Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, sáng 9/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Các ý kiến đề nghị bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa theo từng thời kỳ nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro rửa tiền liên quan đến tài sản mã hóa.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh - Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đánh giá cao việc Ban soạn thảo đã đưa 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa vào dự thảo Luật (Điều 33a). Đây là bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa Khuyến nghị 15 của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF) và tạo cơ sở pháp lý cho việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro rửa tiền liên quan đến tài sản mã hóa.

Theo đại biểu này, cần thiết kế các dấu hiệu đáng ngờ theo nhóm, bởi 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ trong Dự thảo hiện chưa được cấu trúc theo các nhóm dấu hiệu có cùng tính chất, mà đang được liệt kê khá dàn trải. Đại biểu đề nghị hệ thống lại theo từng nhóm để điều khoản rõ ràng, logic hơn. Nhóm chỉ báo ngoài chuỗi (Off-chain), Nhóm chỉ báo trên chuỗi (On-chain), Nhóm chỉ báo về VASP và địa chỉ ví...

Bên cạnh các dấu hiệu được quy định cụ thể trong Luật, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị cần có một quy định mở, giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa theo từng thời kỳ.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu xây dựng hoặc tổ chức cung cấp hạ tầng công nghệ giám sát dùng chung theo mô hình SupTech/RegTech, trong đó có các công cụ phân tích On-chain, cơ chế chia sẻ dữ liệu và hệ thống cảnh báo rủi ro cho các tổ chức thuộc diện báo cáo. Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị nghiên cứu cơ chế thu hút và sử dụng nhân lực chuyên môn cao về Blockchain Forensics - pháp chứng và điều tra trên chuỗi khối, phân tích dữ liệu và điều tra tài chính số cho các đơn vị có chức năng phòng, chống rửa tiền và điều tra tội phạm tài chính, công nghệ cao.

Cũng quan điểm, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ - Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị cho rằng, vấn đề nhận diện báo cáo giao dịch đáng ngờ đặc biệt trong lĩnh vực tài sản mã hóa (tại khoản 8, khoản 9 Điều 2 dự thảo Luật sửa đổi khoản 1 Điều 26 và bổ sung Điều 33 của Luật Phòng, chống rửa tiền) không chỉ là vấn đề kỹ thuật ngân hàng mà là an ninh tài chính quốc gia.

Nhất trí với dự thảo luật bổ sung cơ chế nhận diện báo cáo giao dịch đáng ngờ về tài sản mã hóa là cần thiết, song, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ kiến nghị khắc phục vướng mắc về năng lực thực thi tại Điều 33a, giao Chính phủ ban hành tiêu chí kỹ thuật hướng dẫn từng dấu hiệu đáng ngờ, quy định ngưỡng giao dịch bắt buộc xác minh danh tính theo thông lệ quốc tế kèm lộ trình đầu tư hạ tầng và đào tạo cán bộ, có hiệu lực đồng thời với Luật.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ kiến nghị khắc phục vướng mắc về năng lực thực thi tại Điều 33a, giao Chính phủ ban hành tiêu chí kỹ thuật hướng dẫn từng dấu hiệu đáng ngờ, quy định ngưỡng giao dịch bắt buộc xác minh danh tính theo thông lệ quốc tế kèm lộ trình đầu tư hạ tầng và đào tạo cán bộ, có hiệu lực đồng thời với Luật.