Xứ sở sương mù, địa danh du lịch nổi tiếng thế giới

Đúng như du khách vẫn thường nhắc tới, Đà Lạt như chốn bồng lai tiên cảnh, nơi mảnh đất này thiên nhiên hùng vĩ, vẫn luôn được ví như xứ sở sương mù, thành phố ngàn hoa hay còn là Pari thu nhỏ...Đến với Đà Lạt vào mỗi dịp trong năm, chúng ta đều được cảm nhận không khí hết sức biết chiều lòng người, thậm chí biết chiều luôn cả cảm xúc của chính bản thân chúng ta.

Đà Lạt dịu dàng, đầy thơ mộng nhưng không kém phần huyền bí và cả mộng mị. Đến nơi đây, chúng ta tha hồ hít hà cảm giác sảng khoái từ không khí tự nhiên trong lành, nhịp sống địa phương chậm rãi, ít đi cảnh chen lẫn, nhộn nhịp, vắng hẳn tiếng còi xe inh ỏi, dòng người lưu thông trên những cung đường từng được mệnh danh là TP không có cột đèn tín hiệu giao thông rất nhẹ nhàng như chính tâm hồn, lối sống của họ.

Từng đến xứ sở ngàn hoa, thành phố mùa xuân này khá nhiều lần, nhưng mỗi dịp lại cho chính bản thân tôi những cảm nhận sâu sắc hơn về mảnh đất, con người nơi đây. Đà Lạt luôn hiện hữu, ẩn hiện trong sương sớm, cạnh những sườn đồi cảnh mây trôi chập chùng như thác đổ, cảnh vật nên thơ hữu tình khiến ai chứng kiến lần đầu khi đặt chân tới đây cũng đều phải thốt lên sự trầm trồ, tấm tắc.

Đà Lạt như một nàng công chúa đẹp tuyệt trần, lúc ẩn lúc hiện giữa những cánh đồi thông già quanh năm reo hò như nói chuyện cùng gió núi, khiến du khách mỗi lần đến đây đều gần như không bao giờ quên những cảm xúc, ký ức đẹp về mảnh đất này.

Đến với Đà Lạt ngoài việc tận hưởng không khí, thiên nhiên đẹp, du khách còn được nghe, được thấm hơn về những chuyện tình đôi lứa trai gái thủy chung, son sắt, cách trở...đầy bi tráng và lay động lòng người, là chuyện tình Đồi Thông Hai Mộ, chuyện tình buồn bên Hồ Than Thở, truyền thuyết Lang Biang (chuyện tình K' Lang và H' Biang).

Cũng thông qua đó để gợi mở hơn về tình đất, tình người son sắt, thủy chung của vùng đất cao nguyên hùng vĩ này. Đà Lạt từng được ví như viên ngọc xanh của cao nguyên Lâm Viên, không chỉ sở hữu khí hậu mát mẻ quanh năm, bốn mùa trong một ngày, nơi đây còn sở hữu nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng, cổ kính từ thời Pháp, đến nay vẫn hiện hữu sừng sững, nguy nga như nhà thờ Con Gà, Nhà ga Đà Lạt, Trường Cao đẳng sư phạm Đà Lạt, hệ thống Dinh Bảo Đại, khách sạn Du Parc Hotel Dalat...

Đà Lạt lâu nay sở hữu ba di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận, đó là: Di sản văn hóa phi vật thể "Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên"; Di sản tư liệu "Mộc bản triều Nguyễn" và Đà Lạt đã được UNESCO công nhận là thành viên của Mạng lưới thành phố sáng tạo toàn cầu lĩnh vực âm nhạc.

Cũng từ những nền tảng đó, các nhà nghiên cứu, chính quyền nơi đây nỗ lực xây dựng hồ sơ Đà Lạt trở thành thành phố Di sản thế giới. Đến với Đà Lạt, du khách lần lượt được hướng dẫn viên đưa đến tham quan nhiều địa điểm du lịch hết sức nổi tiếng khác từ danh thắng thiên nhiên như thác Datanla, đồi chè Cầu Đất, hồ Tuyền Lâm đến cảnh sắt nơi khu vực trung tâm sôi động như Hồ Xuân Hương, Quảng Trường Lâm Viên và nhiều công trình kiến trúc tâm linh như chùa Linh Phước....

Du khách còn được trải nghiệm ở Thung Lũng Tình Yêu Đây là một trong những thắng cảnh hàng đầu Đà Lạt, cách trung tâm thành phố Đà Lạt khoảng 5km về phía Bắc. Cao Nguyên Hoa, một khu vực Check-in được nhiều người yêu thích mỗi dịp đến với Đà Lạt, nằm tại đỉnh đèo Tà Nung, Cao Nguyên Hoa Đà Lạt mở ra một thế giới tuyệt vời, là điểm check-in lý tưởng giữa xứ sở ngàn hoa. Đường hầm điêu khắc hay còn được gọi là đường hầm đất sét hoặc làng đất sét, là đường hầm dài nhất thế giới được làm bằng đất sét, nổi bật với những tác phẩm miêu tả thiên nhiên, con người Đà Lạt bằng đất sét đỏ đặc trưng.

Tiếp đến nữa là được ví như trái tim của Đà Lạt, núi Langbiang nổi tiếng với loại hình dã ngoại, khám phá thiên nhiên, thu hút các bạn trẻ mê phượt và những nhà mạo hiểm. Nơi đây là ngôi nhà chung của nhiều loại thảo dược, thảo mộc, và chim quý. Cổng trời Đà Lạt là phiên bản Việt của Cổng trời Bali tại ngôi đền Pura Lempuyang Luhur, Indonesia. Nằm giữa rừng thông xanh bạt ngàn và núi đồi đặc trưng của Đà Lạt.

Ngoài ra, là Được mệnh danh là “Nam Thiên Đệ Nhất Thác”, Thác Pongour là tuyệt tác thiên nhiên hùng vĩ giữa núi rừng Đà Lạt. Dòng nước đổ xuống bảy tầng đá phủ rêu xanh, tạo nên khung cảnh vừa mạnh mẽ vừa thơ mộng. Thác Liêng Rơwoa hay còn gọi thác Voi với vẻ đẹp hoang sơ, thác Voi đã được công nhận là di tích – thắng cảnh quốc gia vào năm 2001.....

Tất nhiên đến với Đà Lạt thơ mộng, du khách sẽ không thể bỏ qua hành trình đến với những làng hoa nổi tiếng như Thái Phiên, Vạn Thành và Hà Đông. Làng hoa Vạn Thành là làng hoa lớn nhất Đà Lạt, nổi tiếng với hoa hồng, rau củ quả công nghệ cao và khu du lịch Vạn Hoa Đà Lạt. Làng hoa Thái Phiên chuyên trồng các loại hoa ôn đới chủ lực như cẩm chướng, lily, cát tường và đặc biệt là cúc với hệ thống nhà kính rực rỡ ánh đèn về đêm. Làng hoa Hà Đông là làng hoa lâu đời nhất Đà Lạt, mang đậm nét văn hóa trồng hoa truyền thống từ người dân miền Bắc di cư...

Hiện nay, sau khi thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở, TP Đà Lạt nay là 5 phường lớn trực thuộc tỉnh Lâm Đồng, gồm các phường: Xuân Hương – Đà Lạt sáp nhập từ Phường 1, Phường 2, Phường 3, Phường 4 và Phường 10 cũ; Cam Ly – Đà Lạt sáp nhập từ Phường 5, Phường 6 và xã Tà Nung cũ; Lâm Viên – Đà Lạt sáp nhập từ Phường 8, Phường 9 và Phường 12 cũ; Xuân Trường - Đà Lạt sáp nhập từ Phường 11, xã Xuân Thọ, xã Xuân Trường và xã Trạm Hành cũ và phường Lang Biang - Đà Lạt được sáp nhập từ Phường 7 cũ, thị trấn Lạc Dương và xã Lát (huyện Lạc Dương cũ).

Cùng với sự phát triển, Đà Lạt từ xưa tới nay được xem là vùng trọng điểm về du lịch của tỉnh Lâm Đồng, du lịch ở xứ sở sương mù luôn là sự lựa chọn đặc biệt không chỉ riêng du khách trong nước mà còn là sự lựa chọn của đa phần du khách quốc tế mỗi khi đến Việt Nam du lịch, trải nghiệm, tham quan khám phá.

Theo thống kê từ tỉnh Lâm Đồng, Năm 2025, tỉnh Lâm Đồng (bao gồm trọng điểm là Đà Lạt) ước tính đón khoảng 20,7 đến 20,768 triệu lượt khách du lịch (tăng khoảng 17,9% – 18,1% so với năm 2024). Tổng lượt khách ước đạt 20,768 triệu lượt, trong đó khách nội địa chiếm phần lớn và khách qua lưu trú đạt mức cao, khách quốc tế ước đạt khoảng 1,287 triệu lượt, ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ khoảng 39,7% so với năm trước. Các thị trường khách quốc tế tăng trưởng tốt có Hàn Quốc, Ấn Độ, các nước Đông Nam Á và châu Âu. Tổng doanh thu du lịch đạt khoảng 56.800 tỷ đồng.

Những làng hoa cổ kính tạo nên thành phố mùa xuân, ngàn hoa

Nếu bạn đến với Đà Lạt mà không trực tiếp trải nghiệm nghề trồng hoa, nơi mảnh đất tạo nên những loài hoa nổi tiếng cũng như việc cung ứng thị phần hoa đứng đầu cả nước thì thật sự là thiếu sót lớn. Nói đến Đà Lạt, người ta sẽ hiện hữu hình ảnh thành phố ngàn hoa, từ góc sân đến mọi ngõ ngách, cung đường luôn hiện hữu những màu sắc sặc sỡ của các loài hoa.

Đà Lạt nổi tiếng với những loài hoa như: Cẩm tú cầu, biểu tượng nở quanh năm với những bông hoa lớn, tròn và đổi màu theo đất; Hoa dã quỳ, loài hoa dại nhuộm vàng rực rỡ các cung đường đồi núi vào khoảng tháng 10 đến tháng 12; Hoa Mai anh đào khoác sắc hồng thắm cho phố núi khi mùa xuân về từ tháng 1 đến tháng 2; Hoa Mimosa loài hoa vàng rủ mềm mại, mang vẻ đẹp độc đáo gắn liền với các cung đèo Đà Lạt...

Theo thống kê của Hiệp hội Hoa Đà Lạt, toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có gần 10.000ha hoa, tổng sản lượng đạt hơn 4 tỷ cành/năm. Hoa Đà Lạt hiện không chỉ được trồng tại các làng hoa lớn ở các phường mà còn phát triển mạnh ở các khu vực cũ như Lạc Dương, Đức Trọng, Lâm Hà, Đơn Dương. Nghề trồng hoa nơi đây không ngừng được áp dụng công nghệ tiên tiến, trở thành lĩnh vực sản xuất nông nghiệp dẫn đầu về ứng dụng công nghệ cao.

Hầu hết diện tích hoa Đà Lạt hiện nay được trồng trong nhà kính, giống hoa sản xuất bằng phương pháp nuôi cấy mô. Trồng hoa tại Đà Lạt đem lại lợi nhuận cao, đạt doanh thu trung bình 1 tỷ đồng/ha/năm. Với các mô hình trồng hoa cao cấp và ứng dụng công nghệ cao thì doanh thu khoảng 4-5 tỷ đồng/ha/năm.

Được biết, trong chiến lược phát triển bền vững ngành hoa từ nay đến năm 2030, tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu xây dựng Đà Lạt trở thành trung tâm sản xuất hoa tươi hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Các loại hoa chủ lực được trồng và xuất khẩu từ Đà Lạt ra thị trường quốc tế như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, các nước Đông Nam Á và châu Âu bao gồm có như: hoa cúc (Chrysanthemum), chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu xuất khẩu hoa cắt cành (trên 50%), gồm nhiều giống chất lượng cao như cúc cành lớn, cúc chùm, cúcignon, và các dòng cúc mới lạ; hoa cẩm chướng (Carnation), dòng hoa truyền thống đạt chuẩn xuất khẩu nhờ độ bền cao và màu sắc rực rỡ; hoa lily, loại hoa cao cấp mang lại giá trị kinh tế lớn, được trồng trong nhà kính công nghệ cao để đảm bảo kích thước bông và hương thơm...Ngoài ra còn có hoa hồng, cát tường, hướng dương, cẩm tú cầu...

Dịp này đến đây, tôi được thảnh thơi theo chân chủ một vườn hoa với diện tích trồng cũng khá lớn ở làng hoa Thái Phiên, được trực tiếp vào vườn, xem những luống hoa vào mùa thu hoạch, nở rộ, đẹp đến độ mê hoặc cảm xúc và được biết về những nhọc nhằn của nghề làm bông sau những bó hoa tươi cắm bàn và xuất khẩu được tạo nên từ mảnh đất màu mỡ này. 

Từng là một cử nhân tốt nghiệp ở Đại Học Đà Lạt, thay vì theo ngành học, với cơ duyên lúc còn đi học được làm thêm cho chủ vựa trồng và kinh doanh hoa, anh Phạm Xuân Hà (39 tuổi, quê Nghệ An) nay trú tại phường Lâm Viên, nơi làng Hoa Thái Phiên nổi tiếng nay cũng trở thành một nông dân trồng hoa công nghệ cao ở làng hoa này, ngoài ra anh còn trực tiếp thu mua ở các hộ trồng khác và gửi về cho các đầu mối hoa ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Với anh Hà, nghề làm hoa là sự cơ duyên nhưng bản chất ngành nông nghiệp thì anh vẫn ít nhiều có kinh nghiệm vì vốn dĩ “sinh ra từ làng”, nơi mảnh đất quanh năm cũng làm nông nghiệp, nhưng chỉ khác là trồng lúa và hoa màu. Bước vào “ làng hoa”, ngành trồng hoa, từ những bước đi còn hạn chế về đầu tư, kinh nghiệm, trải qua nhiều năm nỗ lực, nay anh cũng đã trở thành một chủ trồng hoa chính hiệu ở xứ sở sương mù, nơi mảnh đất ngàn hoa này.

Để bảo đảm tốt việc trồng, chăm sóc hoa mang lại hiệu quả cao, anh phải thuê thêm nhiều người làm công cố định, ngoài ra cứ vào dịp thu hoạch vườn thì sẽ gọi người làm khoán để thu hoạch cho kịp vụ.

“Do tính chất công việc trồng quanh năm, gần như đất không có thời gian nghỉ, để bảo đảm nông vụ cũng như thu hoạch kịp thời, cũng phải thuê thêm lao động làm ổn định, hỗ trợ cùng, mỗi lao động cố định tháng phải trả từ 9 triệu đồng trở lên, tùy vào năng lực làm tốt có thể tăng thu nhập. Nghề làm hoa cũng có những ngày đầu tắt maej tối, ít khi nhàn rỗi, nhưng khi đã làm nghề, thì như vận vào thân cả bao trăn trở, trách nhiệm với mối hàng, do đó gần như ăn ngủ trong vườn trồng, hết việc vườn này, sang vườn khác. Dẫu nhọc nhằn nhưng cũng nỗ lực để mạng lại thu nhập ổn định để cả gia đình tôi có cuộc sống tốt hơn nơi đất khách quê người... ”, anh Hà nêu.

Nghề trồng hoa nơi đây được ví như nghề con mọn, như những con tằm, con ong thợ, công việc cũng khá vất vả, từ làm đất, đến giống cây, rồi trông, chăm sóc, thu hoạch. Do địa hình đồi dốc cao, hình thức ruộng bậc thang, nên thu hoạch hết sức vất vả với việc vận chuyển hoa ra điểm đóng hàng rồi chở đi các tỉnh.

Những người làm hoa ở làng hoa như anh Hà gần như “đầu tắt mặt tối”, vừa thu hoạch vườn, vừa trồng, vừa chăm bón, các vườn hoa khác nhau cứ thế nuối đuôi đảm bao luôn cung ứng ra thị trường mỗi ngày.

Bên cạnh lao động cố định, lượng lao động khoán, thời vụ ở làng hoa cũng khá lớn, tiếp xúc với tôi, anh Bùi Tiến (SN 1994, Thạch Thành, Thanh Hóa) cho biết, bản thân anh cũng có diện tích trồng, nhưng vào dịp rảnh rỗi vẫn tham gia thu hoạch cho các hộ trồng nhiều như của anh Hà, thu nhập nếu làm tốt một ngày cũng đạt trên 1 triệu đồng, dù vất vả nhưng với thu nhập đó cũng đảm bảo cho những gia đình cả vợ chồng con cái xa quê làm thuê như anh ở đây bảo đảm cuộc sống, ổn định đời sống.

Biết Đà Lạt là “thủ phủ các loài hoa”, nhưng có lẽ ít người rành mạch về nguồn gốc xử sở hoa này, nghề trồng hoa vốn khởi nguyên không phải xuất phát từ đây, nhưng sau hơn 1 thế kỷ hình thành và phát triển, các thế hệ cư dân Đà Lạt đã biến vùng đại ngàn sơn cước thành thủ phủ hoa bậc nhất cả nước.

Một số tài liệu cho thấy, vào thời kỳ đầu khoảng năm 1893 – 1930 khi bác sĩ Alexandre Yersin đặt chân lên cao nguyên Lâm Viên, người Pháp đã mang theo nhiều giống hoa từ châu Âu và các vùng ôn đới sang trồng trong các biệt thự, dinh thự và công viên. Mãi sau này, khoảng năm 1936 – 1938 dưới sự vận động của Tổng đốc Hà Đông Hoàng Trọng Phu và Quản đạo Đà Lạt Trần Văn Lý, khoảng 35 hộ dân từ các làng hoa nổi tiếng đất Kinh Kỳ (như Quảng Bá, Ngọc Hà, Tây Tựu, Nghi Tàm) đã di cư lên Đà Lạt.

Năm 1938, thành lập ấp Hà Đông, những lưu dân này chọn vùng đất hoang vu, sương muối tại khu vực suối Mạc Lạc để lập ra làng hoa Hà Đông – làng chuyên canh hoa đầu tiên của Đà Lạt. Họ mang theo hạt giống và bí quyết thâm canh truyền thống để khai phá cao nguyên. Sau năm 1945, từ ấp Hà Đông, nghề trồng hoa nhân rộng sang các khu vực lân cận như Vạn Thành, Thái Phiên, tạo nên hệ thống các làng nghề hoa truyền thống sầm uất ở Đà Lạt.