vững chủ quyền lãnh thổ, những chiến sĩ biên phòng cũng đang bền bỉ vun đắp một tuyến phòng thủ đặc biệt - tuyến phòng thủ được xây dựng từ niềm tin của nhân dân. Cũng chính từ nền tảng vững chắc ấy, thế trận lòng dân nơi biên giới Cao Bằng ngày càng được củng cố, trở thành điểm tựa quan trọng để bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới, đồng thời tạo động lực cho sự phát triển bền vững của vùng đất nơi địa đầu Tổ quốc.