Không để "cò" giải quyết nhanh hơn dân

Thời gian qua, qua phản ánh từ báo chí và dư luận xã hội, tình trạng người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai bị trả lại hồ sơ nhiều lần, thời gian giải quyết bị kéo dài vô lý vẫn diễn ra phổ biến. Thực trạng này gây bức xúc lớn trong nhân dân, đặc biệt là khi xuất hiện dấu hiệu bất thường: người dân tự đi làm thủ tục thì gõ cửa vô vàn khó khăn, nhưng khi ủy quyền cho "cò" đất hay dịch vụ bên ngoài thì hồ sơ lại được giải quyết nhanh chóng. 

Trước thực trạng trên, nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, siết chặt kỷ cương công vụ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành văn bản số 10108/BNNMT-QLĐĐ, ký ngày 7 tháng 9 năm 2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để chỉ đạo triển khai các giải pháp chấn chỉnh quyết liệt.

Điểm đột phá mang tính "chấn chỉnh" trong chỉ đạo lần này của Bộ Nông nghiệp và Môi trường là kiểm soát chặt chẽ quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Bộ yêu cầu các cơ quan chức năng địa phương phải thực hiện nghiêm các quy định: 

Hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ một lần duy nhất: Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, cơ quan tiếp nhận phải có văn bản hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ một lần duy nhất, chấm dứt triệt để tình trạng bắt người dân đi lại bổ sung nhiều lần. 

Từ chối phải nêu rõ căn cứ pháp lý: Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện giải quyết, cơ quan chuyên môn bắt buộc phải có văn bản trả lời nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý cụ thể, không trả lời chung chung. 

Trễ hạn phải xin lỗi công khai: Nếu hồ sơ bị giải quyết chậm trễ so với quy định, cơ quan chức năng phải có văn bản xin lỗi người dân, doanh nghiệp; đồng thời làm rõ trách nhiệm của cá nhân, tổ chức liên quan để làm căn cứ xét thi đua, kỷ luật.

Mở rộng kiểm soát ủy quyền: Đối với các trường hợp ủy quyền thực hiện thủ tục, văn bản yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm đúng quy định pháp luật dân sự và đất đai. Ngăn chặn kịp thời các hành vi lợi dụng ủy quyền để kinh doanh dịch vụ bất hợp pháp, trốn thuế hoặc can thiệp tiêu cực. Đảm bảo quy trình giải quyết bình đẳng, tuyệt đối không tạo "đặc quyền, đặc lợi" hay sự ưu ái về thời gian đối với hồ sơ do dịch vụ/người được ủy quyền thực hiện. 

Người dân cần làm gì để tự bảo vệ quyền lợi?

Từ các quy định mới tại văn bản 10108/BNNMT-QLĐĐ, người dân và doanh nghiệp các bước cần lưu ý khi đi làm thủ tục đất đai để tránh bị gầy hà, nhũng nhiễu:

Yêu cầu "phiếu hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ": Khi cán bộ tiếp nhận báo hồ sơ thiếu hoặc sai sót, người dân có quyền yêu cầu cán bộ lập phiếu hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ bằng văn bản. Người dân không chấp nhận các lời giải thích hay yêu cầu bổ sung chung chung bằng miệng. 

Chỉ bổ sung hồ sơ đúng 1 lần: Căn cứ trên văn bản hướng dẫn lần đầu, người dân chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ được yêu cầu. Sau khi đã nộp đủ theo văn bản hướng dẫn, cán bộ không được quyền đòi hỏi bổ sung thêm bất kỳ giấy tờ nào khác ngoài danh mục đã hướng dẫn. 

Theo dõi tiến độ qua cổng dịch vụ công: Hãy tận dụng mã hồ sơ để tra cứu tiến độ xử lý trên cổng dịch vụ công trực tuyến của địa phương. Nếu quá hạn mà không nhận được kết quả hoặc văn bản xin lỗi, người dân có căn cứ pháp lý để khiếu nại về hành vi chậm trễ công vụ. 

Kiên quyết phản ánh qua đường dây nóng: Khi phát hiện cán bộ có thái độ hách dịch, cửa quyền, cố tình kéo dài thời gian hoặc có dấu hiệu "gợi ý" qua dịch vụ "cò", người dân cần chủ động lưu lại bằng chứng và gửi phản ánh tới các kênh tiếp nhận chính thức. 

Đẩy mạnh chuyển đổi số và xử lý nghiêm cán bộ vi phạm

Để các chỉ đạo không nằm trên giấy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tập trung thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm: 

Đổi mới công tác giáo dục pháp luật đất đai, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ công chức; đồng thời giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Lựa chọn cán bộ có đủ năng lực, phẩm chất, làm việc với tinh thần "hành chính phục vụ, gần dân, sát dân", tuyệt đối không có thái độ hách dịch, phiền hà. 

Công khai đầy đủ trình tự, thủ tục, thời hạn và phí/lệ phí tại trụ sở cũng như Cổng thông tin điện tử. Đẩy mạnh kết nối Cơ sở dữ liệu đất đai với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cắt giảm tối đa giấy tờ thừa. 

Tăng cường thanh tra công vụ, đặc biệt tại các đơn vị phát sinh nhiều phản ánh bức xúc. Kiên quyết xử lý nghiêm cán bộ nhũng nhiễu, chậm trễ; điều chuyển ngay ra khỏi bộ phận tiếp nhận hồ sơ đối với những trường hợp vi phạm hoặc có uy tín thấp. 

Thiết lập và niêm yết công khai số điện thoại đường dây nóng, hộp thư điện tử tiếp nhận phản ánh kiến nghị tại 100% điểm tiếp nhận hồ sơ.