Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai đã phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án. Chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh.

Dự án tuyến đường dài khoảng 13 km từ cầu Mã Đà đến ngã ba Bà Hào, kết nối vào tuyến Vành đai 4 TP Hồ Chí Minh, đang thu hút sự quan tâm lớn khi đi xuyên qua vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai - một trong những khu rừng đặc dụng có giá trị đa dạng sinh học hàng đầu khu vực Đông Nam Bộ.

Điểm đáng chú ý nhất của dự án là toàn bộ đoạn tuyến 13 km sẽ được xây dựng theo dạng cầu cạn trên cao thay vì làm đường truyền thống trên mặt đất, nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rừng.

Theo phương án thiết kế, tuyến đường sẽ là công trình giao thông quy mô 8 làn xe, chạy hoàn toàn trên hệ thống cầu cạn với độ cao trung bình từ 9 đến 12 mét so với mặt đất. Việc lựa chọn giải pháp này nhằm đảm bảo không gian sinh tồn tự nhiên bên dưới không bị chia cắt, giữ nguyên hành lang di chuyển của các loài động vật hoang dã, trong đó có những loài quý hiếm như voi rừng.

Các chuyên gia và đơn vị thiết kế cho rằng việc xây dựng đường xuyên rừng luôn đặt ra bài toán khó giữa phát triển hạ tầng giao thông liên vùng và bảo tồn hệ sinh thái rừng đặc dụng. Nếu làm đường trên mặt đất, tuyến giao thông sẽ tạo ra một dải phân cách cứng, phá vỡ cấu trúc sinh cảnh, gây chia cắt môi trường sống và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tập tính di chuyển, sinh sản của nhiều loài động vật. Vì vậy, phương án cầu cạn được xem là giải pháp dung hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Không chỉ dừng lại ở việc nâng toàn bộ tuyến đường lên cao, dự án còn tích hợp nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm giảm thiểu tác động của tiếng ồn và ánh sáng - hai yếu tố được xem là “ô nhiễm vô hình” đối với hệ sinh thái rừng.

Theo thiết kế, dọc hai bên tuyến đường sẽ được lắp đặt hệ thống tường chắn cao khoảng 4,1 mét. Bức tường này có chức năng kép: vừa là lớp vật liệu tiêu âm giúp giảm tiếng ồn từ phương tiện giao thông, vừa đóng vai trò như một “rào chắn ánh sáng”, ngăn chặn ánh đèn pha xe cộ phát tán ngang vào sâu trong rừng.

Đối với các loài động vật hoang dã, đặc biệt là động vật sống về đêm, tiếng ồn từ xe chạy tốc độ cao cùng ánh sáng mạnh có thể gây rối loạn hành vi, ảnh hưởng đến quá trình săn mồi, sinh sản và di chuyển tự nhiên. Vì vậy, việc kiểm soát hai yếu tố này được xem là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo sự ổn định lâu dài của hệ sinh thái.

Bên cạnh đó, hệ thống chiếu sáng trên tuyến đường cũng được thiết kế theo hướng thân thiện với môi trường. Thay vì sử dụng đèn cao áp truyền thống, dự án sẽ lắp đặt các cột đèn năng lượng mặt trời công suất 27W, bố trí ở dải phân cách giữa với khoảng cách khoảng 20 mét một cột. Hệ thống đèn này được tích hợp cảm biến thông minh, có khả năng tự động điều chỉnh cường độ ánh sáng theo lưu lượng giao thông.

Cụ thể, khi có phương tiện lưu thông, hệ thống đèn sẽ hoạt động tối đa công suất để đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông. Ngược lại, khi lưu lượng xe giảm hoặc đường vắng, ánh sáng sẽ tự động giảm xuống còn khoảng 30%, nhằm hạn chế tối đa tình trạng ô nhiễm ánh sáng, giúp duy trì môi trường tự nhiên yên tĩnh cho khu rừng xung quanh.

Trong quá trình thi công và vận hành, yếu tố bảo vệ môi trường tiếp tục được đặt lên hàng đầu. Chủ đầu tư cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm của Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai để giám sát thường xuyên sự xuất hiện và hành vi của động vật hoang dã. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường như thay đổi tập tính di chuyển hoặc phản ứng hoảng sợ của động vật, các đơn vị thi công sẽ lập tức điều chỉnh biện pháp thi công, bao gồm giảm cường độ ánh sáng công trường hoặc thay đổi thời gian thi công để hạn chế tác động.

Ngoài ra, trong giai đoạn vận hành, một đài quan sát cao khoảng 45 mét sẽ được xây dựng tại khu vực có yếu tố lịch sử, đóng vai trò như một trung tâm giám sát từ xa. Công trình này không chỉ phục vụ việc theo dõi động vật hoang dã mà còn hỗ trợ cảnh báo nguy cơ cháy rừng, góp phần nâng cao năng lực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng.

Dọc tuyến đường cũng sẽ được lắp đặt hệ thống camera giám sát, hàng rào bảo vệ và các gờ giảm tốc tại những khu vực kết nối, nhằm tạo ra một hành lang an toàn, hạn chế tối đa nguy cơ va chạm giữa phương tiện giao thông và động vật rừng. Đây được xem là giải pháp quan trọng để đảm bảo an toàn song song giữa phát triển hạ tầng giao thông hiện đại và bảo tồn thiên nhiên.

Dự án đường 13 km xuyên Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai được đánh giá là một trong những công trình có tính chất đặc biệt, khi phải cân bằng giữa yêu cầu phát triển giao thông liên vùng và nhiệm vụ bảo tồn hệ sinh thái rừng nguyên sinh. Việc lựa chọn giải pháp cầu cạn, kết hợp công nghệ hiện đại và các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường, cho thấy định hướng phát triển hạ tầng theo hướng bền vững, thân thiện với thiên nhiên.

Nếu được triển khai đúng như thiết kế, công trình không chỉ giúp hoàn thiện kết nối giao thông chiến lược giữa Đồng Nai và TP Hồ Chí Minh mà còn có thể trở thành mô hình tham khảo cho các dự án hạ tầng đi qua khu vực nhạy cảm về môi trường trong tương lai.