Đó là những câu hỏi mà có lẽ rất ít người đặt ra trước khi bước vào một cơ sở nha khoa. Phần lớn khách hàng chỉ quan tâm đến giá cả, chương trình khuyến mãi, cơ sở vật chất khang trang hay những lời quảng cáo về "công nghệ hiện đại", "răng sứ nhập khẩu", "bảo hành trọn đời"... Trong khi đó, những vụ việc xảy ra tại nhiều cơ sở nha khoa thời gian qua cho thấy, nếu thiếu sự cẩn trọng, người bệnh không chỉ có nguy cơ mất tiền mà còn phải gánh chịu những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe.

Những cảnh báo phía sau cánh cửa phòng điều trị

Mới đây, thông tin Bộ Công an khuyến cáo các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nha khoa sau vụ án xảy ra tại hệ thống Nha khoa Đại Nam đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Theo thông tin được cơ quan điều tra công bố, hệ thống này có 46 phòng khám tại nhiều địa phương, thuê 37 bác sĩ có giấy phép hành nghề đứng tên, nhưng bố trí tới 415 nhân viên, phần lớn không có bằng cấp hoặc chứng chỉ hành nghề, tham gia tư vấn, khám, điều trị và thực hiện các kỹ thuật nha khoa. Cơ quan điều tra cũng bước đầu xác định hệ thống này phục vụ khoảng 1,246 triệu lượt khách hàng với doanh thu hơn 2.532 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ quan điều tra còn làm rõ dấu hiệu khách hàng được tư vấn sử dụng các dòng răng sứ cao cấp có xuất xứ từ Đức, Mỹ, Nhật Bản..., nhưng thực tế phòng labo bị chỉ đạo sử dụng vật liệu có giá trị thấp hơn để chế tác, trong khi hồ sơ và thẻ bảo hành vẫn ghi loại răng theo đúng gói dịch vụ khách hàng đã đăng ký.

Đây là vụ án đang được các cơ quan tiến hành tố tụng điều tra, xử lý theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, những thông tin được công bố cũng đủ để gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với cả doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nha khoa và người dân sử dụng dịch vụ. Bởi nếu chính khách hàng không biết cách tự bảo vệ mình thì rất khó phát hiện những sai phạm diễn ra phía sau cánh cửa phòng điều trị.

Điều đầu tiên người dân cần thay đổi chính là quan niệm xem nha khoa chỉ là một dịch vụ làm đẹp. Thực tế, nhổ răng, bọc răng sứ, niềng răng, cấy ghép implant hay các kỹ thuật phục hình đều là những can thiệp y khoa tác động trực tiếp đến răng, nướu, xương hàm và sức khỏe con người. Chỉ một sai sót trong chẩn đoán hoặc điều trị cũng có thể khiến người bệnh phải đối mặt với tình trạng viêm nhiễm, tiêu xương, tổn thương thần kinh, mất răng hoặc phải điều trị lại trong nhiều năm với chi phí lớn hơn rất nhiều so với khoản tiền ban đầu.

Đề nghị kiểm tra giấy phép, người hành nghề và vật liệu sử dụng

Chính vì vậy, trước khi đồng ý sử dụng bất kỳ dịch vụ nào, người dân đừng ngại yêu cầu cơ sở nha khoa cho xem giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Đây là loại giấy tờ bắt buộc phải được cấp theo quy định và thường được niêm yết công khai tại phòng khám. Một cơ sở hoạt động đúng pháp luật sẽ không có lý do gì để từ chối yêu cầu chính đáng này của khách hàng.

Quan trọng hơn, người bệnh cần biết rõ ai là người trực tiếp điều trị cho mình. Đừng chỉ nghe nhân viên giới thiệu rằng "bác sĩ sẽ thực hiện". Hãy hỏi rõ tên bác sĩ, đề nghị được gặp bác sĩ trước khi điều trị và nếu cần, có thể yêu cầu được xem giấy phép hành nghề của người trực tiếp thực hiện các kỹ thuật trên răng. Đây không phải là hành động thiếu lịch sự mà là quyền được biết của người bệnh, bởi chính người đó sẽ can thiệp trực tiếp vào sức khỏe của mình.

Người dân cũng cần hết sức cảnh giác nếu toàn bộ quá trình từ tư vấn, đọc phim X-quang, kết luận tình trạng răng cho đến chỉ định phương pháp điều trị đều do nhân viên tư vấn thực hiện. Nhân viên tư vấn có thể giới thiệu dịch vụ, giải thích bảng giá hoặc hỗ trợ thủ tục, nhưng việc khám, chẩn đoán và quyết định phương án điều trị phải do người có chuyên môn thực hiện theo quy định của pháp luật.

Một nội dung khác mà nhiều người thường bỏ qua là nguồn gốc vật liệu sử dụng. Trên thực tế, rất ít khách hàng có khả năng phân biệt bằng mắt thường đâu là răng sứ cao cấp, đâu là vật liệu giá rẻ. Chính vì vậy, người dân nên yêu cầu cơ sở cung cấp đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, hãng sản xuất, xuất xứ, phiếu bảo hành và các giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Sau khi hoàn thành điều trị, cần lưu giữ toàn bộ hồ sơ, hóa đơn và phiếu bảo hành để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp.

Những thông tin được cơ quan điều tra công bố trong vụ Nha khoa Đại Nam cho thấy, nếu khách hàng chỉ tin vào lời quảng cáo mà không quan tâm đến giấy tờ chứng minh nguồn gốc vật liệu thì rất khó biết loại răng được gắn cho mình có đúng với loại đã đăng ký hay không. Đây cũng là bài học để người tiêu dùng thận trọng hơn trước những lời giới thiệu về các dòng răng sứ "cao cấp", "nhập khẩu" hay "chính hãng" nếu không có tài liệu chứng minh đi kèm.

Hóa đơn, hồ sơ điều trị là căn cứ bảo vệ người bệnh

Bên cạnh đó, người dân cũng không nên vì được giảm giá vài phần trăm mà chấp nhận không lấy hóa đơn. Hóa đơn, chứng từ thanh toán và hồ sơ điều trị không chỉ là căn cứ bảo hành mà còn là chứng cứ quan trọng nếu sau này phát sinh khiếu nại, yêu cầu bồi thường hoặc phục vụ quá trình xác minh của cơ quan chức năng.

Không thể phủ nhận rằng hiện nay có rất nhiều cơ sở nha khoa hoạt động nghiêm túc, đội ngũ bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, đầu tư bài bản và luôn đặt quyền lợi người bệnh lên hàng đầu. Tuy nhiên, những vụ việc liên tiếp bị phát hiện trong thời gian qua cũng cho thấy vẫn còn những cơ sở bất chấp quy định pháp luật để trục lợi, làm ảnh hưởng đến uy tín của cả ngành nha khoa và quan trọng hơn là xâm hại quyền lợi, sức khỏe của khách hàng.

Sức khỏe răng miệng là tài sản không thể thay thế. Một quyết định thiếu tìm hiểu có thể khiến người bệnh không chỉ mất hàng chục, hàng trăm triệu đồng mà còn phải đánh đổi bằng những lần điều trị kéo dài, những cơn đau dai dẳng và những tổn thương khó khắc phục.

Vì vậy, trước khi ngồi lên ghế nha khoa, mỗi người hãy dành vài phút để kiểm tra giấy phép hoạt động của cơ sở, tìm hiểu người trực tiếp điều trị, yêu cầu công khai nguồn gốc vật liệu, nhận đầy đủ hóa đơn và hồ sơ điều trị. Sự cẩn trọng ấy không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của chính mình mà còn góp phần xây dựng môi trường khám, chữa bệnh minh bạch, an toàn, nơi những cơ sở làm ăn chân chính được phát triển và những hành vi gian dối không còn đất sống.