Việc kết nối dữ liệu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với hệ thống định danh điện tử đang mở ra hướng tiếp cận mới đối với thông tin nhà đất. Khi dữ liệu được đồng bộ, người dân có thể tra cứu nhiều thông tin về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngay trên VNeID, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hồ sơ giấy.

Kiểm tra thông tin sổ đỏ ngay trên VNeID

Theo ghi nhận, tại một số địa phương như Hà Nội, Thanh Hóa, Bắc Ninh... dữ liệu liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được kết nối để người dân có thể tra cứu trên ứng dụng VNeID.

Để kiểm tra, người dân cần sử dụng tài khoản định danh điện tử mức 2, sau đó tìm kiếm chức năng liên quan đến “GCN quyền sử dụng đất”. Nếu thông tin đã được cơ quan chức năng cập nhật, đồng bộ đầy đủ, hệ thống sẽ hiển thị dữ liệu tương ứng với người sử dụng đất.

Điều này đồng nghĩa với việc chiếc điện thoại có thể trở thành một "cửa sổ" để người dân kiểm tra thông tin về tài sản đất đai của mình, thay vì phải tìm lại hồ sơ giấy mỗi khi cần đối chiếu.

Dữ liệu được chia sẻ không chỉ dừng ở tên người sử dụng đất hoặc chủ sở hữu tài sản. Thông tin còn có thể bao gồm số định danh, mã định danh thửa đất, số thửa, tờ bản đồ, diện tích, loại đất, thời hạn sử dụng, nguồn gốc và hình thức sử dụng đất.

Đối với tài sản gắn liền với đất, hệ thống có thể thể hiện tên tài sản, diện tích sử dụng, thời hạn và hình thức sở hữu, cùng địa chỉ của tài sản. Ngoài ra còn có những thông tin như số phát hành Giấy chứng nhận, ngày cấp, ghi chú hoặc tình trạng đăng ký thế chấp.

Có thể giảm việc nộp, xuất trình giấy tờ

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất còn hướng tới một thay đổi lớn hơn: dữ liệu đã có trong hệ thống nhà nước có thể được khai thác để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, thay vì yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin mà cơ quan quản lý đã có.

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã công bố, hướng dẫn kết nối để khai thác dữ liệu về Giấy chứng nhận. Theo định hướng này, dữ liệu Giấy chứng nhận trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai có thể được sử dụng để thay thế một số thành phần giấy tờ trong hồ sơ thủ tục hành chính khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Nếu được triển khai đồng bộ, lợi ích nhìn thấy khá rõ. Người dân có thể giảm số lần phải mang theo hoặc sao chụp giấy tờ; cán bộ giải quyết thủ tục cũng giảm thời gian nhập liệu, kiểm tra và đối chiếu thông tin bằng phương pháp thủ công.

Quan trọng hơn, dữ liệu được xác thực thông qua định danh điện tử sẽ giúp hạn chế tình trạng thông tin giữa các loại giấy tờ không thống nhất. Đây là nền tảng cần thiết để các giao dịch liên quan đến đất đai từng bước chuyển lên môi trường số.

Dữ liệu phải “đúng” trước khi nói đến số hóa

Tuy nhiên, số hóa sổ đỏ không đơn giản là đưa hình ảnh hoặc thông tin trên một tờ giấy lên điện thoại.

Muốn dữ liệu điện tử thực sự có giá trị trong giải quyết thủ tục, yếu tố quan trọng nhất vẫn là độ chính xác, đầy đủ và khả năng xác thực. Một dữ liệu sai tên chủ sử dụng, thiếu thông tin thửa đất hoặc chưa cập nhật biến động có thể gây ra hệ quả lớn hơn nhiều so với một lỗi thông thường trong hồ sơ hành chính.

Đây cũng là lý do việc làm sạch, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đất đai được xem là khâu nền tảng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công an đã triển khai chiến dịch 90 ngày đêm nhằm làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, hướng tới việc kết nối chính xác thông tin đất đai với từng chủ thể.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, giá trị của việc tích hợp trên VNeID không chỉ nằm ở khả năng “xem sổ đỏ trên điện thoại”. Xa hơn, đây có thể là bước chuyển từ việc quản lý tài sản bằng hồ sơ giấy sang quản lý bằng dữ liệu số.

Cần hoàn thiện hành lang pháp lý

Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc chuyển đổi từ Giấy chứng nhận bản giấy sang dữ liệu điện tử, đặc biệt với những hồ sơ được lập từ nhiều năm trước, thiếu thông tin hoặc chưa được cập nhật đầy đủ. Đây là nhóm dữ liệu có thể cần nhiều thời gian để rà soát, xác minh và chuẩn hóa.

Bên cạnh đó, đất đai là loại dữ liệu có tính chất đặc biệt, liên quan trực tiếp đến tài sản và quyền lợi của người dân. Vì vậy, việc chia sẻ dữ liệu không thể chỉ đặt mục tiêu nhanh và thuận tiện mà phải song hành với yêu cầu bảo mật, bảo vệ đời tư và kiểm soát quyền truy cập.

Nếu một ngày người dân có thể thực hiện phần lớn các bước kiểm tra, xác thực thông tin đất đai mà không phải mang theo tập hồ sơ giấy, đó sẽ là thay đổi đáng kể trong cách thức thực hiện thủ tục hành chính. Nhưng để đạt được mục tiêu ấy, công nghệ chỉ là một phần của bài toán.

Phần còn lại nằm ở chất lượng dữ liệu, sự liên thông giữa các cơ quan và một hành lang pháp lý đủ rõ để xác định khi nào dữ liệu điện tử có thể thay thế giấy tờ truyền thống. Khi những điều kiện này được hoàn thiện, việc tích hợp sổ đỏ trên VNeID sẽ không chỉ mang ý nghĩa tiện ích tra cứu, mà còn có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình số hóa các giao dịch và thủ tục về đất đai.