Từ nguồn thông tin do Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa Hoa Kỳ (HSI) cung cấp, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) vừa phát hiện một đường dây sản xuất giày có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu Nike, Nike Air và Air Jordan tại TP.Hồ Chí Minh để xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ.

Đây được đánh giá là vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có quy mô lớn, tính chất phức tạp, liên quan đến hoạt động gia công quốc tế và có dấu hiệu làm giả hồ sơ, giấy tờ nhằm hợp thức hóa hàng hóa để đưa vào chuỗi cung ứng nước ngoài.

Theo thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nghi ngờ một cơ sở sản xuất tại TP.Hồ Chí Minh gia công khoảng 12.000 đôi giày giả mạo nhãn hiệu Nike. Tuy nhiên, quá trình xác minh, kiểm tra thực tế cho thấy quy mô vụ việc lớn hơn nhiều, với gần 50.000 đôi giày thành phẩm và bán thành phẩm liên quan.

Tháng 6/2026, thông qua kênh phối hợp nghiệp vụ với HSI, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tiếp nhận thông tin về một đường dây có dấu hiệu tổ chức sản xuất giày mang nhãn hiệu Nike tại Việt Nam để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Sau khi thu thập, phân tích thông tin, cơ quan chức năng đã xây dựng phương án kiểm tra nhằm ngăn chặn nguy cơ tẩu tán tang vật.

Ngày 16/7, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) cùng Công an TP.Hồ Chí Minh tiến hành kiểm tra Công ty MP tại TP.Hồ Chí Minh.

Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện doanh nghiệp đang sản xuất, lưu giữ số lượng lớn giày thành phẩm và linh kiện mang dấu hiệu của các nhãn hiệu Nike, Nike Air và Air Jordan.

Cụ thể, đoàn kiểm tra ghi nhận 25.396 đôi giày thành phẩm mang dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu Nike và Air Jordan, trị giá hơn 12,3 tỷ đồng. Ngoài ra còn có 20.875 đôi mũ giày và 10.800 đôi đế giày mang dấu hiệu Nike đang trong quá trình hoàn thiện, trị giá hơn 11,2 tỷ đồng.

Theo cơ quan chức năng, nếu tính theo giá thị trường, tổng giá trị lô hàng có thể vượt 100 tỷ đồng. Đáng chú ý, sản phẩm được làm giả rất tinh vi, khó phân biệt bằng mắt thường. Không chỉ sao chép kiểu dáng, mẫu mã, các đối tượng còn làm giả mã xác thực trên từng đôi giày nhằm tạo cảm giác giống hàng chính hãng.

Làm việc với đoàn kiểm tra, đại diện doanh nghiệp cho biết toàn bộ số hàng hóa được sản xuất theo hợp đồng gia công với một đối tác nước ngoài. Doanh nghiệp xuất trình nhiều tài liệu như hợp đồng gia công, thư trao đổi điện tử, giấy ủy quyền sử dụng nhãn hiệu và hồ sơ xuất khẩu để chứng minh tính hợp pháp của hoạt động sản xuất.

Theo hồ sơ doanh nghiệp cung cấp, từ đầu năm 2026 đến thời điểm bị kiểm tra, doanh nghiệp đã xuất khẩu 11 container giày mang nhãn hiệu Nike và Air Jordan sang Hoa Kỳ, với tổng giá trị khai báo hơn 25,46 tỷ đồng.

Tuy nhiên, qua xác minh với chủ sở hữu thương hiệu, Nike Việt Nam và Nike Inc. khẳng định chưa từng cấp phép, ký hợp đồng li-xăng hoặc ủy quyền cho doanh nghiệp này sản xuất, gia công hoặc sử dụng các nhãn hiệu Nike, Nike Air và Air Jordan. Do đó, cơ quan chức năng nhận định số hàng hóa trên có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết đây là một trong những vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có quy mô lớn được phát hiện trong những năm gần đây. Vụ việc cho thấy các đối tượng đã lợi dụng hoạt động gia công quốc tế, sử dụng phương thức tinh vi để che giấu hành vi sản xuất hàng giả, đồng thời có sự liên quan đến nhiều tổ chức, doanh nghiệp ở Việt Nam, Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Hiện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã lập biên bản kiểm tra, tạm giữ toàn bộ số hàng hóa liên quan, áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định. Cơ quan chức năng tiếp tục mở rộng điều tra, xác minh nguồn gốc nguyên liệu, các đối tác liên quan, hoạt động xuất khẩu và vai trò của từng cá nhân, tổ chức trong vụ việc.

Việc sản xuất, kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và quyền sở hữu trí tuệ được Nhà nước bảo hộ. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, giá trị hàng hóa, hậu quả gây ra và vai trò của từng cá nhân, tổ chức, các đối tượng liên quan có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Cơ quan chức năng cảnh báo, hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Không chỉ làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, uy tín và doanh thu của doanh nghiệp sở hữu thương hiệu, hàng giả còn làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng, gây mất môi trường cạnh tranh lành mạnh và ảnh hưởng đến hình ảnh, chất lượng hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đặc biệt, các đối tượng sản xuất hàng giả ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi như làm giả bao bì, nhãn hiệu, mã xác thực, lợi dụng hoạt động gia công, xuất khẩu hoặc sử dụng hồ sơ, giấy tờ không đúng thực tế để che giấu hành vi vi phạm. Điều này gây khó khăn cho công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý của cơ quan chức năng.

Để chủ động phòng ngừa, người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác, lựa chọn sản phẩm tại các kênh phân phối chính thức, kiểm tra kỹ nguồn gốc, xuất xứ, thông tin nhà sản xuất và các dấu hiệu nhận biết hàng chính hãng trước khi mua. Không nên ham rẻ hoặc sử dụng những sản phẩm không rõ nguồn gốc vì có thể tiếp tay cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả.

Đối với doanh nghiệp, cần tăng cường quản lý chuỗi cung ứng, bảo vệ thương hiệu, kiểm soát chặt chẽ hoạt động gia công, phân phối sản phẩm và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Vụ việc cũng cho thấy vai trò quan trọng của sự phối hợp giữa các cơ quan trong nước và quốc tế trong việc trao đổi thông tin, phát hiện, ngăn chặn các đường dây sản xuất, kinh doanh hàng giả có yếu tố xuyên biên giới. Đây là giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, người tiêu dùng và xây dựng môi trường thương mại minh bạch, an toàn.