Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 cũng là thời điểm học sinh bước vào năm học mới, kéo theo nhu cầu đi lại và vận tải hành khách tăng cao. Hải Phòng yêu cầu các lực lượng chức năng chủ động kiểm soát từ đường bộ đến đường thủy, xử lý nghiêm vi phạm và đặc biệt siết chặt an toàn đối với xe đưa đón học sinh.

Không để vi phạm giao thông trở thành “điểm nóng” dịp nghỉ lễ

Vừa qua, UBND thành phố Hải Phòng ban hành công văn yêu cầu triển khai các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 và Tháng cao điểm an toàn giao thông cho học sinh đến trường.

Theo chỉ đạo, Công an thành phố sẽ tăng cường lực lượng tuần tra, kiểm soát trên các tuyến, địa bàn có nguy cơ phát sinh vi phạm. Những hành vi được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tai nạn, trong đó có sử dụng rượu bia, ma túy khi lái xe, chạy quá tốc độ, đi sai làn, sai phần đường... sẽ được tập trung xử lý.

Tinh thần xuyên suốt là xử lý nghiêm, không ngoại lệ đối với người vi phạm. Cùng với xử phạt, lực lượng chức năng phải chủ động phân luồng, điều tiết giao thông tại những nơi dự báo lưu lượng phương tiện tăng mạnh, qua đó hạn chế ùn tắc và nguy cơ xảy ra tai nạn trong những ngày cao điểm.

Đáng chú ý, thành phố cũng yêu cầu chủ động ngăn chặn tình trạng tụ tập gây rối, đua xe trái phép và các hành vi chống người thi hành công vụ. Đây là những vi phạm thường có tính chất bột phát nhưng có thể nhanh chóng tạo ra điểm nóng về an ninh, trật tự và an toàn giao thông nếu không được phát hiện từ sớm.

Siết vận tải hành khách, kiểm soát xe đưa đón học sinh

Bên cạnh giao thông cá nhân, hoạt động vận tải hành khách được xác định là một trong những lĩnh vực cần kiểm soát chặt trong dịp này.

Sở Xây dựng được giao yêu cầu các đơn vị vận tải rà soát điều kiện kinh doanh, tình trạng kỹ thuật và chất lượng phương tiện; đồng thời chuẩn bị đủ năng lực phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao trong kỳ nghỉ lễ và thời điểm học sinh, sinh viên bắt đầu năm học mới.

Đặc biệt, công tác quản lý phải được thực hiện ngay từ bến, bãi, nhà ga thay vì chỉ chờ đến khi phương tiện lưu thông trên đường mới kiểm tra. Các trường hợp sử dụng phương tiện để chở khách có thu tiền nhưng không đăng ký kinh doanh vận tải, hoạt động núp bóng hoặc không đáp ứng điều kiện theo quy định sẽ bị xử lý.

Đối với hoạt động đưa đón học sinh bằng ô tô hợp đồng, yêu cầu càng được đặt cao hơn. Các trường học có sử dụng loại hình vận tải này phải được rà soát, trong khi doanh nghiệp vận tải phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh và yêu cầu an toàn.

Thực tế, xe đưa đón học sinh là phương tiện vận chuyển một nhóm hành khách đặc thù, trong đó phần lớn là trẻ em chưa có khả năng tự đánh giá đầy đủ rủi ro khi tham gia giao thông. Vì vậy, chỉ một sơ suất trong việc lựa chọn phương tiện, lái xe, quản lý hành trình hoặc bàn giao học sinh cũng có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng.

Bởi vậy, việc tăng kiểm soát trong thời điểm học sinh trở lại trường không chỉ là giải pháp xử lý vi phạm mà còn là cách phòng ngừa từ gốc. Khi nhà trường, gia đình và đơn vị vận tải cùng chịu trách nhiệm, khoảng trống quản lý đối với học sinh trên hành trình từ nhà đến trường sẽ được thu hẹp.

Giao thông đường thủy cũng được đặt trong diện kiểm soát đặc biệt

Không chỉ đường bộ, Hải Phòng yêu cầu tăng cường bảo đảm an toàn giao thông đường thủy tại các khu vực có đông người, nhất là bến đưa đón học sinh, trường học, khu du lịch, vui chơi, giải trí và nơi tổ chức lễ hội.

Những phương tiện hoặc bến thủy không đáp ứng điều kiện an toàn phải được đình chỉ hoạt động ngay. Các lực lượng chức năng đồng thời phải chuẩn bị phương án phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ để ứng phó khi xảy ra sự cố.

Yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt đối với Hải Phòng, địa phương có hệ thống sông, biển và các điểm du lịch gắn với hoạt động vận tải đường thủy. Khi lượng khách tăng trong dịp nghỉ lễ, áp lực đối với hạ tầng và phương tiện đường thủy cũng tăng theo.

Do đó, kiểm tra giấy tờ hay điều kiện hoạt động chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là phải kiểm soát thực chất khả năng vận hành an toàn của phương tiện, điều kiện của bến và năng lực ứng phó khi có tình huống bất thường.

Hạ tầng phải được xử lý trước khi bước vào kỳ nghỉ

Một trong những yêu cầu đáng chú ý khác là thành phố không chỉ tập trung vào xử lý người tham gia giao thông mà còn yêu cầu khắc phục những bất cập của hạ tầng.

Các tuyến giao thông chính, đầu mối giao thông quan trọng, khu vực trọng điểm và trung tâm du lịch được yêu cầu chỉnh trang, nâng cao điều kiện an toàn trước kỳ nghỉ lễ. Những điểm bất hợp lý về tổ chức giao thông, điểm có nguy cơ tai nạn hoặc mới phát sinh phải được rà soát và xử lý.

Cùng với đó là bổ sung biển báo, hệ thống cảnh báo tại các vị trí cần thiết; bảo đảm giao thông tại những đoạn đường, công trình đang thi công. Đối với các công trình cải tạo, nâng cấp làm thu hẹp mặt đường nhưng có nguy cơ gây ùn tắc trên tuyến huyết mạch, thành phố yêu cầu xem xét tạm dừng trong thời gian nghỉ lễ.

Đây là cách tiếp cận cần thiết bởi an toàn giao thông không thể chỉ đặt lên vai người điều khiển phương tiện. Một tuyến đường thiếu biển báo, một điểm giao cắt bất hợp lý, công trình thi công chiếm dụng mặt đường hoặc một vị trí có nguy cơ sạt lở đều có thể trở thành yếu tố làm gia tăng tai nạn.

Vì vậy, kiểm soát giao thông hiệu quả phải được thực hiện đồng thời trên ba phương diện: con người, phương tiện và hạ tầng.

Tăng phối hợp giữa công an, nhà trường và gia đình

Trong Tháng cao điểm an toàn giao thông cho học sinh, Hải Phòng tiếp tục yêu cầu thực hiện các giải pháp theo Chỉ thị 31/CT-TTg của Thủ tướng về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông cho lứa tuổi học sinh.

Lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý học sinh vi phạm và những trường hợp giao phương tiện cho người chưa đủ điều kiện điều khiển. Thông tin về học sinh vi phạm cũng được trao đổi với nhà trường để phối hợp giáo dục, nhắc nhở.

Ở cấp cơ sở, chính quyền được yêu cầu tăng cường liên kết giữa lực lượng chức năng, nhà trường và gia đình. Việc trao đổi thông tin không nên chỉ dừng ở khâu xử lý sau vi phạm mà cần trở thành cơ chế phối hợp thường xuyên để phụ huynh nắm được tình hình chấp hành pháp luật của con em mình.

Cách làm này có ý nghĩa bởi xử phạt chỉ giải quyết một hành vi cụ thể, trong khi giáo dục mới có khả năng tác động đến thói quen lâu dài. Đặc biệt với học sinh, việc hình thành ý thức đội mũ bảo hiểm, đi đúng phần đường, không điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi và chấp hành tín hiệu giao thông cần được xây dựng từ cả gia đình lẫn nhà trường.

Y tế chuẩn bị phương án cấp cứu nạn nhân tai nạn

Trong trường hợp tai nạn vẫn xảy ra, ngành y tế được yêu cầu chuẩn bị nhân lực, phương tiện và vật tư để bảo đảm khả năng cấp cứu, điều trị nạn nhân.

Đây là lớp bảo vệ cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng trong chuỗi bảo đảm an toàn giao thông. Khi tai nạn xảy ra, thời gian tiếp cận và cấp cứu có thể quyết định trực tiếp đến khả năng sống sót cũng như mức độ di chứng của người bị nạn.

Song song với đó, thành phố yêu cầu tăng cường tuyên truyền pháp luật và kỹ năng tham gia giao thông an toàn trên các phương tiện truyền thông. Các thông tin đăng tải trên mạng xã hội cũng được rà soát để hạn chế những nội dung sai lệch hoặc tác động tiêu cực đến công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Nhìn rộng hơn, các yêu cầu của Hải Phòng cho dịp 2/9 cho thấy bảo đảm an toàn giao thông đang được đặt trong một chuỗi quản lý toàn diện, từ kiểm soát người lái, phương tiện, doanh nghiệp vận tải đến hạ tầng, y tế và giáo dục.

Đặc biệt, việc đưa an toàn giao thông học sinh vào cùng một kế hoạch với cao điểm bảo đảm giao thông dịp Quốc khánh là phù hợp với thực tế. Một bên là nhu cầu đi lại tăng mạnh trong thời gian ngắn, bên kia là thời điểm học sinh trở lại trường, khiến lưu lượng phương tiện tại các tuyến đường và khu vực trường học có thể biến động đáng kể.

Nếu các biện pháp kiểm tra chỉ tập trung vào xử phạt sau khi vi phạm xảy ra, hiệu quả phòng ngừa sẽ khó đạt được đầy đủ. Ngược lại, khi giao thông được tổ chức từ sớm, phương tiện được kiểm soát trước khi hoạt động, hạ tầng được khắc phục trước cao điểm và gia đình - nhà trường cùng tham gia quản lý học sinh, nguy cơ tai nạn sẽ được giảm từ nhiều phía.

Đó cũng là điểm quan trọng nhất của một đợt cao điểm an toàn giao thông: không phải tạo ra thật nhiều biên bản xử phạt, mà là làm cho những hành vi có nguy cơ gây tai nạn khó có cơ hội xảy ra ngay từ đầu.