Sáng 28/7, sau phiên thảo luận ở hội trường Kỳ họp thứ 3 HĐND thành phố Hải Phòng khoá XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, các đại biểu tiến hành chất vấn ở hội trường.

Điểm chung nổi bật là tinh thần không né tránh thực tiễn. Sắp xếp trường học phải tinh gọn nhưng không làm gián đoạn việc học; công bố giá vật liệu phải bám thị trường nhưng không để thất thoát ngân sách; lập lại trật tự vỉa hè phải nghiêm minh nhưng cần mở ra những không gian sinh kế hợp pháp. Đó cũng là yêu cầu xuyên suốt của quản trị đô thị hiện đại: kỷ cương đi cùng trách nhiệm giải trình và an sinh xã hội.

Sắp xếp trường học: tinh gọn đầu mối, bảo đảm quyền lợi người học

Trước đề nghị sớm công khai công tác chuẩn bị và phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập, ông Lương Văn Việt (Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng) cho biết Sở đã phối hợp với các địa phương rà soát, xây dựng dự thảo phương án trên 6 nguyên tắc chung. Phương án được đặt trong yêu cầu phù hợp, linh hoạt, đổi mới quản trị, tăng cường kiểm tra, giám sát và bảo đảm quyền lợi của học sinh, phụ huynh.

Tính tới thời điểm 1/7/2025, toàn thành phố Hải Phòng có 1.439 cơ sở giáo dục công lập, 798 trường có quy mô nhỏ hơn 50% quy mô tối đa. Theo dự thảo tiêu chí, nhóm trường có quy mô nhỏ hơn 50% quy mô tối đa thuộc diện xem xét sắp xếp, đồng thời phải tính đến khoảng cách địa lý. Mục tiêu sau sắp xếp là giảm 35 - 40% số đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với ngày 1/7/2025. Dự thảo đã được trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Sở Nội vụ đang xây dựng tiêu chí bố trí cán bộ quản lý, chuẩn bị kế hoạch và đề án, dự kiến hoàn thành các nhiệm vụ trước ngày 30/8/2026.

Việc sắp xếp cũng liên quan trực tiếp đến bài toán nhân lực. Thành phố có nhu cầu tuyển dụng hơn 2.000 chỉ tiêu giáo viên nhưng kế hoạch đang tạm dừng để chờ hoàn thiện phương án tổ chức lại. Sau sắp xếp, nhu cầu tuyển dụng sẽ được xem xét trên cơ sở mạng lưới trường lớp và vị trí việc làm thực tế. Đối với kiến nghị về mức thu, chế độ chi cho người nấu ăn, trông trưa, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tham mưu UBND thành phố trình HĐND thành phố Hải Phòng ban hành nghị quyết phù hợp với mặt bằng giá thực tiễn.

Chủ tịch HĐND thành phố Lê Văn Hiệu lưu ý việc sắp xếp cán bộ quản lý là khâu khó, cần có tiêu chí rõ ràng và làm tốt công tác tư tưởng; ghi nhận quá trình phấn đấu, cống hiến của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng. Với đội ngũ viên chức làm công việc hành chính trong trường học có thể bị ảnh hưởng, cơ quan chuyên môn cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ, đào tạo và chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp.

Giá vật liệu xây dựng: công bố phải theo kịp thị trường

Tại phiên chất vấn, đại biểu Trần Tiến Dũng phản ánh giá vật liệu xây dựng do Sở Xây dựng công bố thấp hơn giá thị trường, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi triển khai dự án đầu tư công. Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thành Hưng thẳng thắn xác nhận phản ánh này là có cơ sở.

Theo người đứng đầu ngành xây dựng thành phố, thị trường xuất hiện tình trạng một số đơn vị lợi dụng khan hiếm để găm hàng, "thổi" giá, tạo chênh lệch hóa đơn; có dấu hiệu gian lận nhất định trong kinh doanh vật liệu. Trách nhiệm quản lý vì vậy không thuộc riêng một cơ quan mà cần sự phối hợp của Sở Xây dựng, cơ quan thuế, công an và chính quyền địa phương. Ở chiều ngược lại, chủ đầu tư cũng phải chủ động nghiên cứu quy định, khảo sát giá, tính toán dự toán phù hợp và dự báo biến động thị trường.

Giám đốc Sở Xây dựng cho biết sẽ tăng tần suất công bố giá vật liệu để bám sát thị trường; nghiên cứu phát triển thêm bến bãi, nguồn vật liệu, giải pháp cấp phép mỏ; phối hợp kiểm tra để sản lượng khai thác và số liệu trên hóa đơn khớp nhau. Đối với đất san lấp, Sở Xây dựng tiếp thu yêu cầu xác định rõ loại đất sẽ đưa vào công bố giá, đồng thời hướng dẫn chủ đầu tư tận dụng các vật liệu san lấp khác phù hợp. Ý kiến tại phiên chất vấn cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu vật liệu thay thế để giảm áp lực nguồn cung.

Thông điệp của Chủ tịch HĐND thành phố là đội ngũ tham mưu phải nâng cao trình độ, bản lĩnh, thực hiện đầy đủ trách nhiệm, vừa kiểm soát ngân sách, vừa tránh để doanh nghiệp trúng thầu rơi vào thua lỗ vì khoảng cách bất hợp lý giữa hồ sơ giá và giá mua thực tế.

Vỉa hè: kỷ cương đô thị phải đi cùng phương án sinh kế

Đại biểu Nguyễn Anh Tuân đánh giá việc thực hiện Chỉ thị số 17/CT-UBND ngày 14/11/2025 của UBND thành phố Hải Phòng về tăng cường bảo đảm trật tự công cộng, trật tự đô thị, trật tự đường hè và hành lang an toàn đường bộ, đường sắt đã tạo chuyển biến tích cực, được cử tri và nhân dân ghi nhận. Tuy nhiên, việc triển khai nhanh cũng tác động đến một bộ phận người dân mưu sinh trên vỉa hè.

Trả lời vấn đề này, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thành Hưng cho rằng câu hỏi đã phản ánh tâm tư của nhiều hộ buôn bán nhỏ. Pháp luật không khuyến khích sử dụng lòng đường, vỉa hè cho mục đích khác; trường hợp cần thiết phải do UBND thành phố quyết định. Đồng thời, vẫn có không gian chính sách để thành phố tổ chức việc sử dụng tại một số tuyến, khu vực phù hợp theo quy hoạch hoặc chính sách do HĐND thành phố thông qua.

Sở Xây dựng dự kiến tham mưu UBND thành phố Hải Phòng xác định cụ thể các khu vực có thể tổ chức kinh tế đêm, food tour và hoạt động phù hợp để tăng sức hấp dẫn đô thị, tạo điều kiện phát triển kinh tế hộ gia đình. Nguyên tắc được nêu rõ là phải có quy định cụ thể, tổ chức có kiểm soát, không triển khai tràn lan.

Đại biểu Nguyễn Anh Tuân đề nghị khẩn trương thực hiện vì nhiều gia đình đang bị ảnh hưởng, đây là vấn đề an sinh cần được quan tâm. Chủ tịch HĐND thành phố Lê Văn Hiệu cũng yêu cầu Sở Xây dựng sớm nghiên cứu, tham mưu phương án khai thác, sử dụng vỉa hè phù hợp; bảo đảm chủ trương lập lại trật tự đô thị được thực hiện đồng bộ với giải pháp ổn định đời sống người dân.

Ba nhóm vấn đề tưởng như thuộc ba lĩnh vực khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một yêu cầu: chính sách chỉ thực sự thuyết phục khi bám sát đời sống và có lộ trình thực hiện minh bạch. Một phương án sắp xếp trường học tốt phải giúp quản trị hiệu quả hơn mà học sinh vẫn được học thuận lợi; một bảng công bố giá đáng tin cậy phải giúp quản lý vốn chặt chẽ mà doanh nghiệp có thể tổ chức thi công; một đô thị văn minh phải trả lại lối đi cho người đi bộ nhưng cũng cần chủ động bố trí không gian sinh kế hợp pháp cho người dân.