Từ những dấu mốc lịch sử của vùng đất Lam Sơn

Lễ hội Lam Kinh năm 2026 được tổ chức theo Kế hoạch của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh tại Công văn số 11664/UBND-VHXH ngày 17/6/2026 về việc thống nhất chủ trương tổ chức Lễ hội Lam Kinh năm 2026.

Kế hoạch được xây dựng căn cứ Nghị định số 110/2018/NĐ-CP ngày 29/8/2018 của Chính phủ quy định về quản lý và tổ chức lễ hội; Quyết định số 4924/QĐ-UBND ngày 10/12/2018 của Chủ tịch UBND tỉnh về phê duyệt Đề án nghiên cứu phục dựng, phát huy giá trị các lễ hội tiêu biểu và các loại hình văn hóa dân gian đặc sắc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Với quy mô cấp tỉnh, Lễ hội Lam Kinh năm nay do UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức thực hiện. Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa là đơn vị chủ trì triển khai, phối hợp với UBND phường Hạc Thành, UBND xã Lam Sơn, UBND xã Kiên Thọ cùng các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan.

Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 1 đến 3/10/2026, tức ngày 21 đến 23/8 năm Bính Ngọ. Lễ khai mạc bắt đầu từ 7h30 sáng ngày 2/10/2026, tức ngày 22/8 năm Bính Ngọ, tại sân Rồng, Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Lễ hội nhằm tôn vinh Anh hùng dân tộc Lê Lợi, các vua Lê, các tướng sĩ và nhân dân có công lao, đóng góp trong lịch sử dựng nước và giữ nước; đồng thời khơi dậy những nét đẹp truyền thống văn hóa, đậm đà bản sắc dân tộc của xứ Thanh.

Thông qua lễ hội, truyền thống yêu nước, tình yêu quê hương và niềm tự hào dân tộc được tiếp tục giáo dục, lan tỏa trong các tầng lớp nhân dân, góp phần nâng cao tinh thần đoàn kết, phấn đấu xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Đây cũng là sự kiện văn hóa gắn với tuyên truyền, quảng bá du lịch Thanh Hóa, hình ảnh Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh - điểm tham quan, du lịch trọng điểm của tỉnh - tới nhân dân, du khách trong nước và bạn bè quốc tế.

Trang trọng những nghi lễ truyền thống

Các hoạt động chính của Lễ hội Lam Kinh năm 2026 diễn ra tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Cùng với đó, nhiều nghi lễ dâng hương được tổ chức tại các địa điểm di tích gắn với lịch sử triều Hậu Lê và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

Các địa điểm gồm Đền thờ vua Lê Thái Tổ, Chính điện và các Tòa Thái miếu, Lăng mộ vua Lê Thái Tổ tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh; Đền thờ Trung Túc Vương Lê Lai tại xã Kiên Thọ; Thái miếu Nhà Hậu Lê, Tượng đài Lê Lợi tại phường Hạc Thành và các địa phương có đền thờ các vị khai quốc công thần triều Hậu Lê.

Điểm nhấn của phần lễ là Khai mạc Lễ hội Lam Kinh - Chính lễ - được tổ chức tại sân Rồng, Chính điện Lam Kinh vào sáng 2/10.

Trước giờ khai mạc sẽ diễn ra lễ rước kiệu vua Lê Thái Tổ và kiệu Trung Túc Vương Lê Lai từ đền thờ vua Lê Thái Tổ và đền thờ Trung Túc Vương Lê Lai về sân Điện Lam Kinh. Nghi thức do Đội tế, đội rước kiệu của xã Lam Sơn và xã Kiên Thọ thực hiện.

Tại các đền thờ, các tòa thái miếu và lăng mộ, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa tổ chức tế lễ trong hai ngày 1 và 2/10, tức ngày 21 và 22/8 năm Bính Ngọ.

Ngày 3/10, tức ngày 23/8 năm Bính Ngọ, sẽ diễn ra lễ dâng hương làm giỗ bà Hàng Dầu trên đỉnh núi Lam Sơn (núi Dầu).

Chương trình khai mạc sáng 2/10 gồm các nội dung: dâng hương; trình tấu Chúc văn; tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu; diễn văn khai mạc; đánh trống khai hội và chương trình nghệ thuật.

Đặc biệt, chương trình nghệ thuật sân khấu hóa được xây dựng theo hướng đổi mới về nội dung, theo hướng sự kiện nhân vật, kết nối với ý tưởng dân gian đương đại, gắn kết và lồng ghép, đặc tả nhiều hơn các yếu tố văn hóa dân gian thời Hậu Lê.

Điểm nhấn mới từ văn nghệ dân gian và “Phiên chợ vùng cao”

Nếu phần lễ tạo nên chiều sâu lịch sử, tâm linh cho Lễ hội Lam Kinh thì các hoạt động văn hóa bên lề góp phần mở rộng không gian trải nghiệm cho người dân và du khách.

Đáng chú ý trong lễ hội năm nay là việc kết hợp với Liên hoan văn nghệ dân gian và “Phiên chợ vùng cao” của các dân tộc miền núi Thanh Hóa, qua đó tạo thêm không gian giới thiệu, trình diễn những giá trị văn hóa truyền thống và các sản phẩm đặc trưng của các địa phương.

Theo kế hoạch, “Phiên chợ vùng cao” được tổ chức trong những ngày diễn ra lễ hội tại khu vực lối đi từ ngoài cổng khu di tích vào chân cầu Bạch. Hoạt động kết hợp trưng bày, giới thiệu và bán các sản phẩm OCOP của các địa phương, doanh nghiệp trong xã Lam Sơn và các xã khu vực miền núi tỉnh Thanh Hóa.

Không gian này không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn góp phần tạo thêm điểm trải nghiệm cho du khách khi về với Lam Kinh, kết nối hoạt động văn hóa với quảng bá sản phẩm đặc trưng của các địa phương.

Cùng với “Phiên chợ vùng cao”, tại khu vực sân Rồng sẽ diễn ra các hoạt động trình diễn trò chơi, trò diễn dân gian là di sản văn hóa của tỉnh Thanh Hóa được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như Trò Xuân Phả, trò diễn Pôồn Pôông, trò diễn dân gian Ngũ trò Viên Khê; biểu diễn Hát chèo.

Các hoạt động này được tổ chức theo phương án, kế hoạch riêng của các xã liên quan.

Việc đưa văn nghệ dân gian, trò diễn truyền thống và không gian vùng cao vào khuôn khổ lễ hội tạo thêm sự đa dạng cho các hoạt động bên lề, đồng thời giúp những giá trị văn hóa được thể hiện trực tiếp trong một không gian lễ hội lịch sử.

Bên cạnh đó, một không gian check-in mang nét cung đình theo hướng đổi mới, sáng tạo cũng được xây dựng tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh nhằm quảng bá về di tích và thu hút khách du lịch tham quan, trải nghiệm.

Kết nối văn hóa với quảng bá du lịch

Không chỉ diễn ra trong ba ngày chính, chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch còn được tổ chức trước, trong và sau Lễ hội Lam Kinh năm 2026 tại địa phương theo kế hoạch riêng của UBND xã Lam Sơn.

Công tác quảng bá lễ hội được triển khai rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng mạng xã hội. Đài Truyền hình Việt Nam, Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh, các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương thường trú tại Thanh Hóa được đề nghị tăng cường tuyên truyền về lễ hội.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền cổ động trực quan được triển khai tại các điểm, đầu mối giao thông; treo băng-rôn, cờ hội, lồng cờ, pa-nô trên tuyến Quốc lộ 1A, Quốc lộ 47 từ phường Hạc Thành đến xã Lam Sơn và tại các tuyến đường, phố chính, cơ quan, trường học, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Thời gian tuyên truyền trước, trong và sau lễ hội từ ngày 20/9 đến ngày 5/10/2026, tức ngày 10/7 đến ngày 25/8 năm Bính Ngọ.

Ngành văn hóa, du lịch cũng được giao tăng cường giới thiệu, quảng bá lễ hội và các hoạt động bên lề tới các địa phương, doanh nghiệp du lịch trong và ngoài tỉnh, phối hợp với Hiệp hội Du lịch, doanh nghiệp lữ hành kết nối, đưa khách về tham dự lễ hội và khai thác các tour, tuyến du lịch.

Tại lễ hội dự kiến có gian thông tin, ki-ốt du lịch và hoạt động triển lãm giới thiệu về di sản, lễ hội và Di tích Lam Kinh.

Bảo đảm an ninh, an toàn cho lễ hội

Cùng với tổ chức các hoạt động văn hóa, kế hoạch Lễ hội Lam Kinh năm 2026 đặt yêu cầu bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường và bảo vệ giá trị di tích.

Việc tổ chức lễ hội phải bảo đảm bảo tồn, tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống; tính trang trọng, thiết thực, hiệu quả; thực hiện tốt nếp sống văn hóa, văn minh; phát huy vai trò, vị trí của nhân dân và cộng đồng.

Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa được giao phối hợp với Công an các xã Lam Sơn, Thọ Xuân, Kiên Thọ thực hiện các phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường, điện, nước trong khu vực di tích.

Các dịch vụ kinh doanh, hàng quán cũng được yêu cầu quản lý chặt chẽ, bảo đảm đúng quy hoạch được duyệt. UBND xã Lam Sơn có trách nhiệm bố trí các điểm trông giữ xe, phân luồng phương tiện, không để ách tắc giao thông; kiểm tra vệ sinh môi trường, an toàn phòng cháy, chữa cháy tại các địa điểm tổ chức lễ hội.

Công an tỉnh được đề nghị chỉ đạo các lực lượng chức năng, Công an phường Hạc Thành, Công an xã Lam Sơn, Công an xã Kiên Thọ và công an các xã lân cận xây dựng, triển khai phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong thời gian diễn ra các hoạt động của lễ hội.

Sở Y tế được đề nghị chỉ đạo kiểm tra an toàn thực phẩm, công tác vệ sinh an toàn thực phẩm và phòng chống dịch; đồng thời chỉ đạo Bệnh viện Thọ Xuân bố trí lực lượng trực cấp cứu trong những ngày diễn ra lễ hội tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh.

Bảo tồn để phát huy giá trị di sản

Một trong những yêu cầu xuyên suốt của kế hoạch là giữ gìn và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh trong quá trình tổ chức lễ hội.

Phòng Quản lý Di sản văn hóa phối hợp với Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh chỉnh trang khuôn viên di tích, sắp đặt khu vực nội tự, nghi lễ dâng hương và xây dựng các biện pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản.

Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa có trách nhiệm chỉnh trang hệ thống bảng quy định, biển chỉ dẫn, loa tuyên truyền để hướng dẫn nhân dân thực hiện nếp sống văn hóa, văn minh; bảo đảm vệ sinh môi trường, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trong những ngày diễn ra lễ hội; bố trí hướng dẫn viên giới thiệu về Di tích lịch sử Lam Kinh phục vụ du khách.

Đơn vị cũng sẽ chủ động vận hành hệ thống loa thông minh, thuyết minh tự động trên thiết bị thông minh - phần mềm Android - để phục vụ nhân dân và du khách trong dịp lễ hội.

Cùng với đó, dòng họ Lê Việt Nam được tạo điều kiện tổ chức các hoạt động “Về nguồn”, tế lễ truyền thống, tham gia tuyên truyền, quảng bá về Di tích Lam Kinh và vùng đất Lam Sơn lịch sử.

Lễ hội Lam Kinh năm 2026 quy tụ đại biểu Trung ương, lãnh đạo tỉnh, đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, dòng họ Lê Việt Nam cùng các cơ quan báo chí. Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa được đề nghị thực hiện truyền hình trực tiếp Lễ hội vào sáng 2/10/2026.

Các địa phương tham gia lễ hội cũng được giao những nhiệm vụ cụ thể. Xã Lam Sơn tổ chức lực lượng tế lễ, rước kiệu và các hoạt động phục vụ lễ hội; xã Kiên Thọ tổ chức các hoạt động tại Đền thờ Trung Túc Vương Lê Lai, điều động đội cồng chiêng và đội rước kiệu; xã Thọ Xuân điều động lực lượng Đội múa Xuân Phả tham gia tập luyện, dàn dựng và thực hiện chương trình.

Phường Hạc Thành tổ chức tế lễ tại khu vực Thái miếu Nhà Hậu Lê và dâng hương, hoa tại Tượng đài Lê Lợi; đồng thời triển khai tuyên truyền cổ động trực quan trên địa bàn.

Các địa phương cũng được yêu cầu bố trí gian hàng giới thiệu sản phẩm OCOP và đặc sản truyền thống tại Di tích Lam Kinh, góp phần kết nối hoạt động lễ hội với quảng bá sản phẩm địa phương.

Lễ hội Lam Kinh năm 2026 được tổ chức trong yêu cầu tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch về kinh phí; sử dụng nguồn ngân sách nhà nước được cấp cùng các nguồn thu hợp pháp, nguồn xã hội hóa và các nguồn lực hợp pháp khác.

Từ những nghi lễ truyền thống gắn với Anh hùng dân tộc Lê Lợi và các nhân vật lịch sử, đến chương trình nghệ thuật sân khấu hóa, Liên hoan văn nghệ dân gian, “Phiên chợ vùng cao”, các trò diễn dân gian và không gian trải nghiệm, Lễ hội Lam Kinh năm 2026 được tổ chức theo hướng kết nối nhiều lớp giá trị văn hóa.

Đó là sự kết nối giữa lịch sử và hiện tại, giữa không gian Lam Sơn với sắc màu văn hóa các địa phương, giữa bảo tồn di sản với quảng bá du lịch và sản phẩm đặc trưng. Qua đó, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được giới thiệu tới nhân dân, du khách trong nước và bạn bè quốc tế trong hành trình về với Lam Kinh - vùng đất gắn với Khởi nghĩa Lam Sơn và triều Hậu Lê.