Thủ đoạn trộn thuốc tân dược vào “Đông y gia truyền” để bán cho người bệnh tại Hà Nội

Thuốc chữa bệnh là sản phẩm đặc biệt, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Tuy nhiên, thời gian gần đây, tình trạng sản xuất, kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc vẫn diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi.

 Các đối tượng không chỉ làm giả nhãn mác, nguồn gốc sản phẩm mà còn can thiệp vào thành phần thuốc, tạo ra những sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với người sử dụng.

Vụ việc các đối tượng nghiền thuốc tân dược, pha trộn vào thuốc thảo dược rồi đóng gói dưới nhãn “Đông y gia truyền” tại Hà Nội là một điển hình, tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về những hiểm họa từ thuốc giả, thuốc kém chất lượng trên thị trường.

Cụ thể, ngày 6/8, Công an TP Hà Nội cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Hà Quang Phước và Bùi Thị Tiết về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Theo kết quả điều tra ban đầu, từ năm 2024, nhận thấy các sản phẩm thuốc Đông y tiêu thụ chậm do người bệnh thường có tâm lý mong muốn thuốc phát huy tác dụng nhanh, Hà Quang Phước đã nảy sinh ý định pha trộn thêm thuốc hóa dược, tân dược vào thuốc cổ truyền nhằm tạo cảm giác sản phẩm có hiệu quả nhanh hơn, qua đó thu hút người mua.

Để thực hiện hành vi này, Phước đã mua nhiều loại thuốc tân dược như OPHAZIDON có thành phần Paracetamol, Paracetamol, DEXONE, Deltal-Amtex chứa Prednisolone, Clorpheniramin, Furosemide và Indomethacin.

Những loại thuốc này sau đó được nghiền thành bột, trộn cùng các loại thuốc Đông y, thuốc cổ truyền có nguồn gốc từ thảo dược rồi đóng gói, dán nhãn dưới tên gọi “Thuốc Đông y gia truyền”.

Thông qua quá trình tham gia sinh hoạt tại Hội thầy thuốc Đông y, Phước quen biết Bùi Thị Tiết và hướng dẫn cách sản xuất loại thuốc nói trên. Theo điều tra, Tiết được giao thu mua các loại thảo dược từ người dân vùng núi, sau đó phơi khô, nghiền thành bột để làm nguyên liệu phối trộn.

Sau đó, hai đối tượng cùng thực hiện việc pha chế theo tỷ lệ khoảng 100 gam thuốc Đông y với 3 viên thuốc có thành phần giảm đau. Hỗn hợp sau khi được trộn sẽ được đóng gói trong túi nilon, dán nhãn sản phẩm có nguồn gốc thảo dược và đưa ra thị trường tiêu thụ.

Điều đáng chú ý là các sản phẩm này được giới thiệu dưới dạng thuốc Đông y gia truyền, tạo cảm giác an toàn, gần gũi với người bệnh. Tuy nhiên, thực chất trong thành phần lại có chứa các loại thuốc tân dược không được công bố, không được kiểm soát về hàm lượng và mục đích sử dụng.

Quá trình khám xét nơi ở và nơi làm việc của các đối tượng, lực lượng công an đã thu giữ hàng nghìn gói thuốc mang nhãn “Đông y gia truyền”, nhiều loại thuốc hóa dược, tân dược, nguyên liệu dạng bột, máy nghiền, máy ép nhiệt, tem nhãn và các dụng cụ phục vụ việc đóng gói sản phẩm.

Tại nơi ở của Hà Quang Phước, cơ quan điều tra thu giữ 2.772 gói thuốc được giới thiệu bào chế từ cây bách bệnh và một số cây thuốc nam. Trong khi đó, tại nơi ở của Bùi Thị Tiết, lực lượng chức năng thu giữ khoảng 3.000 gói sản phẩm mang tên “Đông y gia truyền Bách bệnh” cùng nhiều tài liệu liên quan đến hoạt động mua bán.

Theo cơ quan điều tra, việc tự ý đưa thuốc tân dược vào thuốc Đông y không chỉ làm thay đổi bản chất sản phẩm mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe người sử dụng. Người bệnh có thể sử dụng phải loại thuốc chứa các hoạt chất chưa được công bố, không được kiểm soát về liều lượng, hàm lượng cũng như chỉ định điều trị.

Đặc biệt, việc sử dụng các loại thuốc chứa thành phần như corticoid, thuốc giảm đau hoặc các hoạt chất khác trong thời gian dài mà không có sự chỉ định của bác sĩ có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hiểm. Người bệnh có thể gặp các vấn đề về sức khỏe nhưng không biết nguyên nhân do đang tin tưởng sản phẩm được quảng cáo là thuốc Đông y có nguồn gốc tự nhiên.

Hiện Công an TP Hà Nội đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân, tổ chức có liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.

Thuốc giả - hiểm họa đối với sức khỏe và yêu cầu tăng cường quản lý

Vụ việc sản xuất, buôn bán thuốc Đông y có pha trộn thuốc tân dược tại Hà Nội không phải là trường hợp cá biệt. Thực tế cho thấy, tình trạng kinh doanh dược liệu không rõ nguồn gốc, thuốc cổ truyền không bảo đảm chất lượng vẫn còn xuất hiện tại một số địa phương, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Theo Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, thời gian qua, các cơ quan quản lý đã triển khai nhiều biện pháp nhằm kiểm soát chất lượng thuốc cổ truyền và dược liệu. Tuy nhiên, qua công tác thanh tra, kiểm tra và phản ánh từ các cơ quan chức năng, vẫn còn tình trạng một số cơ sở kinh doanh dược liệu không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, không đáp ứng yêu cầu về chất lượng.

Các vi phạm thường tập trung tại những cơ sở bán lẻ dược liệu, thuốc cổ truyền, nơi việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện bảo quản và hồ sơ chất lượng sản phẩm còn hạn chế. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn của người bệnh mà còn làm suy giảm niềm tin đối với các sản phẩm y học cổ truyền.

Để tăng cường công tác quản lý, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền yêu cầu các địa phương đẩy mạnh kiểm tra các cơ sở kinh doanh, nhập khẩu, bảo quản và phân phối dược liệu. Nội dung kiểm tra tập trung vào giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ, hóa đơn, chứng từ, hồ sơ chất lượng cũng như điều kiện bảo quản sản phẩm.

Các trường hợp kinh doanh dược liệu giả, dược liệu không rõ nguồn gốc hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cần được phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Các cơ sở bán lẻ thuốc cổ truyền cũng được yêu cầu chỉ kinh doanh sản phẩm có nguồn gốc hợp pháp, được cung ứng từ các đơn vị đủ điều kiện kinh doanh dược và có khả năng truy xuất nguồn gốc.

Khác với nhiều loại hàng giả thông thường, thuốc giả gây hậu quả nghiêm trọng hơn bởi người sử dụng thường là những người đang mắc bệnh và cần điều trị. Một sản phẩm không đúng thành phần, không đủ hoạt chất hoặc chứa chất không được kiểm soát có thể khiến người bệnh không đạt hiệu quả điều trị, làm bệnh tiến triển nặng hơn.

Đối với các bệnh cần điều trị lâu dài như tim mạch, tiểu đường, huyết áp, ung thư hoặc bệnh nhiễm khuẩn, việc sử dụng thuốc giả có thể làm mất đi thời gian điều trị quan trọng, gây phát sinh biến chứng và làm tăng chi phí chăm sóc sức khỏe.

Không chỉ vậy, một số loại thuốc giả được sản xuất trong điều kiện không bảo đảm vệ sinh, không kiểm soát chất lượng có thể chứa tạp chất hoặc các thành phần gây hại. Người sử dụng có nguy cơ gặp các phản ứng bất lợi như dị ứng, ngộ độc, tổn thương cơ quan hoặc các biến chứng nguy hiểm khác.

Hiện nay, sự phát triển của mạng xã hội và thương mại điện tử cũng tạo thêm môi trường để các đối tượng kinh doanh thuốc giả tiếp cận người tiêu dùng. Nhiều sản phẩm được quảng cáo bằng những lời giới thiệu hấp dẫn như “thuốc gia truyền”, “điều trị tận gốc”, “hiệu quả nhanh chóng” hoặc sử dụng hình ảnh người nổi tiếng nhằm tạo lòng tin.

Các đối tượng thường đánh vào tâm lý muốn khỏi bệnh nhanh, giảm chi phí điều trị hoặc tìm kiếm giải pháp thay thế thuốc điều trị thông thường. Tuy nhiên, những lời quảng cáo thiếu căn cứ khoa học có thể khiến người bệnh bỏ qua việc kiểm tra nguồn gốc, thành phần và mức độ an toàn của sản phẩm.

Để ngăn chặn tình trạng sản xuất, buôn bán thuốc giả, thuốc kém chất lượng, các cơ quan chức năng cần tiếp tục kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng thuốc từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến khi sản phẩm đến tay người sử dụng. Sự phối hợp giữa ngành y tế, công an, quản lý thị trường, chính quyền địa phương và các cơ sở khám chữa bệnh giữ vai trò quan trọng trong việc phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Về phía người dân, cần nâng cao cảnh giác khi lựa chọn thuốc, đặc biệt với các sản phẩm được quảng cáo trên mạng xã hội hoặc bán qua những kênh không chính thức. Người bệnh nên mua thuốc tại các cơ sở kinh doanh dược hợp pháp, kiểm tra kỹ thông tin về nhà sản xuất, nguồn gốc, nhãn mác, số đăng ký lưu hành và không sử dụng những sản phẩm có dấu hiệu bất thường.

Những lời quảng cáo như “chữa khỏi hoàn toàn”, “không cần điều trị lâu dài”, “hiệu quả sau vài ngày” hoặc các sản phẩm có giá rẻ bất thường đều là những dấu hiệu cần thận trọng.

Sản xuất, buôn bán thuốc giả không chỉ là hành vi gian lận thương mại mà còn xâm phạm nghiêm trọng quyền được bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.

Bên cạnh đó là sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, trở thành người tiêu dùng thông thái để bảo vệ bản thân và gia đình trước những nguy cơ từ thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc.