Vận chuyển tê tê ở Đồng Nai: Cần nhận thức trách nhiệm hình sự
Công an phường Trị An (TP Đồng Nai) bắt quả tang hai người vận chuyển tê tê quý hiếm. Vụ việc có dấu hiệu liên quan đến săn bắt, vận chuyển và tìm người mua. Cơ quan chức năng đang điều tra, xác định loài, nguồn gốc và trách nhiệm của từng người.
Bắt quả tang hai người vận chuyển tê tê
Công an phường Trị An, TP Đồng Nai đang tạm giữ hình sự T.T.N, 34 tuổi, trú tại ấp 5, xã Thanh Sơn, TP Đồng Nai và T.V.P, 56 tuổi, trú tại khu phố Bà Hào, phường Trị An, để điều tra về hành vi vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.
Vụ việc được phát hiện vào khoảng 20 giờ ngày 25/8.
Trong quá trình tuần tra trên đường ĐT767, đoạn qua tổ 16, khu phố Mã Đà, phường Trị An, lực lượng công an phát hiện N điều khiển xe mô tô chở P lưu thông theo hướng từ ngã ba Lâm Sản về trung tâm phường Trị An có biểu hiện nghi vấn nên dừng phương tiện kiểm tra.
Qua kiểm tra, công an phát hiện trên baga phía trước xe có một thùng giấy. Bên trong thùng chứa một cá thể động vật còn sống, nghi là tê tê. Lực lượng chức năng lập biên bản bắt quả tang, thu giữ tang vật và đưa hai người về trụ sở để làm rõ.
Theo lời khai ban đầu của N, đầu tháng 8/2026, trong lúc làm thuê tại khu vực phường Trị An, người này đã vào khu vực ven rẫy thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai để đặt bẫy săn thú rừng. Đến ngày 24/8, N kiểm tra bẫy và phát hiện một cá thể tê tê mắc bẫy nên bắt giữ.

Ông T.T.N (trái) và tang vật là cá thể tê tê - Ảnh: Công an Đồng Nai
Đến chiều 25/8, N liên hệ với P nhờ tìm người mua. Sau đó, N điều khiển xe mô tô chở P cùng cá thể tê tê đi tìm nơi tiêu thụ. Tuy nhiên, khi đang di chuyển, cả hai bị lực lượng công an phát hiện và bắt giữ.
Hiện vụ việc tiếp tục được cơ quan chức năng điều tra nhằm xác định đầy đủ hành vi, vai trò của từng người cũng như nguồn gốc cá thể tê tê. Cá thể động vật sau khi được thu giữ cần được xác định chính xác về loài, tình trạng và các yếu tố liên quan để làm căn cứ xử lý theo quy định pháp luật.
Điểm đáng chú ý là vụ việc không chỉ liên quan đến hành vi vận chuyển một cá thể động vật hoang dã mà còn có dấu hiệu của cả quá trình săn bắt và tìm người mua. Nếu những hành vi này được cơ quan điều tra chứng minh, người thực hiện có thể phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc theo quy định pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã.
Săn bắt, vận chuyển tê tê quý hiếm có thể đối mặt hình phạt nghiêm khắc
Theo thông tin vụ việc, cá thể tê tê được xác định thuộc nhóm IB, là động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, việc tự ý săn bắt, bắt giữ, vận chuyển hoặc mua bán cá thể này không đơn thuần là hành vi vi phạm thông thường mà có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng các điều kiện luật định.
Đáng chú ý, Điều 244 Bộ luật Hình sự, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 86/2025/QH15, quy định về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm. Theo nội dung được nêu trong vụ việc, người săn bắt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ có thể bị phạt tiền từ 1 đến 4 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm.
Quy định này cho thấy pháp luật áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi xâm hại động vật hoang dã thuộc diện được bảo vệ đặc biệt. Không chỉ người trực tiếp săn bắt mới có nguy cơ bị xử lý, mà những người tham gia các công đoạn khác như vận chuyển, mua bán, tìm kiếm người mua hoặc hỗ trợ tiêu thụ cũng có thể bị xem xét trách nhiệm nếu hành vi và vai trò của họ đáp ứng các dấu hiệu của tội phạm.
Trong vụ việc tại phường Trị An, trách nhiệm pháp lý cụ thể của N và P sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra, chứng cứ thu thập được và các tình tiết liên quan. Việc một người trực tiếp đặt bẫy, bắt tê tê, trong khi người khác tham gia tìm người mua và vận chuyển là những tình tiết cần được cơ quan chức năng làm rõ để xác định hành vi, mức độ tham gia và trách nhiệm của từng người.
Vụ việc cũng là lời cảnh báo đối với người dân sống tại các khu vực có rừng, khu bảo tồn hoặc nơi còn nhiều động vật hoang dã. Việc đặt bẫy, săn bắt thú rừng với mục đích làm thực phẩm, nuôi nhốt hoặc bán lại đều tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật, đặc biệt khi đối tượng bị săn bắt thuộc nhóm động vật nguy cấp, quý, hiếm.
Người dân cần lưu ý, việc “nhặt được” động vật hoang dã mắc bẫy hoặc phát hiện động vật bị thương trong tự nhiên không đồng nghĩa với việc có quyền bắt giữ, vận chuyển hoặc tìm người mua. Đối với động vật thuộc diện được pháp luật bảo vệ, việc tự ý giữ hoặc đưa đi tiêu thụ có thể khiến người thực hiện phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc.
Bên cạnh đó, nhu cầu mua bán và sử dụng động vật hoang dã là một trong những yếu tố thúc đẩy tình trạng săn bắt trái phép. Vì vậy, người dân không nên mua, bán, vận chuyển, nuôi nhốt hoặc sử dụng các sản phẩm, cá thể động vật hoang dã không rõ nguồn gốc. Hành vi tiếp tay cho thị trường tiêu thụ không chỉ tiềm ẩn nguy cơ pháp lý mà còn trực tiếp đe dọa đa dạng sinh học, làm suy giảm số lượng các loài quý hiếm trong tự nhiên.
Từ vụ việc trên, cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực giáp ranh rừng, khu bảo tồn và các tuyến đường có nguy cơ trở thành địa bàn vận chuyển động vật hoang dã. Công tác tuyên truyền pháp luật cũng cần được đẩy mạnh để người dân hiểu rõ các hành vi bị cấm và chủ động thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện hoạt động săn bắt, mua bán động vật hoang dã trái phép.
Khi phát hiện động vật hoang dã quý hiếm, người dân không nên tự ý bắt giữ hoặc tìm người mua mà cần thông báo cho cơ quan kiểm lâm, công an hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý. Đây là cách vừa góp phần bảo vệ động vật, vừa tránh nguy cơ vô tình hoặc cố ý vi phạm pháp luật.
Vụ bắt giữ hai người vận chuyển tê tê tại phường Trị An cho thấy hoạt động săn bắt, vận chuyển và tìm nơi tiêu thụ động vật hoang dã vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Với các loài thuộc nhóm nguy cấp, quý, hiếm, những hành vi tưởng như nhỏ lẻ vẫn có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng. Người dân cần tuyệt đối không săn bắt, mua bán, vận chuyển hoặc tiếp tay tiêu thụ động vật hoang dã khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Phạm Sinh - Lê Nghĩa























