Vị trí chiến lược của Đảo Mê anh hùng

Nhiều người biết đến Đảo Mê như một hòn đảo tiền tiêu giàu truyền thống cách mạng, nhưng ít ai biết rằng nơi đây từng là “mắt thần” quan sát toàn bộ tuyến biển phía Nam Thanh Hóa trong kháng chiến chống Mỹ.

Nhờ vị trí chiến lược đặc biệt, từ Đảo Mê có thể kiểm soát hoạt động trên biển từ vùng cửa Lạch Bạng kéo dài đến khu vực giáp Nghệ An. Chính vì thế, Mỹ coi Đảo Mê là “cái gai” cần phải nhổ bỏ để mở rộng đánh phá miền Bắc.

Trung tá Nguyễn Văn Mạnh, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn hỗn hợp Đảo Mê chia sẻ: Ít ai biết rằng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, nhiều chuyến tàu tiếp tế cho đảo phải vượt qua sự phong tỏa của tàu chiến Mỹ trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Có thời điểm biển động kéo dài, bộ đội trên đảo phải chia nhau từng can nước ngọt, từng lon gạo để cầm cự.

Cũng ít người biết rằng giữa bom đạn chiến tranh, trên đảo vẫn vang lên tiếng hát. Những đêm yên tiếng súng, cán bộ, chiến sĩ lại quây quần bên nhau, cất lên những bài ca cách mạng để động viên tinh thần đồng đội. Chính những câu hát giữa trùng khơi ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho người lính vượt qua gian khổ, giữ vững niềm tin chiến thắng.

Điều đặc biệt hơn cả là dù đối mặt với hiểm nguy thường trực, các chiến sĩ Đảo Mê vẫn giữ vững tinh thần lạc quan. Họ biến những hầm pháo thành nơi sinh hoạt, biến gian khó thành ý chí quyết tâm. Đó cũng chính là nét đẹp làm nên phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trên đảo tiền tiêu.

“Tai mắt của đất liền” giữa biển khơi

Hơn 60 năm đã trôi qua kể từ ngày những đơn vị đầu tiên đặt chân lên đảo làm nhiệm vụ, nhưng khí phách “còn người, còn đảo” vẫn luôn cháy bỏng trong tim mỗi người lính nơi đây. Từ khói lửa chiến tranh cho đến thời bình hôm nay, Đảo Mê vẫn hiên ngang nơi đầu sóng, viết tiếp bản hùng ca bất diệt của người lính biển xứ Thanh.

Nằm án ngữ trên tuyến biển quan trọng từ cửa Lạch Bạng đến vùng biển giáp Nghệ An, Đảo Mê từ lâu đã được xem là vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong thế trận quốc phòng ven biển của tỉnh Thanh Hóa. Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nơi đây được ví như “tai mắt của đất liền”, là điểm quan sát tiền tiêu bảo vệ vùng biển, vùng trời phía Nam của tỉnh.

Đầu năm 1965, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, vùng biển Thanh Hóa trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt. Máy bay Mỹ liên tục xâm phạm vùng trời, bắn phá tàu cá, uy hiếp tuyến vận tải ven biển. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng lực lượng phòng thủ trên Đảo Mê trở thành nhiệm vụ cấp bách.

“Cuối năm 1964, đầu năm 1965, nhiều đơn vị chiến đấu được tăng cường ra đảo, gồm trung đội súng máy cao xạ 12,7mm, pháo ĐKZ 75mm, pháo 85mm cùng các đơn vị bộ binh, thông tin. Ngày 26/3/1965, Bộ Tư lệnh Quân khu III quyết định thống nhất các lực lượng trên đảo thành Đại đội 21 trực thuộc Trung đoàn 57. Đây chính là dấu mốc mở đầu cho chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành đầy tự hào của lực lượng vũ trang Đảo Mê”. Trung tá Nguyễn Văn Mạnh chia sẻ.

Những ngày đầu thành lập, điều kiện sinh hoạt trên đảo vô cùng gian khổ. Thiếu nước ngọt, thiếu điện, thiếu lương thực, phương tiện chiến đấu còn hạn chế, nhưng các cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ. Giữa mưa bom bão đạn và sóng gió đại dương, người lính Đảo Mê ngày đêm căng mắt quan sát biển trời, giữ vững trận địa, bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Những trận chiến làm nên huyền thoại

Trong suốt giai đoạn từ năm 1965 đến 1973, Đảo Mê trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của không quân và hải quân Mỹ. Theo thống kê, địch đã huy động 1.631 lần tốp máy bay, 402 lượt tàu chiến, ném xuống đảo hơn 4.200 quả bom cùng hàng chục nghìn quả đạn pháo, rốc-két và tên lửa.

Mưa bom không khuất phục được ý chí của người lính Đảo Mê. Ngược lại, chính trong khói lửa chiến tranh ác liệt ấy, những chiến công vang dội đã ra đời.

Với khẩu hiệu chiến đấu nổi tiếng “Ba ít, một nhiều” – súng ít, người ít, phương tiện ít nhưng bắn rơi nhiều máy bay, bắn cháy nhiều tàu chiến Mỹ – cán bộ, chiến sĩ Đảo Mê đã viết nên những trang sử hào hùng.

Từ năm 1965 đến 1973, bộ đội Đảo Mê tham gia gần 2.000 trận chiến đấu lớn nhỏ, bắn rơi và bắn cháy 33 máy bay Mỹ, bắn chìm và bắn cháy nhiều tàu chiến địch. Đặc biệt, Đảo Mê là đơn vị đầu tiên của Thanh Hóa bắn rơi máy bay Mỹ vào ban đêm – chiến công thể hiện trình độ chiến đấu, tinh thần quả cảm và sự mưu trí sáng tạo của bộ đội ta.

Một trong những câu chuyện đến nay vẫn được nhiều thế hệ nhắc lại chính là việc cán bộ, chiến sĩ dùng bè luồng đưa súng 12,7mm và đại liên ra biển để phục kích máy bay địch.

“Khi Mỹ thay đổi chiến thuật, cho máy bay lao nhanh vào đảo rồi lập tức quay ra biển sau khi phóng tên lửa, việc đánh trả trở nên khó khăn hơn. Không chấp nhận bị động, các chiến sĩ đã nghĩ ra cách đóng bè bằng luồng, đưa hỏa lực ra xa trận địa trên biển nhằm tạo thế đánh bất ngờ”. Trung tá Mạnh cho biết thêm.

Sự táo bạo ấy đã mang lại hiệu quả lớn. Chỉ trong hai ngày 29/11 và 13/12/1965, bộ đội Đảo Mê bắn rơi thêm hai máy bay Mỹ. Những chiếc bè luồng thô sơ giữa biển khơi năm ấy đã trở thành biểu tượng cho tinh thần sáng tạo và

ý chí “dám đánh, biết đánh và quyết thắng” của quân dân xứ Thanh.

Không chỉ chiến đấu kiên cường, cán bộ, chiến sĩ Đảo Mê còn chấp nhận nhiều hy sinh mất mát với 51 liệt sỹ. Có những người ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại tuổi xuân giữa biển trời Tổ quốc. Máu của các anh đã hòa vào sóng nước, hun đúc nên truyền thống “anh dũng, kiên cường, bất khuất” của Đảo Mê anh hùng.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1969, Đảo Mê vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”. Đó không chỉ là phần thưởng cho những chiến công oanh liệt, mà còn là sự ghi nhận đối với tinh thần chiến đấu ngoan cường của biết bao thế hệ người lính nơi đầu sóng.

Viết tiếp bản hùng ca trong thời bình

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo chưa bao giờ giảm đi ý nghĩa và trách nhiệm. Trong bối cảnh tình hình trên biển còn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, Đảo Mê tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong thế trận quốc phòng – an ninh của tỉnh Thanh Hóa.

Ngày nay, Tiểu đoàn hỗn hợp Đảo Mê tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của cha anh, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, nâng cao chất lượng huấn luyện, duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu.

Trên đảo, những người lính trẻ vẫn ngày đêm bám trụ nơi đầu sóng ngọn gió. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, xa gia đình, xa đất liền, nhưng mỗi cán bộ, chiến sĩ đều xác định rõ trách nhiệm thiêng liêng của mình là bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Không chỉ làm nhiệm vụ quốc phòng, cán bộ, chiến sĩ trên đảo còn là điểm tựa cho ngư dân vươn khơi bám biển. Những chuyến tuần tra, những lần hỗ trợ tàu cá gặp nạn giữa biển khơi đã góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trên vùng biển quê hương.

Trung tá Nguyễn Văn Mạnh nhấn mạnh, Đảo Mê hôm nay đang tiếp bước truyền thống anh hùng bằng tinh thần “Bản lĩnh – Trách nhiệm – Xung kích – Quyết thắng”. Tiểu đoàn tích cực học tập, rèn luyện, làm chủ vũ khí trang bị hiện đại, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Từ những chiến công của cha anh năm xưa, thế hệ hôm nay hiểu rằng cách tri ân ý nghĩa nhất không phải bằng lời nói, mà bằng hành động cụ thể: giữ chắc tay súng, bảo vệ từng vùng biển, từng cột mốc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Giữa mênh mông biển trời xứ Thanh, Đảo Mê vẫn hiên ngang như một biểu tượng của ý chí và lòng yêu nước. Những lớp sóng bạc đầu vẫn ngày đêm vỗ vào ghềnh đá, như nhắc nhớ về những tháng năm hào hùng không thể nào quên.

Và ở nơi đầu sóng ấy, những người lính Đảo Mê hôm nay vẫn đang lặng thầm viết tiếp bản hùng ca bất tử của cha anh – bản hùng ca của lòng trung thành, của ý chí kiên cường và khát vọng bảo vệ vững chắc biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam.