Chị Liên Hoa hỏi: Tôi có bằng thạc sĩ chuyên ngành trí tuệ nhân tạo, hiện làm việc tại một doanh nghiệp công nghệ và trực tiếp tham gia nghiên cứu, phát triển các giải pháp AI thuộc lĩnh vực công nghệ cao. Vậy thu nhập từ tiền lương, tiền công của tôi có được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm theo quy định mới hay không? 

Điều 42 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghệ cao nếu đáp ứng các điều kiện theo pháp luật.

Chính sách được áp dụng đối với 2 nhóm thu nhập. Thứ nhất là thu nhập từ hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ cao thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển hoặc Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển. Thứ hai là thu nhập từ hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược thuộc các danh mục công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược.

Như vậy, ưu đãi không áp dụng chung cho tất cả người làm việc trong lĩnh vực công nghệ. Việc doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, phần mềm, dữ liệu hay AI cũng chưa đủ để xác định người lao động được miễn thuế.

Bằng cấp cao chưa đủ điều kiện

Theo quy định, việc xác định nhân lực công nghệ cao làm căn cứ miễn thuế phải thực hiện theo Điều 13 Luật Công nghệ cao và các văn bản hướng dẫn. Vì vậy, bằng thạc sĩ, tiến sĩ, chứng chỉ chuyên môn hoặc chức danh như kỹ sư, chuyên gia, trưởng bộ phận không đương nhiên làm phát sinh quyền miễn thuế.

Điều cần xem xét là công việc thực tế của cá nhân, vai trò trong hoạt động nghiên cứu, phát triển và việc công nghệ mà người đó tham gia có thuộc danh mục được pháp luật ưu đãi hay không.

Nói cách khác, để xác định một khoản thu nhập có được miễn thuế, cần đồng thời xem xét người thực hiện có phải nhân lực công nghệ cao và hoạt động nghiên cứu, phát triển có thuộc nhóm công nghệ được ưu đãi hay không.

Miễn thuế trong 5 năm, tính liên tục

Nếu đáp ứng đủ điều kiện, thời gian miễn thuế được tính liên tục kể từ tháng phát sinh thu nhập được miễn; thu nhập phát sinh trong tháng được tính đủ tháng.

Trường hợp cá nhân vừa có thu nhập thuộc diện miễn vừa có thu nhập tiền lương, tiền công khác, số thuế được miễn được xác định theo tỷ lệ giữa thu nhập được miễn và tổng thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công trong kỳ. Do đó, không phải toàn bộ thu nhập của cá nhân đều mặc nhiên được miễn thuế.

Về chính sách, ưu đãi này hướng đến việc thu hút và giữ chân nhân lực trực tiếp nghiên cứu, phát triển công nghệ thuộc nhóm ưu tiên. Tuy nhiên, để chính sách đi đúng đối tượng, người lao động và doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào bằng cấp, chức danh hoặc tên ngành nghề kinh doanh, mà cần chứng minh được tính chất thực tế của công việc và hoạt động công nghệ.

Sau khi xác định đủ điều kiện, việc khấu trừ và quyết toán thuế được thực hiện theo Điều 50 và Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Như vậy, nhân lực công nghệ cao có thể được miễn thuế TNCN trong 5 năm, nhưng đây là chính sách miễn thuế có điều kiện. Trọng tâm của chính sách nằm ở hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ thuộc phạm vi ưu đãi, chứ không đơn thuần ở việc cá nhân làm việc trong một lĩnh vực được gọi là “công nghệ cao”.