Qua các thời kỳ lịch sử, nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã không quản gian khổ, hy sinh, hoàn thành nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

Trong hành trình đó, tư tưởng Hồ Chí Minh về lực lượng Công an là nền tảng quan trọng, định hướng xây dựng lực lượng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và phương pháp công tác. Một trong những nội dung có giá trị lâu bền nhất là Sáu điều Bác Hồ dạy CAND.

Ngày 11/3/1948, trong thư gửi lực lượng Công an Nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn:

“Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính; Đối với đồng sự, phải thân ái giúp đỡ; Đối với Chính phủ, phải tuyệt đối trung thành; Đối với Nhân dân, phải kính trọng, lễ phép; Đối với công việc, phải tận tụy; Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo.”

Sáu điều là hệ thống chuẩn mực toàn diện đối với người cán bộ, chiến sĩ Công an, kết hợp giữa phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, văn hóa ứng xử và phương pháp thực hiện nhiệm vụ. Sáu điều hợp thành một chỉnh thể thống nhất, trở thành “chiếc la bàn” để mỗi cán bộ, chiến sĩ tự soi, tự sửa, rèn luyện và trưởng thành.

Trước hết, “Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính” là nền tảng của quá trình tự tu dưỡng. “Cần” là siêng năng, tận tụy, có trách nhiệm; “kiệm” là trân trọng thời gian, công sức, tài sản của Nhà nước và Nhân dân, chống lãng phí; “liêm” là trong sạch, không tham lam, vụ lợi; “chính” là ngay thẳng, công tâm, kiên định trước những tác động tiêu cực.

Đối với người cán bộ Công an, yêu cầu giữ mình càng có ý nghĩa đặc biệt bởi công tác thường gắn với quyền hạn, trách nhiệm và những vấn đề phức tạp của đời sống xã hội. Giữ được sự trong sạch là giữ gìn danh dự cá nhân, uy tín đơn vị và hình ảnh của cả lực lượng. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải thường xuyên tự soi, tự sửa, giữ vững phẩm chất, kỷ luật và bản lĩnh, đặt lợi ích của Tổ quốc, Nhân dân và tập thể lên trên lợi ích cá nhân.

Với đồng chí, đồng đội, Bác dạy “phải thân ái giúp đỡ”. Đây là yêu cầu về tinh thần đoàn kết, sẻ chia và phối hợp. Trong môi trường công tác nhiều khó khăn, phức tạp, thậm chí nguy hiểm, tình đồng chí, đồng đội là nguồn sức mạnh giúp cán bộ, chiến sĩ vượt qua thử thách, hoàn thành nhiệm vụ và bảo đảm an toàn cho Nhân dân.

Thân ái giúp đỡ không chỉ là quan tâm, chia sẻ trong cuộc sống mà còn thể hiện ở việc phối hợp chặt chẽ, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đồng đội khi gặp khó khăn, cùng nhận trách nhiệm và hướng tới mục tiêu chung. Đoàn kết nội bộ tốt sẽ phát huy sức mạnh tập thể, góp phần xây dựng lực lượng chính quy, kỷ luật, hiệu quả.

“Đối với Chính phủ, phải tuyệt đối trung thành” thể hiện bản lĩnh chính trị và trách nhiệm của người chiến sĩ Công an. Sự trung thành phải được thể hiện bằng hành động cụ thể, tinh thần trách nhiệm trong từng nhiệm vụ, từng địa bàn và từng tình huống. Người cán bộ phải có lập trường vững vàng, chấp hành nghiêm Hiến pháp, pháp luật, kỷ luật và quy định của ngành; luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Đặc biệt, “Đối với Nhân dân, phải kính trọng, lễ phép” là nội dung cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh về lực lượng Công an. Công an là lực lượng của Nhân dân, có trách nhiệm bảo vệ Nhân dân và dựa vào Nhân dân để hoàn thành nhiệm vụ. Gần dân, hiểu dân, lắng nghe dân, tôn trọng dân và dựa vào dân là điều kiện quan trọng để xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc.

“Kính trọng, lễ phép” phải trở thành văn hóa ứng xử hằng ngày: thái độ đúng mực khi tiếp xúc với người dân, tận tình hướng dẫn thủ tục, kiên trì giải thích pháp luật, hỗ trợ người cao tuổi, người yếu thế và những người gặp khó khăn. Những hành động bình dị ấy chính là nơi tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện thiết thực nhất.

Tinh thần “vì Nhân dân phục vụ” không chỉ thể hiện trong những chiến công lớn mà còn được tạo dựng từ từng việc làm nhỏ. Một thái độ đúng mực có thể tạo dựng niềm tin; một hành động giúp đỡ đúng lúc có thể đem lại hy vọng; một cách giải quyết thấu tình, đạt lý có thể giúp người dân hiểu pháp luật và thêm tin tưởng vào lực lượng Công an.

Với công việc, Bác căn dặn “phải tận tụy”. Tận tụy là không ngại khó, ngại khổ, luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đó có thể là những ca trực xuyên đêm, những ngày lễ, Tết xa gia đình, những giờ phút truy bắt tội phạm, bảo vệ mục tiêu, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, phòng, chống thiên tai hay xử lý các tình huống khẩn cấp.

Tận tụy được thể hiện rõ nhất trong những thời khắc nguy hiểm, khi người chiến sĩ phải đặt sự an toàn của Nhân dân lên trên sự an toàn của bản thân. Chính khi ấy, tinh thần trách nhiệm và lý tưởng “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” được thử thách và tỏa sáng.

Lời dạy “Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo” thể hiện sự kết hợp giữa bản lĩnh và trí tuệ, giữa kiên quyết và linh hoạt. “Cương quyết” là kiên định đấu tranh với những hành vi xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân. “Khôn khéo” là bình tĩnh, tỉnh táo, đánh giá đúng tình hình, lựa chọn phương pháp phù hợp, tuân thủ pháp luật và đạt hiệu quả cao.

Trong điều kiện hiện nay, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi tội phạm ngày càng tinh vi và tận dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ. Tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu, tội phạm xuyên quốc gia và các nguy cơ an ninh phi truyền thống đặt ra những nhiệm vụ mới. Người chiến sĩ Công an thời đại mới không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn phải có tri thức, nghiệp vụ, hiểu biết pháp luật, năng lực công nghệ và khả năng phân tích, dự báo, xử lý tình huống.

Sáu điều Bác Hồ dạy vì thế là sự kết hợp thống nhất giữa đạo đức và năng lực, giữa bản lĩnh chính trị và trí tuệ, giữa kỷ luật và tinh thần phục vụ Nhân dân. Những yêu cầu ấy bổ trợ cho nhau, tạo nên hình mẫu người chiến sĩ Công an có phẩm chất trong sáng, bản lĩnh vững vàng, năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm cao.

Giá trị của Sáu điều không chỉ nằm ở những lời căn dặn mà còn được kiểm nghiệm qua thực tiễn chiến đấu, công tác, cống hiến và hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Từ lời Bác đến hành động, từ nhận thức đến việc làm cụ thể, những chuẩn mực đạo đức đã trở thành sức mạnh của lực lượng Công an nhân dân.