Tháng Bảy hằng năm luôn là khoảng thời gian thiêng liêng để cả dân tộc hướng về các Anh hùng liệt sĩ, những người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Với những cựu chiến binh từng chiến đấu tại Quảng Trị, tháng Bảy còn mang ý nghĩa đặc biệt hơn khi là dịp trở về chiến trường xưa, nơi lưu giữ những ký ức không thể nào quên về một thời tuổi trẻ oanh liệt.

Đã hơn nửa thế kỷ kể từ mùa hè đỏ lửa năm 1972, ký ức về 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí những người lính năm xưa. Dẫu mái tóc đã bạc, bước chân không còn nhanh nhẹn như trước, nhưng tình đồng đội và nỗi nhớ về những đồng chí đã ngã xuống vẫn luôn hiện hữu. Chuyến trở về lần này không chỉ là hành trình tri ân mà còn là cuộc gặp gỡ với quá khứ, với những đồng đội còn sống và những người đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất Quảng Trị anh hùng.

Quảng Trị hôm nay đã thay da đổi thịt với những cánh đồng xanh, những con đường rộng mở và nhịp sống yên bình. Thế nhưng, dưới lớp đất bình yên ấy vẫn còn in đậm dấu tích của một chiến trường khốc liệt, nơi từng hứng chịu hàng triệu tấn bom đạn và chứng kiến sự hy sinh của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ từ mọi miền Tổ quốc. Mỗi tấc đất nơi đây đều thấm đẫm máu xương của các thế hệ cha anh đã nguyện hiến dâng tuổi trẻ vì độc lập dân tộc.

Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải, biểu tượng lịch sử của khát vọng thống nhất đất nước. Suốt hơn hai mươi năm, cây cầu từng là giới tuyến chia cắt hai miền Nam - Bắc.

Hôm nay, cây cầu nối liền đôi bờ trong thanh bình, trở thành biểu tượng của hòa bình và khối đại đoàn kết dân tộc. Đứng trước cây cầu lịch sử, nhiều cựu chiến binh không giấu được niềm xúc động khi nhớ về những năm tháng đất nước còn chia cắt, càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình và thống nhất hôm nay.

Rời Hiền Lương, đoàn đến dâng hương tại Đài Chiến thắng Sư đoàn 325 - Đại đoàn Bình Trị Thiên. Đây là công trình tưởng niệm các cán bộ, chiến sĩ và liệt sĩ của Sư đoàn 325 đã anh dũng chiến đấu, hy sinh, đặc biệt trong cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Không chỉ là nơi tri ân những người đã khuất, công trình còn là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống yêu nước, góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc và nhắc nhở các thế hệ hôm nay về những cống hiến to lớn của những người lính năm xưa.

Hành trình tiếp tục đến Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn - nơi yên nghỉ của hơn một vạn cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại.

Giữa không gian hùng vĩ của đại ngàn Trường Sơn, những hàng mộ trắng trải dài trong sự tĩnh lặng khiến ai cũng bồi hồi xúc động. Đây là nơi hội tụ những người lính đến từ khắp mọi miền đất nước, những thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã ngã xuống để giữ vững tuyến vận tải chiến lược, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến.

Trước Đài tưởng niệm và từng phần mộ liệt sĩ, các cựu chiến binh thành kính dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ đồng đội. Nhiều người lặng lẽ đứng thật lâu trước những tấm bia ghi tên đồng đội cũ, nghẹn ngào khi nhớ về những người đã mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.

Rời Trường Sơn, đoàn đến Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9 - nơi quy tập hàng nghìn phần mộ liệt sĩ đã hy sinh trên chiến trường Quảng Trị. Không gian trang nghiêm cùng những hàng bia mộ ngay ngắn càng làm nổi bật giá trị của hòa bình hôm nay. Mỗi phần mộ là một cuộc đời, một gia đình và những ước mơ còn dang dở.

Bên cạnh những phần mộ đã xác định được danh tính vẫn còn rất nhiều ngôi mộ chỉ khắc dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên". Dẫu tên tuổi chưa được biết đến, sự hy sinh của các anh mãi mãi được Tổ quốc và nhân dân ghi nhớ.

Đoàn cũng đến Nhà bia tưởng niệm 13 liệt sĩ tại thôn Nại Cửu, xã Triệu Phong - nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 13 cán bộ, chiến sĩ trong những ngày chiến đấu ác liệt bảo vệ Quảng Trị.

 Trước nhà bia tưởng niệm, những người lính năm xưa lặng lẽ dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ đồng đội. Mỗi nén hương được thắp lên là lời tri ân sâu sắc và cũng là lời hứa tiếp tục gìn giữ ký ức lịch sử cho các thế hệ mai sau.

Một điểm dừng chân không thể thiếu là Nghĩa trang Liệt sĩ Thành cổ Quảng Trị, nơi yên nghỉ của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trên chiến trường Quảng Trị.

Trước những hàng bia mộ ngay ngắn, trong đó còn nhiều phần mộ chưa xác định được danh tính, các cựu chiến binh kính cẩn nghiêng mình tưởng nhớ đồng đội và bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc. Đây không chỉ là nơi tri ân các Anh hùng liệt sĩ mà còn là biểu tượng sinh động của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", nhắc nhở mỗi người Việt Nam biết trân trọng hòa bình và thành quả cách mạng.

Điểm dừng chân xúc động nhất của hành trình là Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị - biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong cuộc chiến đấu 81 ngày đêm mùa hè năm 1972. Đối với các cựu chiến binh từng trực tiếp chiến đấu nơi đây, mỗi góc thành, mỗi tấc đất đều gợi lại những ký ức không thể nào quên.

Trong giây phút mặc niệm trước Đài tưởng niệm trung tâm Thành cổ, nhiều người không cầm được nước mắt khi nhớ lại những ngày hành quân dưới mưa bom bão đạn, những lần chia nhau từng ngụm nước, từng nắm cơm, từng viên thuốc và những người đồng đội chưa kịp viết xong lá thư gửi về quê mẹ đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường. Những ký ức ấy đã trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đời của những người lính Thành cổ.

Dòng sông Thạch Hãn hiền hòa hôm nay cũng gợi lên biết bao cảm xúc. Hơn nửa thế kỷ trước, nơi đây từng chứng kiến biết bao cuộc vượt sông sinh tử. Có người vượt được sang bờ để tiếp tục chiến đấu, nhưng cũng có rất nhiều chiến sĩ đã mãi mãi nằm lại dưới lòng sông.

Đến hôm nay vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt, còn nằm đâu đó trong lòng đất Quảng Trị, dưới dòng Thạch Hãn hay giữa đại ngàn Trường Sơn. Máu của các anh đã hòa vào đất mẹ, tên tuổi đã hòa vào non sông, trở thành một phần bất tử của lịch sử dân tộc.

Trong hành trình, đoàn cũng đến dâng hương tại Tượng đài 18 Trái tim ở đầu Bắc cầu Thạch Hãn. Công trình tưởng niệm Trung đội Mai Quốc Ca được tạo hình bằng 19 giọt máu hồng, trong đó nổi bật là 18 trái tim tượng trưng cho những chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong trận đánh đêm 9 rạng sáng 10/4/1972. Tượng đài không chỉ tôn vinh sự hy sinh vì Tổ quốc mà còn gửi gắm thông điệp tri ân sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ.

Có thể khẳng định, giá trị lớn nhất của chuyến trở về không chỉ nằm ở những nén hương được thắp lên, mà còn ở sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã hy sinh với những người đang sống. Đó là cuộc gặp gỡ của ký ức, của tình đồng đội và của lòng biết ơn đối với các thế hệ cha anh đã đánh đổi tuổi xuân để đất nước có ngày hòa bình, thống nhất.

Đối với các cựu chiến binh, chuyến đi còn là dịp nhắc nhở nhau tiếp tục giữ gìn phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, sống mẫu mực, nghĩa tình, tích cực tham gia công tác xã hội và giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

 Những câu chuyện về chiến trường Quảng Trị, về tình đồng đội và sự hy sinh của những người lính năm xưa chính là những bài học lịch sử sinh động, giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng độc lập, tự do không phải điều tự nhiên có được mà được đánh đổi bằng biết bao máu xương của cha anh.

Thay mặt đoàn, Đại tá Trịnh Đình Vinh, Chủ tịch Hội Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 TP. Hồ Chí Minh và khu vực Đông Nam Bộ, xúc động bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ và những đồng đội đã mãi mãi nằm lại trên chiến trường Quảng Trị.

 “Các cựu chiến binh sẽ luôn giữ gìn phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, tiếp tục giáo dục truyền thống yêu nước và truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau, để sự hy sinh cao cả của các Anh hùng liệt sĩ mãi được khắc ghi trong trái tim mỗi người Việt Nam”- Đại tá Trịnh Đình Vinh nhấn mạnh.

Hành trình trở về Quảng Trị đã khép lại, nhưng những giá trị tinh thần mà chuyến đi để lại sẽ còn lan tỏa lâu dài. Mỗi nghĩa trang, mỗi tượng đài, mỗi di tích lịch sử là một "địa chỉ đỏ" nhắc nhở về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", về trách nhiệm gìn giữ hòa bình và tiếp nối truyền thống cách mạng.

 Mỗi nén hương được thắp lên là một lời tri ân, mỗi bước chân trên chiến trường xưa là lời nhắc nhở rằng cuộc sống thanh bình hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh vô giá của các thế hệ đi trước. Đó cũng là động lực để mỗi người Việt Nam hôm nay tiếp tục chung sức xây dựng đất nước giàu mạnh, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc.