Từ những cây, củ Sâm Lai Châu có giá thành thấp hơn, Lê Thị Thanh Hằng (sinh năm 1992), trú tại xã Đồng Tiến, tỉnh Thanh Hóa, đã đưa ra những thông tin không đúng về chủng loại, nguồn gốc sản phẩm, quảng cáo là Sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum để livestream chào bán trên mạng xã hội.

Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa, năm 2023, Hằng bắt đầu tìm hiểu và kinh doanh các sản phẩm Sâm Ngọc Linh có nguồn gốc từ Kon Tum. Tuy nhiên, do giá thành sản phẩm cao nên hoạt động kinh doanh gặp khó khăn.

Trong quá trình tham gia các nhóm mua bán sâm trên thị trường, Hằng nhận thấy Sâm Lai Châu có đặc điểm, hình thái tương đồng với Sâm Ngọc Linh nhưng giá thành thấp hơn. Khoảng cuối năm 2023, Hằng liên hệ mua cây, củ Sâm Lai Châu của N.Đ.Q (sinh năm 1988), trú tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai để phục vụ việc kinh doanh.

Điều đáng chú ý là Hằng biết rõ số cây, củ sâm mua từ N.Đ.Q là Sâm Lai Châu. Tuy nhiên, trong quá trình bán hàng, Hằng vẫn sử dụng tài khoản TikTok có tên “Hằng Lê Sâm Ngọc Linh” để livestream giới thiệu, quảng cáo và chào bán sản phẩm.

Trong các phiên livestream, Hằng cố tình giới thiệu số sâm này là Sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum, đồng thời đưa ra những thông tin không đúng về chủng loại và nguồn gốc sản phẩm nhằm tạo lòng tin đối với khách hàng.

Tin vào những thông tin được người bán đưa ra, nhiều khách hàng nhầm tưởng sản phẩm mình mua là Sâm Ngọc Linh thật và thực hiện giao dịch.

Không dừng lại ở việc trực tiếp bán hàng, Lê Thị Thanh Hằng còn đưa Sâm Lai Châu cho em gái là Lê Thanh Hậu (sinh năm 1998), trú tại xã Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa, đồng thời hướng dẫn Hậu cách thức giới thiệu số sâm này là Sâm Ngọc Linh chính gốc từ Kon Tum để bán cho khách hàng thông qua mạng xã hội.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ đã thu thập, ngày 25/8/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và áp dụng biện pháp ngăn chặn “Cấm đi khỏi nơi cư trú” đối với Lê Thị Thanh Hằng về tội “Lừa dối khách hàng” theo quy định tại Điều 198 Bộ luật Hình sự.

Theo Điều 198 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung, người nào trong việc mua bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ mà cân, đong, đo, đếm, tính gian hàng hóa, dịch vụ hoặc dùng thủ đoạn gian dối khác, nếu thu lợi bất chính từ 5 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc thuộc trường hợp luật định, có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm.

Trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, dùng thủ đoạn xảo quyệt hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.

Việc xác định chính xác trách nhiệm hình sự, mức độ vi phạm, số tiền thu lợi bất chính cũng như vai trò của những người có liên quan sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra, các tài liệu, chứng cứ được thu thập và quá trình tố tụng tiếp theo.

Vụ án là lời cảnh tỉnh đối với người tiêu dùng, nhất là khi lựa chọn những sản phẩm có giá trị cao như các loại sâm được quảng cáo, chào bán trên mạng xã hội. Trước những lời quảng cáo hấp dẫn và cam kết của người bán trong các phiên livestream, người dân cần tỉnh táo, tìm hiểu kỹ nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng sản phẩm và các giấy tờ chứng minh liên quan.

Đặc biệt, cần chủ động kiểm tra, xác thực thông tin trước khi xuống tiền, tránh rơi vào tình trạng mua phải sản phẩm không đúng chủng loại, nguồn gốc hoặc chất lượng như quảng cáo.