Khiếu nại và triệu hồi tăng mạnh

Sự phát triển thần tốc của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang mang lại nhiều thành tựu về công nghệ, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên những lo ngại liên quan đến chất lượng sản phẩm và độ an toàn. Các số liệu mới công bố trong nửa đầu năm 2026 cho thấy số lượng khiếu nại và các đợt triệu hồi xe tại quốc gia này đang gia tăng với tốc độ đáng báo động.

Đầu tháng 7/2026, nền tảng tiếp nhận phản ánh chất lượng ô tô Chezhiwang công bố báo cáo quý II với hơn 78.100 khiếu nại hợp lệ, tăng 58,3% so với quý trước và tăng tới 83,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức cao nhất kể từ khi nền tảng này đi vào hoạt động. Tính chung 6 tháng đầu năm, số lượng khiếu nại đã vượt 120.000 trường hợp, riêng tháng 6 ghi nhận hơn 30.500 phản ánh từ người sử dụng.

Ba nhóm vấn đề xuất hiện nhiều nhất đều liên quan đến những công nghệ đang được các hãng xe Trung Quốc xem là lợi thế cạnh tranh, gồm lỗi nâng cấp phần mềm từ xa (OTA), hệ thống hỗ trợ lái không hoạt động như quảng cáo và các sự cố liên quan đến pin. Đây cũng là những lĩnh vực được các nhà sản xuất xe điện và xe thông minh Trung Quốc đầu tư mạnh trong những năm gần đây.

Không chỉ khiếu nại tăng, số lượng xe bị triệu hồi cũng ghi nhận mức tăng đột biến. Theo thống kê của Chezhiwang, trong nửa đầu năm 2026, các thương hiệu nội địa Trung Quốc đã triệu hồi tổng cộng 308.431 xe, cao hơn 681,2% so với cùng kỳ năm trước.

Một trong những đợt triệu hồi lớn nhất liên quan đến hơn 246.000 xe do lỗi phần mềm khiến màn hình trung tâm bị đen trong quá trình vận hành. Bên cạnh đó, các trường hợp triệu hồi liên quan đến pin cũng gia tăng đáng kể, phản ánh những thách thức mà ngành công nghiệp xe điện đang phải đối mặt.

Cuộc đua tốc độ và những khoảng trống kiểm chứng

Theo nhiều chuyên gia và cơ quan truyền thông Trung Quốc, nguyên nhân chính xuất phát từ việc các hãng xe đang đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, phát triển sản phẩm để đáp ứng cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trước đây, một mẫu xe mới thường cần khoảng 36 tháng để hoàn thiện từ giai đoạn nghiên cứu đến khi ra mắt thị trường. Tuy nhiên, hiện nay nhiều doanh nghiệp đã rút ngắn chu kỳ này xuống chỉ còn khoảng 18 tháng. Thậm chí, thời gian kiểm thử phần mềm có nơi giảm từ 4 tháng xuống còn vài tuần.

Đáng chú ý hơn, các quy trình đánh giá độ bền và độ an toàn của pin – vốn cần từ 18 đến 24 tháng để hoàn tất – cũng bị rút ngắn xuống còn khoảng 12 tháng hoặc thấp hơn. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng một số công đoạn kiểm chứng quan trọng đã bị lược bỏ nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí.

Đại diện Chezhiwang nhận định nhiều doanh nghiệp đang áp dụng cách làm “nhanh ở phần nhìn thấy được”, trong khi những hạng mục khó nhận biết như kết cấu kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và thử nghiệm độ bền lại bị cắt giảm.

Người tiêu dùng có đang gánh rủi ro?

Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Ô tô Trung Quốc (CATARC) cho thấy chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có khoảng 650 mẫu xe mới hoặc phiên bản nâng cấp được tung ra thị trường. Bình quân mỗi ngày có gần 4 mẫu xe mới xuất hiện, trong đó khoảng 30 mẫu hoàn toàn mới được giới thiệu mỗi tháng.

Tốc độ phát triển này được xem là chưa từng có trong lịch sử ngành ô tô thế giới. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những cảnh báo từ chính các lãnh đạo trong ngành. Ông Li Fenggang, Chủ tịch liên doanh Beijing Hyundai, cho rằng việc rút ngắn quá mức quy trình phát triển có thể khiến một số hãng xe bỏ qua các bước thử nghiệm cần thiết, vô hình trung biến khách hàng thành những người thử nghiệm sản phẩm.

Trong bối cảnh biên lợi nhuận toàn ngành ô tô Trung Quốc hiện chỉ còn khoảng 3,4%, riêng khâu sản xuất chỉ đạt khoảng 1,5%, áp lực cắt giảm chi phí ngày càng lớn. Với một chiếc xe bán giá 200.000 Nhân dân tệ, phần lợi nhuận giữ lại cho nhà máy chỉ vào khoảng 3.000 Nhân dân tệ. Điều này khiến việc rút gọn quy trình kiểm chứng trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với nhiều doanh nghiệp.

Những lỗi liên quan đến phần mềm, hệ thống hỗ trợ lái hay pin thường chỉ xuất hiện sau một thời gian sử dụng, thay vì bộc lộ ngay khi xe vừa ra mắt. Vì vậy, giới chuyên môn đặt câu hỏi liệu có bao nhiêu trong số 650 mẫu xe mới xuất hiện trong nửa đầu năm 2026 đã thực sự trải qua đầy đủ quy trình phát triển và kiểm nghiệm tiêu chuẩn.

Ô tô Trung Quốc hiện đang mở rộng mạnh mẽ ra các thị trường quốc tế, trong đó có Việt Nam. Dù phần lớn các mẫu xe mới xuất hiện tại Việt Nam chưa ghi nhận sự cố lớn do thời gian sử dụng còn ngắn, nhưng những số liệu từ thị trường nội địa Trung Quốc cho thấy người tiêu dùng cần theo dõi kỹ hơn về chất lượng, độ bền cũng như khả năng xử lý hậu mãi của các thương hiệu trong những năm tới.