Kiên trung trong thử thách, trưởng thành qua chiến đấu

Ngày 19/8/1945, cùng với thắng lợi của Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội, các tổ chức tiền thân của Công an nhân dân được thành lập ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam. Trong những ngày đầu của chính quyền cách mạng, lực lượng công an đã phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, vừa bảo vệ chính quyền non trẻ, vừa đấu tranh với các tổ chức phản cách mạng, gián điệp, tội phạm và những hoạt động phá hoại.

Ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23/SL, thống nhất các lực lượng Liêm phóng, Cảnh sát, Trinh sát, Quốc gia tự vệ cuộc trong toàn quốc thành Việt Nam Công an Vụ. Đây là dấu mốc quan trọng, đặt nền móng cho quá trình xây dựng lực lượng Công an nhân dân thống nhất, chính quy và từng bước trưởng thành.

Trong những năm đầu đầy thử thách, cán bộ, chiến sĩ công an đã thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và lòng dũng cảm, góp phần bảo vệ thành quả của Cách mạng Tháng Tám. Những chiến công như phá vụ án tại số 7 phố Ôn Như Hầu đã góp phần bảo vệ an toàn chính quyền cách mạng, giữ vững an ninh, trật tự trong thời điểm đất nước đứng trước những nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng.

Bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng Công an nhân dân vừa trực tiếp đấu tranh trên mặt trận bảo vệ an ninh, vừa dựa vào Nhân dân, xây dựng phong trào quần chúng tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc. Lực lượng công an đã đấu tranh với hoạt động gián điệp, phản động, bảo vệ các cơ quan đầu não, hậu phương và căn cứ cách mạng, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân làm nên thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Sau năm 1954, khi đất nước tạm thời bị chia cắt, nhiệm vụ bảo vệ an ninh tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới. Ở miền Bắc, lực lượng công an vừa bảo vệ vững chắc hậu phương, vừa đấu tranh chống gián điệp, biệt kích và các tổ chức phản động. Tại miền Nam, lực lượng An ninh kiên cường bám đất, bám dân, hoạt động trong lòng địch, phối hợp với các lực lượng cách mạng.

Trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, lực lượng Công an nhân dân đã góp phần bảo vệ cơ sở cách mạng, giữ vững an ninh, trật tự ở hậu phương, đấu tranh chống hoạt động tình báo, gián điệp và bảo vệ các mục tiêu trọng yếu. Những đóng góp ấy tiếp tục được phát huy trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, cuộc tiến công chiến lược năm 1972 và đỉnh cao là Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Những người chiến sĩ trên trận tuyến thời bình

Hòa bình lập lại không đồng nghĩa với việc nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự trở nên nhẹ nhàng hơn. Đất nước bước vào thời kỳ mới với nhiều khó khăn, thách thức; các hoạt động gián điệp, phản động, phá hoại, tội phạm và những vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự tiếp tục xuất hiện.

Trên trận tuyến ấy, nhiều cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân đã anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ. Theo tư liệu của Bộ Công an, từ năm 1975 đến nay, hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ Công an đã hy sinh và hàng nghìn đồng chí bị thương.

Mỗi sự hy sinh là một minh chứng sinh động cho phẩm chất của người chiến sĩ Công an nhân dân, làm sáng rõ truyền thống “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

Trong sự nghiệp đổi mới, lực lượng Công an nhân dân tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng vũ trang trọng yếu, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Công an nhân dân chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước về những vấn đề chiến lược liên quan đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Nếu trong chiến tranh, trận tuyến của người chiến sĩ công an gắn với những cuộc đấu tranh quyết liệt để bảo vệ chính quyền cách mạng, hậu phương và cơ sở cách mạng, thì trong thời bình, trận tuyến ấy hiện diện ở từng địa bàn, từng lĩnh vực của đời sống xã hội.

Đó là cuộc đấu tranh bền bỉ nhằm giữ vững ổn định chính trị; bảo vệ an ninh quốc gia; phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm; xử lý kịp thời những vấn đề phức tạp phát sinh từ cơ sở; bảo đảm an ninh, an toàn các sự kiện chính trị, đối ngoại quan trọng của đất nước.

Công tác phòng, chống tội phạm từng bước chuyển mạnh từ tư duy xử lý sang chủ động phòng ngừa, lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Tính riêng năm 2025, số vụ phạm tội về trật tự xã hội giảm 12,18%. Bộ Công an đã triển khai 9 đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm; tỷ lệ điều tra, khám phá đạt 81,32%, trong đó án rất nghiêm trọng đạt 93,25% và án đặc biệt nghiêm trọng đạt 95,16%.

Những con số đó cho thấy hiệu quả của các giải pháp bảo đảm an ninh, trật tự, đồng thời phản ánh sự chuyển biến mạnh mẽ trong phương thức hoạt động của lực lượng Công an nhân dân.

Gắn bó với Nhân dân, lấy Nhân dân làm trung tâm

Một trong những dấu ấn quan trọng trong quá trình xây dựng lực lượng Công an nhân dân là sự gắn bó mật thiết với Nhân dân.

Phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ngày càng được củng cố, phát triển, tạo thế trận an ninh nhân dân rộng khắp. Từ mỗi khu dân cư, cơ quan, trường học, doanh nghiệp đến từng địa bàn cơ sở, sức mạnh của Nhân dân được phát huy trong phát hiện, phòng ngừa và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

Cùng với nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân còn thường xuyên có mặt trong những thời điểm khó khăn của Nhân dân; tham gia cứu hộ, cứu nạn, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm người mất tích, bảo vệ tài sản và hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, sự cố.

Hình ảnh người chiến sĩ công an vì thế không chỉ gắn với nhiệm vụ giữ gìn kỷ cương, đấu tranh với tội phạm, mà còn là hình ảnh của sự sẻ chia, trách nhiệm và tận tụy khi Nhân dân cần.

Đó cũng chính là cách truyền thống “Công an nhân dân vì Nhân dân phục vụ” được thể hiện bằng những hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.

Đi đầu trong chuyển đổi số, hiện đại hóa lực lượng

Trong quá trình đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số, lực lượng Công an nhân dân cũng đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý và phục vụ.

Từ quản lý cư trú, quản lý dân cư đến cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công, lực lượng Công an từng bước đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu và các nền tảng số, hướng tới mục tiêu phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng thuận tiện, minh bạch và hiệu quả.

Đặc biệt, với vai trò thường trực triển khai Đề án 06, Bộ Công an đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Tính đến cuối năm 2025, Bộ Công an đã hoàn thành cấp số định danh cá nhân cho 100% công dân; phê duyệt 67 triệu tài khoản VNeID, vượt 225% chỉ tiêu Chính phủ giao.

Ứng dụng VNeID đã tích hợp 50 tiện ích, với hơn 500 triệu lượt truy cập, góp phần đưa nhiều dịch vụ thiết yếu đến gần hơn với người dân.

Đây không chỉ là bước tiến trong cải cách hành chính mà còn cho thấy sự chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ và phục vụ người dân.

Chủ động trước những thách thức mới

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, môi trường an ninh đang thay đổi nhanh chóng. Bên cạnh những nguy cơ truyền thống, tội phạm công nghệ cao, tội phạm xuyên quốc gia, nguy cơ trên không gian mạng, an ninh dữ liệu, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và các vấn đề an ninh phi truyền thống ngày càng đan xen, phức tạp.

Thực tế đó đòi hỏi lực lượng Công an nhân dân phải nâng cao năng lực dự báo, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở; không để bị động, bất ngờ trước những tình huống mới.

Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vì vậy ngày càng trở thành một trong những nền tảng quan trọng để hiện đại hóa lực lượng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự và đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Bộ Công an đã triển khai nhiều nhiệm vụ, mô hình ứng dụng dữ liệu, camera giám sát, cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Cùng với đó, yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật ngày càng trở nên cấp thiết. Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, khả thi.

Trong lĩnh vực đối ngoại, Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác đối ngoại Công an nhân dân. Hợp tác trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia và tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế về an ninh, cảnh sát ngày càng có vai trò quan trọng trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Tháng 7/2026, Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an đã sơ kết một năm thực hiện chương trình hành động theo Nghị quyết số 59-NQ/TW, tiếp tục khẳng định định hướng nâng tầm công tác đối ngoại Công an nhân dân trong tình hình mới.

Tiếp nối truyền thống, vững bước trong kỷ nguyên mới

81 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành là một chặng đường đặc biệt của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Mỗi chiến công, mỗi bước trưởng thành của lực lượng đều gắn liền với những chặng đường lịch sử của đất nước; gắn với nhiệm vụ bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ, chủ quyền quốc gia và cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Từ những ngày đầu bảo vệ chính quyền cách mạng, qua các cuộc kháng chiến giành và giữ độc lập, đến công cuộc đổi mới, hội nhập và chuyển đổi số, lực lượng Công an nhân dân luôn đứng trên tuyến đầu bảo vệ an ninh, trật tự của đất nước.

Trong thời kỳ mới, nhiệm vụ ấy càng đặt ra những yêu cầu cao hơn. Người chiến sĩ Công an không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần dũng cảm và ý thức kỷ luật, mà còn phải làm chủ khoa học, công nghệ, am hiểu pháp luật, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế và đặc biệt giữ vững mối quan hệ gắn bó máu thịt với Nhân dân.

Phát huy truyền thống “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, lực lượng Công an nhân dân tiếp tục đổi mới, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; chủ động nhận diện và ứng phó với những nguy cơ mới, giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Chặng đường 81 năm đã tạo nên một nền tảng truyền thống vẻ vang. Trên nền tảng ấy, lực lượng Công an nhân dân tiếp tục vững bước trong kỷ nguyên mới, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ thành quả cách mạng và tạo điều kiện thuận lợi để đất nước phát triển nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, Nhân dân có cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc.