Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Luật số 109/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 1/7 bổ sung, điều chỉnh nhiều quy định liên quan đến các khoản thu nhập chịu thuế và miễn thuế. Trong đó, tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm tiếp tục nằm trong nhóm thu nhập được miễn thuế, trong khi hoạt động chuyển nhượng vàng miếng được đưa vào diện chịu thuế.

Theo quy định mới, có 21 nhóm thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân. Đây là những khoản thu nhập gắn với các giao dịch dân sự, chính sách an sinh, hoạt động sản xuất, nghiên cứu khoa học - công nghệ, cũng như một số lĩnh vực đặc thù.

Trong nhóm giao dịch về tài sản, các khoản thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa những người có quan hệ gia đình gần như vợ chồng; cha mẹ và con; ông bà với cháu; anh chị em ruột... tiếp tục được miễn thuế. Bên cạnh đó, trường hợp cá nhân chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở khi chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất tại Việt Nam cũng thuộc diện miễn thuế.

Một số khoản thu nhập khác được miễn gồm giá trị quyền sử dụng đất do Nhà nước giao; thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường; thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp được Nhà nước giao để sản xuất.

Đáng chú ý, tiền lương làm việc vào ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương trả cho ngày nghỉ phép chưa sử dụng theo quy định cũng không phải chịu thuế thu nhập cá nhân.

Ngoài ra, các khoản như lãi từ trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ; thu nhập từ kiều hối, học bổng; lương hưu từ các quỹ bảo hiểm; khoản bồi thường bảo hiểm, tai nạn lao động, bồi thường của Nhà nước cũng nằm trong danh sách miễn thuế.

Luật mới cũng bổ sung các nhóm thu nhập liên quan đến hoạt động đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, tín chỉ carbon, trái phiếu xanh. Một số khoản thu nhập của thuyền viên Việt Nam làm việc cho hãng tàu vận tải quốc tế, cá nhân tham gia khai thác, đánh bắt thủy sản xa bờ cũng được miễn thuế theo quy định.

Một điểm đáng chú ý trong Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 là việc bổ sung quy định thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng.

Theo đó, Chính phủ sẽ quy định cụ thể ngưỡng giá trị vàng miếng phải chịu thuế, thời điểm triển khai thu cũng như việc điều chỉnh thuế suất phù hợp với quá trình quản lý thị trường vàng.

Đối với cá nhân không cư trú tại Việt Nam, số thuế thu nhập cá nhân phải nộp khi chuyển nhượng vàng được xác định bằng giá chuyển nhượng nhân với thuế suất 0,1%.

Từ ngày 1/7, hoạt động mua bán vàng miếng sẽ không còn nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập cá nhân. Quy định này được kỳ vọng góp phần tăng tính minh bạch trong giao dịch vàng, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn thị trường tài sản đặc thù này.

Việc Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 mở rộng các nhóm thu nhập miễn thuế, đồng thời bổ sung quy định quản lý thuế đối với vàng miếng cho thấy chính sách thuế đang được điều chỉnh theo hướng vừa hỗ trợ người dân, vừa tăng tính minh bạch trong các hoạt động kinh tế. Việc miễn thuế với một số khoản thu nhập như tiền làm thêm giờ, học bổng, kiều hối hay các khoản phục vụ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo có thể tạo thêm động lực cho người lao động, nhà đầu tư và các chủ thể tham gia phát triển kinh tế.

Ở chiều ngược lại, việc đưa chuyển nhượng vàng miếng vào diện chịu thuế được xem là bước thay đổi đáng chú ý trong quản lý thị trường vàng. Khi vàng được nhìn nhận như một loại tài sản có khả năng phát sinh lợi nhuận từ giao dịch mua bán, việc áp dụng công cụ thuế có thể góp phần hạn chế hoạt động đầu cơ, đồng thời giúp các giao dịch diễn ra minh bạch hơn. Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế hiệu quả, việc xác định ngưỡng chịu thuế, thời điểm áp dụng và cách thức quản lý cần được triển khai rõ ràng, tránh tạo thêm thủ tục phức tạp cho người dân.