Với chủ đề “Chủ động phòng ngừa - Phát hiện sớm - Hành động kịp thời - Chung tay xây dựng trường học an toàn, không bạo lực”, Tháng tuyên truyền cao điểm hướng tới việc tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của nhà trường, gia đình, học sinh cũng như các lực lượng có liên quan trong công tác phòng ngừa bạo lực học đường, vi phạm pháp luật, tội phạm và xâm hại trẻ em.

Trong môi trường giáo dục, phòng ngừa không chỉ được đặt ra khi vụ việc đã xảy ra mà cần bắt đầu từ việc nhận diện sớm những nguy cơ. Những thay đổi trong tâm lý, hành vi, mối quan hệ hoặc những biểu hiện bất thường của học sinh nếu được quan tâm, phát hiện kịp thời sẽ giúp nhà trường và gia đình có thêm cơ hội hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn trước khi phát sinh những vụ việc đáng tiếc.

Phát biểu tại lễ phát động, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị các cơ sở giáo dục lấy phòng ngừa làm trọng tâm, chủ động nắm bắt tâm lý học sinh, kịp thời nhận diện những mâu thuẫn, biểu hiện bất thường để có biện pháp hỗ trợ phù hợp.

Để làm tốt điều này, mỗi cán bộ, giáo viên cần trở thành một địa chỉ tin cậy để học sinh có thể chia sẻ, tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp khó khăn hoặc đứng trước nguy cơ bị bạo lực, xâm hại. Sự quan tâm, lắng nghe và đồng hành của người lớn có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp học sinh nhận diện vấn đề và lựa chọn cách xử lý an toàn.

Cùng với công tác nắm bắt tình hình, các nhà trường được yêu cầu tăng cường giáo dục pháp luật, trang bị cho học sinh kỹ năng tự bảo vệ, giải quyết mâu thuẫn và ứng xử an toàn trên môi trường mạng.

Trong bối cảnh học sinh ngày càng có nhiều hoạt động giao tiếp, học tập và kết nối trên môi trường số, việc trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ không chỉ giới hạn trong phạm vi trường, lớp mà còn cần được chú trọng trên không gian mạng. Học sinh cần biết nhận diện những tình huống không an toàn, chủ động tránh xa nguy cơ và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Đặc biệt, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn cũng cần được chú trọng. Khi xảy ra bất đồng, học sinh cần được hướng dẫn cách ứng xử phù hợp, tránh để những mâu thuẫn nhỏ phát triển thành hành vi bạo lực hoặc kéo theo những vi phạm khác.

Từ góc độ phòng ngừa, việc giáo dục pháp luật cho học sinh không chỉ nhằm giúp các em biết hành vi nào bị cấm mà quan trọng hơn là hình thành ý thức tôn trọng pháp luật, tôn trọng người khác và có trách nhiệm với hành vi của chính mình.

Một trong những nội dung được chú trọng tại Tháng tuyên truyền cao điểm là giúp học sinh không thụ động trước những nguy cơ mất an toàn.

Tại Lễ phát động, thông qua tiểu phẩm và phần giao lưu, hỏi đáp, học sinh được trực tiếp nhận diện một số hành vi bạo lực, xâm hại và thực hành cách xử lý các tình huống thường gặp.

Hình thức tuyên truyền trực quan, gần gũi giúp những vấn đề vốn có thể khó tiếp cận với học sinh trở nên dễ hiểu hơn. Qua các tình huống cụ thể, các em có thêm cơ hội nhận biết dấu hiệu nguy hiểm, suy nghĩ về cách ứng xử phù hợp và hiểu rằng khi gặp tình huống không an toàn, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ người lớn, thầy cô, gia đình hoặc những người có trách nhiệm là cần thiết.

Thông điệp được đặt ra không chỉ dành cho những học sinh trực tiếp gặp nguy cơ mà còn đối với mỗi học sinh khi chứng kiến hoặc nhận biết một vụ việc có dấu hiệu bạo lực, xâm hại. Việc chủ động lên tiếng, thông báo cho người có trách nhiệm và tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời có thể góp phần ngăn chặn nguy cơ ngay từ sớm.

Phòng ngừa bạo lực học đường, vi phạm pháp luật, tội phạm và xâm hại trẻ em không phải là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục. Đây là trách nhiệm cần có sự phối hợp của nhà trường, gia đình, các lực lượng chức năng và toàn xã hội.

Vì vậy, các nhà trường được yêu cầu tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lực lượng chức năng trong phát hiện, xử lý và phòng ngừa những vụ việc liên quan đến học sinh, trẻ em.

Sự phối hợp này cần được thực hiện theo hướng chủ động, kịp thời. Nhà trường quan tâm đến diễn biến tâm lý, quan hệ và những khó khăn của học sinh; gia đình đồng hành, lắng nghe và chia sẻ với con em; các lực lượng chức năng phối hợp trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa và xử lý khi phát sinh vụ việc.

Khi các chủ thể cùng nhận thức rõ trách nhiệm của mình, công tác bảo vệ học sinh, trẻ em sẽ không chỉ dừng ở việc xử lý hậu quả mà được chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.

Tại Lễ phát động, đại diện nhà trường, các ban, ngành, địa phương, Ban đại diện cha mẹ học sinh và học sinh đã ký cam kết phòng ngừa bạo lực học đường, vi phạm pháp luật, tội phạm, xâm hại trẻ em trong năm học 2026-2027.

Việc ký cam kết là sự thể hiện trách nhiệm chung và quyết tâm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện. Tuy nhiên, để cam kết đi vào thực chất, điều quan trọng là những nội dung phòng ngừa phải được triển khai thường xuyên trong quá trình dạy và học, trong công tác quản lý học sinh cũng như trong sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường.

Sau lễ phát động, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh sẽ triển khai các hoạt động hưởng ứng Tháng tuyên truyền cao điểm, tập trung vào phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ, vụ việc liên quan đến học sinh, trẻ em.

Từ những hoạt động tuyên truyền, giáo dục và thực hành kỹ năng, mục tiêu hướng đến là giúp mỗi học sinh có thêm kiến thức để tự bảo vệ mình, biết cách ứng xử trước những tình huống phát sinh và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Xây dựng trường học an toàn, không bạo lực vì thế cần bắt đầu từ những hành động cụ thể và thường xuyên: chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, hành động kịp thời và cùng nhau bảo vệ học sinh, trẻ em. Đây cũng là nền tảng để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong năm học 2026-2027.