Trong bức tranh khởi sắc về kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026 của tỉnh Phú Thọ, công tác quản lý sử dụng đất đai và giải phóng mặt bằng (GPMB) đang được xác định là “chìa khóa cốt lõi” để khơi thông nguồn lực, thu hút đầu tư.

Nhằm cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy và UBND tỉnh – đặc biệt là những điểm nhấn mang tính bước ngoặt từ Chỉ thị số 17-CT/TU ngày 24/4/2026 về tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong quản lý đất đai, các cấp cơ sở trên địa bàn tỉnh đã và đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Khi Chỉ thị 17 “thổi” luồng gió mới vào lề lối công vụ

Tại phường Thanh Miếu, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Nguyễn Hữu Nhu, những cách làm hay, sáng tạo, gắn liền với phương châm “Lấy người dân làm trung tâm” đang tạo nên hiệu ứng lan tỏa tích cực, hóa giải thành công nhiều nút thắt “khó nhằn”.

Nhiều năm làm báo, đi qua biết bao “điểm nóng” giải phóng mặt bằng (GPMB) và quản lý đất đai ở nhiều tỉnh thành phố, tôi nghiệm ra một điều: Đất đai là tấc vàng, nhưng cũng là tấc ruột của dân. Chỉ cần một chút lơ lỏng, một chút quan liêu ở cấp cơ sở là có thể biến những chủ trương lớn của tỉnh thành những nút thắt nghẹn lòng. Thế nhưng, trở lại phường Thanh Miếu, tỉnh Phú Thọ trong những ngày này, khi mà địa giới hành chính đã được mở rộng, không gian đô thị vươn dài và hàng loạt dự án nhà ở xã hội liên tiếp được khởi công, tôi lại tìm thấy một làn gió hoàn toàn khác: sự quyết liệt, minh bạch và trên hết là cái tình đong đầy trong từng cách làm của chính quyền nơi đây.

Tìm gặp Chủ tịch UBND phường Nguyễn Hữu Nhu tại trụ sở làm việc vào một buổi sáng đầu tuần, ấn tượng đầu tiên của tôi về Chủ tịch phường này không phải là sự khuôn sáo, hành chính hóa thường thấy, mà là tác phong nhanh nhạy, thực tế của một người “sát dân, bám việc”. Trò chuyện cởi mở với PV, ông không giấu giếm những áp lực ban đầu khi Chỉ thị số 17-CT/TU ngày 24/4/2026 của Tỉnh ủy Phú Thọ về tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong quản lý đất đai chính thức đi vào cuộc sống: “Nói thật với nhà báo, Chỉ thị 17 đặt ra trách nhiệm rất lớn cho người đứng đầu. Ban đầu cũng áp lực đấy, nhưng chính áp lực đó buộc chúng tôi phải thay đổi lề lối làm việc”.

Thanh Miếu là vùng đất ven đô, nơi tình làng nghĩa xóm bao đời gắn kết, việc xử lý vi phạm người thân, họ hàng, quen biết vốn là bài toán nan giải, dễ rơi vào cảnh "nể nang". Nhưng dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo phường, lề lối ấy đã bị xóa bỏ triệt để. Công thức hành động được quán triệt xuyên suốt: Rõ người, rõ việc, đúng quy định mà làm. Biên bản lập tại chỗ, mốc giới công khai, sai phạm phơi bày. Cơ chế liên đới trách nhiệm từ Bí thư, Tổ trưởng dân phố đến cán bộ địa chính và người đứng đầu chính quyền phường đã tạo ra một "chiếc vòng kim cô" pháp lý, buộc hệ thống phải vận hành trơn tru, không có chỗ cho sự du di, châm chước.

Nghệ thuật dân vận: Khi mệnh lệnh hành chính nhường chỗ cho cái “tình”

Rời phòng làm việc, Phóng viên theo chân các cán bộ địa chính xuống khu dân cư, nơi đang triển khai dự án mở rộng hạ tầng giao thông và các dự án nhà ở xã hội. Ai cũng biết GPMB luôn là "khúc xương sống". Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026 này, khi Thanh Miếu bung ra hàng loạt dự án nhà ở xã hội và công trình hạ tầng lớn để hiện thực hóa các mục tiêu an sinh của tỉnh, áp lực về mặt bằng lại càng như lửa đốt.

Chia sẻ về bài học thực tiễn, Chủ tịch UBND phường Thanh Miếu Nguyễn Hữu Nhu khẳng định: "Làm công tác giải phóng mặt bằng, nếu chỉ dùng mệnh lệnh hành chính thì rất dễ phát sinh xung đột. Tốt nhất vẫn là làm sao để dân hiểu và tự nguyện." Minh chứng sống động cho quan điểm này là trường hợp của một hộ gia đình gắn bó lâu năm tại khu vực mở rộng hạ tầng giao thông trên địa bàn. Khi nghe thông tin về mức giá bồi thường theo quy định, gia đình này đã nhất quyết không đồng ý, thậm chí đóng cửa không tiếp cán bộ. Thay vì vội vã dùng biện pháp hành chính, lãnh đạo phường cùng lực lượng Mặt trận và Tổ dân phố đã chọn thời điểm buổi tối, khi gia đình đi làm về đông đủ, để đến trò chuyện chân tình. Mang theo bản đồ quy hoạch và phương án dự kiến bồi thường - hỗ trợ, đoàn công tác kiên trì phân tích cho gia chủ thấy rõ tầm nhìn dài hạn: "Đường mở ra rộng rãi, căn nhà bác ra mặt tiền, giá trị phần đất còn lại sẽ tăng gấp mấy lần. Cái được lâu dài của gia đình và con cháu lớn hơn rất nhiều…".

"Ở góc độ chuyên môn địa chính, áp dụng bảng giá mới và xác minh đất đai là khâu 'đau đầu' nhất. Đất đai ở cơ sở qua nhiều thời kỳ mua bán, chuyển nhượng bằng giấy viết tay, hồ sơ cũ lại lệch so với thực địa. Thêm vào đó, khi áp bảng giá mới, tâm lý người dân luôn so sánh với 'giá đỉnh' do thị trường hoặc giới cò đất thổi lên, nên rất khó cất tiếng nói chung ngay từ đầu”, Chủ tịch UBND phường Thanh Miếu chia sẻ.

Để đảm bảo người dân không chịu thiệt thòi và nhanh chóng ổn định cuộc sống, đội ngũ cán bộ địa chính đã áp dụng các biện pháp sát thực tế. Cán bộ không làm việc trên giấy tờ suông mà trực tiếp xuống hiện trường, tổ chức họp dân, lấy ý kiến rộng rãi từ các hộ liền kề sống lâu năm để xác định chính xác thời điểm sử dụng đất. Mục tiêu cao nhất là bảo đảm quyền lợi để người dân nhận được mức hỗ trợ cao nhất theo đúng quy định pháp luật. Nhưng điều khiến nhiều người dân trân trọng hơn cả ở chính quyền Thanh Miếu chính là bài toán sinh kế hậu GPMB. Họ hiểu rằng mất đất không chỉ là mất tài sản, mà là đứt gãy nguồn thu nhập quen thuộc. Phường đã chủ động rà soát từng hoàn cảnh: ai cần học nghề, ai muốn vào khu công nghiệp hay định hướng chuyển sang thương mại - dịch vụ tại các vị trí quy hoạch mới đều được chính quyền kết nối, hướng dẫn và tạo điều kiện tối đa. Khi sinh kế được đảm bảo, người dân yên tâm giao đất, xã hội nhờ đó mà ổn định bền vững.

Kiên quyết “không có vùng cấm” với vi phạm trật tự xây dựng

Song song với công tác tuyên truyền, vận động và đền bù, phường Thanh Miếu dưới sự chỉ đạo trực tiếp của người đứng đầu chính quyền luôn duy trì thái độ kiên quyết, không khoan nhượng với các hành vi cố tình vi phạm pháp luật về đất đai. Lãnh đạo phường khẳng định: "Quan điểm của phường rất rõ ràng, tuyên truyền vận động là chính, nhưng với các trường hợp cố tình san lấp, lấn chiếm hay xây trái phép thì kiên quyết xử lý, không có vùng cấm."
Từ khâu phát hiện, chặn đứng ngay từ hiện trường, ra quyết định đình chỉ. Giải thích rõ các điểm sai phạm pháp luật đồng thời cho hộ dân thời hạn 24-48 giờ tự tháo dỡ trả lại hiện trạng ban đầu cho đất. Trong trường hợp cố tình chây ỳ, phường hoàn thiện hồ sơ ban hành quyết định cưỡng chế, huy động máy móc và lực lượng xuống tháo dỡ triệt để. Sau khi cưỡng chế mốc giới được bàn giao ngay cho khu dân cư và các đoàn thể giám sát chặt chẽ. Mọi thứ được thực hiện theo một quy trình chuẩn hóa, nhanh gọn và triệt để. Nhờ làm thật, xử thật để làm gương, những mầm mống vi phạm vừa nhen nhóm đã bị dập tắt.

Chia tay Thanh Miếu khi ánh điện đô thị bắt đầu hắt xuống những con đường mở rộng thênh thang, trong tôi đọng lại niềm tin sâu sắc. Những chuyển biến ở phường Thanh Miếu không chỉ là những con số tăng trưởng hay những mặt bằng sạch được bàn giao đúng tiến độ, mà lớn hơn hết, đó là sự khôi phục và củng cố niềm tin của nhân dân vào chính quyền cơ sở.

Những chuyển biến tích cực tại phường Thanh Miếu chính là minh chứng sống động cho hiệu quả từ chủ trương sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Phú Thọ trong việc đưa các nghị quyết và chỉ thị vào đời sống thực tiễn. Dưới sự điều hành quyết liệt, bám sát cơ sở của tập thể hệ thống chính trị phường, khi kỷ cương được giữ vững nhờ tính thượng tôn pháp luật, kết hợp hài hòa cùng nghệ thuật dân vận khéo léo, tôn trọng quyền lợi chính đáng của nhân dân, những "nút thắt" về mặt bằng và đất đai sẽ được tháo gỡ. Đây chính là nền tảng vững chắc để Phú Thọ khơi thông nguồn lực, tạo đà bứt phá mạnh mẽ về kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.