Theo đó, việc đồng loạt khởi công 8 dự án trọng điểm của TP Hồ Chí Minh không chỉ là sự kiện mang ý nghĩa chính trị đặc biệt mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng của thành phố.

Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực như giao thông, cảng biển, chỉnh trang đô thị, không gian văn hóa và hạ tầng kỹ thuật, tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của đầu tàu kinh tế cả nước.

Điểm đáng chú ý là nguồn vốn được huy động từ nhiều kênh, gồm đầu tư công, hợp tác công tư (PPP) và vốn doanh nghiệp. Điều này cho thấy TP Hồ Chí Minh đang từng bước đổi mới phương thức đầu tư hạ tầng theo hướng huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội, phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong phát triển các công trình chiến lược. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách nhà nước, thành phố đang hướng tới mô hình hợp tác đa dạng nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo thêm nguồn lực cho phát triển lâu dài.

Một trong những công trình nổi bật là Dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng với tổng vốn đầu tư khoảng 29.317 tỷ đồng, quy mô hơn 73 ha.

Đây là dự án mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt khi được triển khai tại khu vực Bến Nhà Rồng - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước. Không chỉ là dự án chỉnh trang đô thị, công trình hướng tới hình thành một trục văn hóa - lịch sử - du lịch ven sông Sài Gòn, kết nối Bến Nhà Rồng, Khánh Hội và Bến Bạch Đằng thành một không gian công cộng hiện đại nhưng vẫn bảo tồn các giá trị di sản.

Sau khi hoàn thành, khu vực này sẽ hình thành hệ thống công viên cây xanh, quảng trường, đường đi bộ, bến ngắm cảnh, khu sinh hoạt cộng đồng và các không gian tổ chức sự kiện ngoài trời, tạo nên "lá phổi xanh" ngay trung tâm thành phố. Điểm khác biệt của dự án là phát triển đô thị trên nền tảng bảo tồn lịch sử. Mục tiêu không phải xây dựng một biểu tượng mới thay thế quá khứ mà gìn giữ ký ức lịch sử, hồi sinh cảnh quan và đưa di sản trở thành một phần của đời sống hiện đại. Đây sẽ là điểm đến văn hóa, du lịch mới, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và xây dựng hình ảnh TP Hồ Chí Minh là đô thị hiện đại nhưng giàu bản sắc.

Cùng với việc hình thành không gian văn hóa ven sông, dự án còn tái cấu trúc toàn bộ khu vực trung tâm với hàng loạt hạng mục hạ tầng quan trọng như mở rộng đường Nguyễn Tất Thành lên 8 - 10 làn xe, xây dựng hầm chui Hoàng Diệu, cầu đi bộ nối Bến Nhà Rồng với Bến Bạch Đằng, mở rộng cầu Tân Thuận, ngầm hóa một phần đường Tôn Đức Thắng, xây dựng bãi đỗ xe ngầm, trung tâm thương mại ngầm và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Những hạng mục này không chỉ giảm áp lực giao thông mà còn nâng cao giá trị quỹ đất ven sông và tạo diện mạo đô thị hiện đại cho khu vực trung tâm.

Trong nhóm các dự án giao thông, đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu được xem là công trình đột phá nhất với tổng vốn đầu tư hơn 93.159 tỷ đồng.

Tuyến đường dài khoảng 14 km, gồm cầu vượt biển, hầm và đường dẫn quy mô sáu làn xe, lần đầu tiên tạo kết nối trực tiếp giữa TP Hồ Chí Minh với Vũng Tàu mà không phải đi vòng qua các tuyến đường hiện hữu. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển giữa Cần Giờ và Vũng Tàu dự kiến chỉ còn khoảng 10 phút.

Ý nghĩa của dự án không chỉ nằm ở việc rút ngắn thời gian đi lại mà còn mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới về phía biển. Tuyến đường sẽ tạo điều kiện để Cần Giờ phát huy tiềm năng về du lịch sinh thái, kinh tế biển, dịch vụ cảng và logistics; đồng thời kết nối trực tiếp với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và các trung tâm công nghiệp ven biển của vùng Đông Nam Bộ. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành biểu tượng hạ tầng mới của thành phố và tạo động lực phát triển lâu dài cho đô thị biển Cần Giờ.

Một dự án chiến lược khác là cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tổng vốn đầu tư gần 47.000 tỷ đồng.

Tuyến cao tốc dài khoảng 42 km, quy mô sáu làn xe, kết nối trực tiếp sân bay Long Thành với khu du lịch Hồ Tràm. Khi đi vào khai thác, tuyến đường sẽ hình thành hành lang kinh tế mới kết nối trung tâm hàng không quốc tế với các khu nghỉ dưỡng ven biển, thúc đẩy phát triển thương mại, du lịch, dịch vụ chất lượng cao và logistics, đồng thời giảm áp lực giao thông cho khu vực cửa ngõ phía Đông.

Bên cạnh đó, dự án cao tốc TP Hồ Chí Minh - Mộc Bài (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư khoảng 22.975 tỷ đồng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong kết nối liên vùng và giao thương quốc tế. Tuyến đường dài khoảng 51 km sẽ kết nối TP Hồ Chí Minh với Tây Ninh và cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, giảm tải cho Quốc lộ 22, đồng thời thúc đẩy xuất nhập khẩu với Campuchia và các nước ASEAN. Đây cũng là động lực để phát triển các khu công nghiệp, trung tâm logistics và các đô thị vệ tinh dọc tuyến.

Trong lĩnh vực hàng hải, dự án cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) với tổng vốn đầu tư khoảng 50.820 tỷ đồng được xem là mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của khu vực.

Với quy mô hơn 351 ha, cảng có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải tới 250.000 DWT và công suất dự kiến đạt khoảng 10,8 triệu TEU mỗi năm khi hoàn thành toàn bộ. Dự án không chỉ nâng cao năng lực logistics mà còn góp phần tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận tải, phát triển hệ sinh thái cảng biển và củng cố vị thế của TP Hồ Chí Minh cũng như vùng Đông Nam Bộ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ở khu vực nội đô, dự án cầu đường Bình Tiên với tổng vốn khoảng 6.285 tỷ đồng sẽ kết nối trung tâm thành phố với khu Nam, giảm áp lực cho cầu Chữ Y, cầu Nhị Thiên Đường và nhiều tuyến giao thông hiện hữu.

Hai dự án nút giao kết nối cao tốc Bến Lức - Long Thành với đường Rừng Sác và Quốc lộ 50 tuy có quy mô nhỏ hơn nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông cửa ngõ phía Nam, nâng cao khả năng kết nối của Cần Giờ với hệ thống cao tốc quốc gia và khai thác hiệu quả tuyến Bến Lức - Long Thành.

Có thể thấy rằng, việc đồng loạt triển khai 8 dự án được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của TP Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Trước hết, các công trình sẽ mở rộng không gian phát triển đô thị theo nhiều hướng, đặc biệt là hướng biển - dư địa tăng trưởng mới của thành phố. Bên cạnh đó, hệ thống giao thông đồng bộ giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa và hành khách, giảm chi phí logistics, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đồng thời, các dự án cũng sẽ tạo động lực thu hút đầu tư vào bất động sản, công nghiệp, thương mại, du lịch và dịch vụ; thúc đẩy hình thành các trung tâm logistics, khu đô thị và cực tăng trưởng mới.

Trong quá trình thi công, hàng chục nghìn lao động sẽ có việc làm; khi đi vào hoạt động, các công trình tiếp tục tạo thêm nhiều cơ hội phát triển cho các ngành vận tải, du lịch, thương mại và dịch vụ.

Ở góc độ xã hội, việc phát triển các công viên, quảng trường, không gian xanh và hạ tầng công cộng sẽ góp phần cải thiện môi trường đô thị, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo dựng bản sắc riêng cho thành phố. Đặc biệt, dự án Bến Nhà Rồng - Khánh Hội cho thấy định hướng phát triển mới của TP Hồ Chí Minh là kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản với phát triển hiện đại, đưa lịch sử và văn hóa trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững.

Việc đồng loạt khởi công 8 dự án trọng điểm cũng thể hiện quyết tâm hiện thực hóa các chiến lược phát triển dài hạn của thành phố. Đây là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn về phát triển đô thị đặc biệt, phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy kinh tế biển, tăng cường liên kết vùng và huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội cho đầu tư hạ tầng.

Nếu được triển khai đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng, chuỗi dự án sẽ góp phần hình thành hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng cho mô hình phát triển mới của TP Hồ Chí Minh. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho riêng thành phố, các công trình còn tạo hiệu ứng lan tỏa đối với toàn vùng Đông Nam Bộ, thúc đẩy liên kết kinh tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới thương mại quốc tế và hiện thực hóa mục tiêu đưa TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á vào năm 2030, vươn tầm châu Á vào năm 2045.