Hai vợ chồng tạo dựng “lương y” giả để đánh vào niềm tin người bệnh

Không được đào tạo chuyên môn về y, dược, không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép sản xuất thuốc nhưng Huỳnh Văn Mẩn và Nguyễn Thị Bích Phương vẫn tổ chức sản xuất các sản phẩm được giới thiệu dưới danh nghĩa thuốc đông y.

Các đối tượng tự mua nguyên liệu, đặt làm tem, nhãn, bao bì rồi tổ chức sản xuất sản phẩm dạng viên, dạng bột. Để tạo niềm tin cho người mua, những sản phẩm này được khoác lên lớp vỏ “thuốc đông y gia truyền”, đồng thời gắn với những cái tên được giới thiệu là “lương y” có kinh nghiệm bào chế thuốc.

Trên tem, nhãn xuất hiện các tên “Lương y Nguyễn Văn Sáu”, “Đông y Đỗ Thái Nam”. Tuy nhiên, qua xác minh, cơ quan Công an tỉnh Thanh Hóa xác định không có lương y nào mang những cái tên trên với địa chỉ như thông tin được in trên sản phẩm.

Thủ đoạn này cho thấy các đối tượng đã chủ động tạo dựng một “thương hiệu” không có thật để đánh vào tâm lý của người bệnh.

Đây cũng là điểm đặc biệt nguy hiểm của loại tội phạm sản xuất, buôn bán thuốc giả. Nếu chỉ làm giả một sản phẩm thông thường, người tiêu dùng có thể nhận biết thông qua chất lượng, mẫu mã hoặc giá cả. Nhưng với thuốc giả, các đối tượng thường tìm cách tạo dựng cả câu chuyện về nguồn gốc, xuất xứ, người bào chế và công dụng để khiến người bệnh tin tưởng.

Theo tài liệu điều tra, để tạo ra sản phẩm được cho là có tác dụng giảm đau, chống viêm, Huỳnh Văn Mẩn mua hỗn hợp thuốc tân dược của Nguyễn Thị Kim Thoa. Hỗn hợp gồm paracetamol, dexamethasone, chlorpheniramine cùng các vitamin B1, B6, B12.

Sau đó, Mẩn tự tính toán tỷ lệ, phối trộn hỗn hợp thuốc tân dược với nguyên liệu đông y. Hỗn hợp này tiếp tục được chế biến thành dạng viên hoặc dạng bột, đóng gói rồi dán tem, nhãn mang tên những “lương y” do các đối tượng tự dựng lên.

Như vậy, dưới lớp vỏ của những sản phẩm được quảng bá là “thuốc đông y gia truyền” lại là hỗn hợp các hoạt chất tân dược được phối trộn trái phép.

Người sử dụng nếu không biết nguồn gốc thực sự của sản phẩm sẽ rất khó nhận biết mình đang sử dụng loại thuốc gì, thành phần ra sao và liều lượng như thế nào.

Theo công an tỉnh Thanh Hóa, Huỳnh Văn Mẩn và Nguyễn Thị Bích Phương là hai vợ chồng, cùng sinh năm 1986 , trú tại xã Tân Long, tỉnh Đồng Tháp.

Hơn 100.000 sản phẩm và hiểm họa đối với sức khỏe

Quy mô tang vật bị thu giữ cho thấy hoạt động sản xuất của các đối tượng không phải là hành vi nhất thời mà đã được chuẩn bị tương đối bài bản.

Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra thu giữ hơn 1 tấn nguyên liệu dùng để sản xuất thuốc; 50kg bột thuốc tân dược đã được xay sẵn để trộn với nguyên liệu đông y; hơn 100.000 sản phẩm thuốc đông y đã hoàn thiện cùng 4 máy trộn, 2 máy sấy và 1 máy đóng gói.

Nếu số lượng sản phẩm này tiếp tục được đưa ra thị trường, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng là rất lớn.

Kết luận giám định của Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an xác định toàn bộ các mẫu sản phẩm được ghi là thuốc đông y đều chứa acetaminophen (paracetamol), dexamethasone và chlorpheniramine.

Đáng chú ý, dexamethasone và chlorpheniramine thuộc danh mục chất cấm sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe theo Thông tư số 10/2021/TT-BYT ngày 30/6/2021 của Bộ Y tế.

Thuốc là sản phẩm đặc biệt bởi chỉ một sai lệch về thành phần, hàm lượng hoặc cách sử dụng cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Trong vụ việc này, các đối tượng không có chuyên môn nhưng lại tự ý phối trộn các hoạt chất tân dược với nguyên liệu đông y. Quy trình sản xuất không được kiểm soát theo các yêu cầu đối với thuốc hợp pháp, người sử dụng cũng không được cung cấp đầy đủ thông tin về thành phần và liều lượng.

Từ vụ án này cho thấy, thuốc giả không đơn thuần là vấn đề gian lận thương mại. Đây là hành vi có khả năng trực tiếp xâm phạm đến sức khỏe con người, đồng thời làm suy giảm niềm tin của người dân đối với các sản phẩm thuốc hợp pháp và những người hành nghề y, dược chân chính.

Tuyên truyền pháp luật để ngăn chặn từ sớm

Ngày 28/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố Huỳnh Văn Mẩn, Nguyễn Thị Bích Phương và Nguyễn Thị Kim Thoa về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh” quy định tại Điều 194 Bộ luật Hình sự.

Theo quy định hiện hành tại Điều 194 Bộ luật Hình sự, người sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh có thể bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm ở khung cơ bản. Trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, tái phạm nguy hiểm hoặc thuộc một số trường hợp định khung khác thì mức phạt có thể từ 5 năm đến 12 năm tù.

Ở các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, như hàng giả có giá trị hoặc thu lợi bất chính ở mức rất lớn, làm chết người hoặc gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe của nhiều người, hình phạt có thể tăng lên 12–20 năm tù; trường hợp đặc biệt nghiêm trọng còn có thể bị phạt 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình, tùy tình tiết cụ thể được quy định tại Điều 194.

Việc pháp luật quy định những chế tài đặc biệt nghiêm khắc đối với hành vi sản xuất, buôn bán thuốc giả cho thấy mức độ nguy hiểm của loại tội phạm này. Bởi đối tượng bị xâm hại không chỉ là quyền lợi kinh tế của người mua mà còn có thể là sức khỏe, thậm chí tính mạng của con người.

Đối với người sản xuất, kinh doanh, việc tự ý sản xuất, pha trộn, đóng gói, giả mạo nguồn gốc thuốc hoặc đưa thuốc giả ra thị trường để thu lợi là hành vi đặc biệt nguy hiểm và có thể bị xử lý hình sự. Việc lấy danh nghĩa “thuốc gia truyền”, “bài thuốc bí truyền” hay dựng tên “lương y” không thể làm thay đổi bản chất của hành vi vi phạm.

Đối với người dân, cần chủ động trang bị kiến thức để tự bảo vệ mình. Không nên mua thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc được rao bán tràn lan trên mạng xã hội hoặc những sản phẩm quảng cáo bằng những lời hứa như “chữa bách bệnh”, “chữa khỏi hoàn toàn”, “không cần dùng thuốc Tây”.

Khi có nhu cầu điều trị, người dân nên đến các cơ sở khám, chữa bệnh hợp pháp để được thăm khám, chẩn đoán và hướng dẫn sử dụng thuốc. Không tự ý mua, sử dụng các sản phẩm được quảng cáo là thuốc nhưng không xác định được nguồn gốc, cơ sở sản xuất và tính pháp lý.

Bên cạnh đó, khi phát hiện cơ sở có dấu hiệu sản xuất, pha trộn, đóng gói thuốc trái phép hoặc kinh doanh sản phẩm nghi là thuốc giả, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an, cơ quan y tế hoặc lực lượng chức năng để kiểm tra, xử lý.

Vụ án Huỳnh Văn Mẩn, Nguyễn Thị Bích Phương và Nguyễn Thị Kim Thoa là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ: đằng sau những cái tên “lương y” không có thật, những bao bì mang danh “thuốc gia truyền” có thể là cả một quy trình sản xuất thuốc giả được tổ chức nhằm trục lợi trên nỗi đau và niềm tin của người bệnh.

Cuộc đấu tranh với thuốc giả vì thế không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Chủ động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức và kỹ năng nhận diện thuốc giả chính là giải pháp quan trọng để phòng ngừa tội phạm từ cơ sở, bảo vệ sức khỏe nhân dân.