“Lấy Tây” 

Chị Nguyễn Ái Hồng, một cô gái quê gốc ở xã Hương Long (nay là Hương Khê, Hà Tĩnh), từng tốt nghiệp Thạc sĩ tại Hà Lan và có nhiều năm làm việc trong môi trường quốc tế. Thế nhưng, chị chưa bao giờ nghĩ mình sẽ gắn bó cuộc đời với một người đàn ông Mỹ, cho đến khi gặp anh Forrest tại một câu lạc bộ tiếng Anh ở Cần Thơ khi anh quay lại Việt Nam lần thứ 2 để trải nghiệm văn hoá.

Cuộc gặp gỡ diễn ra hoàn toàn tình cờ và ban đầu chị cũng không nghĩ rằng mối quan hệ ấy sẽ đi xa hơn tình bạn. Nhưng sau một thời gian dài tìm hiểu, chị Hồng thấy quan điểm sống và sự chân thành của anh Forrest khiến chị mong muốn vun đắp cho mối quan hệ này.

Nhờ từng có thời gian học thạc sĩ tại Hà Lan và có trải nghiệm sống trong môi trường quốc tế, chị Hồng không gặp quá nhiều khó khăn trong việc thích nghi với sự khác biệt trong hôn nhân với một nền văn hoá cách Việt Nam nửa vòng trái đất. Tuy nhiên, khi đưa chồng về ra mắt gia đình ở quê nhà thì chị mới nhận thấy tồn tại một rào cản rất lớn đó chính là ngôn ngữ.

Nơi gia đình chị Hồng sinh sống là một xã miền núi nằm ở phía Tây Nam tỉnh Hà Tĩnh, hầu như không sử dụng Tiếng Anh, trong khi anh Forrest không thể giao tiếp bằng Tiếng Việt.

Trong nhiều tình huống, chị trở thành “cầu nối” ngôn ngữ giữa chồng và gia đình, nhưng chị cũng chia sẻ không thể đi theo chồng 24/24 để hỗ trợ anh nên chị khẳng định đây là rào cản lớn nhất. Với cha chị Hồng - ông Nguyễn Văn Xuân (83 tuổi) đây cũng là điều khiến ông trăn trở.

“Tôi rất buồn vì gặp khó khăn trong giao tiếp với con rể của mình”, ông Xuân chia sẻ.

Ngoài rào cản ngôn ngữ, định kiến xã hội cũng là thử thách lớn mà cuộc hôn nhân của chị Hồng phải đối mặt. Trong giai đoạn đầu, cả hai nhận không ít ý kiến trái chiều từ người thân, bạn bè và những người xung quanh.

Theo chị Hồng, nhiều người vẫn giữ suy nghĩ rằng phụ nữ Việt Nam kết hôn với người nước ngoài là vì mong muốn đổi đời, vì tiền bạc, quốc tịch hoặc danh tiếng “Việt kiều”.

"Tôi không thể cấm người khác nghĩ gì. Thực tế cũng từng có những trường hợp như vậy nên tôi hiểu vì sao họ có định kiến đó" - chị Hồng thẳng thắn chia sẻ. 

Sự xuất hiện của anh Forrest tại làng quê Hà Tĩnh khiến hàng xóm thấy lạ lẫm và tò mò nên không thể tránh khỏi những lời bàn tán. Nhiều người thậm chí còn hỏi thẳng chị sao mà "liều thế", hay hoài nghi rằng gia đình chị chấp nhận chàng trai ngoại quốc này chỉ vì điều kiện vật chất. Những ánh mắt dò xét, những lời nói vô tình ấy đã không ít lần làm tổn thương người trong cuộc.

Nỗi trăn trở của người cha cựu chiến binh

Thách thức lớn nhất trong hành trình đi đến hôn nhân của chị Nguyễn Ái Hồng không đến từ khoảng cách địa lý, khác biệt văn hóa hay những lời bàn tán của xã hội, mà xuất phát từ chính gia đình mình. Người khiến chị trăn trở nhất là cha ruột - ông Nguyễn Văn Xuân, một cựu chiến binh từng trực tiếp tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ trong những giai đoạn ác liệt nhất của chiến tranh.

Là người lính Bộ đội Cụ Hồ đã dành cả tuổi trẻ cho chiến trường, ông Xuân mang trong mình những ký ức sâu sắc về một thời bom đạn. Ông đã chứng kiến những mất mát, hy sinh của đồng đội và nhân dân, đồng thời trải qua những năm tháng chiến đấu với quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc. Chính vì vậy, trong suy nghĩ của ông, việc con gái kết hôn với một người mang quốc tịch Mỹ từng là điều rất khó chấp nhận.

Ông thừa nhận rằng những trải nghiệm chiến tranh đã để lại dấu ấn sâu đậm trong nhận thức của mình. Bởi thế, ông chưa từng nghĩ có ngày Việt Nam và Mỹ từ hai phía của chiến tuyến lại trở thành đối tác chiến lược toàn diện, càng không hình dung gia đình mình sẽ có một người con rể là công dân Mỹ. Tuy nhiên, sự phản đối ban đầu của ông không xuất phát từ định kiến hay thù hằn cá nhân mà từ những ký ức chiến tranh còn in đậm trong tâm trí.

Ông Xuân chia sẻ một cách thẳng thắn rằng nếu Forrest từng ở độ tuổi tham gia chiến tranh hoặc gia đình anh có liên quan trực tiếp đến cuộc chiến, ông sẽ không bao giờ đồng ý. Nhưng sau quá trình tìm hiểu, ông nhận ra Forrest khi chiến tranh kết thúc chỉ là một đứa trẻ nhỏ và gia đình anh cũng là những công dân bình thường, không liên quan đến các hoạt động quân sự hay chính trị.

Điều quan trọng hơn cả là những gì ông cảm nhận được từ chính con người Forrest. Qua thời gian tiếp xúc, ông nhận thấy chàng trai người Mỹ này có học thức, sống tử tế, chân thành và luôn dành tình yêu thương cho vợ con.

Không chỉ vậy, Forrest còn nỗ lực hòa nhập với gia đình vợ và văn hóa Việt Nam bằng những hành động rất giản dị. Dù không quen với cuộc sống nông thôn, anh vẫn nhiệt tình tham gia làm vườn, bắt cá hay phụ giúp những công việc thường ngày. Anh cũng khiến bố mẹ vợ cảm động khi nhớ sở thích của từng người, kể cả món chè xanh mà ông bà yêu thích.

Chính sự chân thành ấy đã dần xóa bỏ khoảng cách trong lòng người cựu chiến binh. Từ sự dè dặt ban đầu, ông Xuân dần thay đổi góc nhìn và xem Forrest như một thành viên không thể thiếu của gia đình.

Ông cũng cho biết, dù từng rất căm phẫn những gì chiến tranh gây ra, nhưng ông luôn nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Trong ký ức của mình, ông vẫn nhớ đến những công dân Mỹ yêu chuộng hòa bình đã xuống đường phản đối cuộc chiến tại Việt Nam. Ông nhắc lại hình ảnh cảm động trong bài thơ “Emily, con ơi” như một minh chứng rằng không phải tất cả người Mỹ đều đứng về phía chiến tranh. Chính sự phân biệt rõ ràng giữa chính quyền gây chiến và những con người lương thiện đã giúp ông mở lòng hơn, để rồi cuối cùng chấp nhận cuộc hôn nhân của con gái bằng sự thấu hiểu và tình yêu thương.

Dưới một mái nhà

Sau năm năm kết hôn, chị Hồng và anh Forrest hiện có một bé gái 5 tuổi. Lớn lên trong môi trường song ngữ, em có thể sử dụng cả tiếng Việt và tiếng Anh, đồng thời tiếp cận hai nền văn hóa khác nhau ngay từ nhỏ. Với gia đình họ, cô bé chính là minh chứng cho hành trình vượt qua khoảng cách địa lý, khác biệt văn hóa và những định kiến từng tồn tại.

Chia sẻ về bí quyết giữ gìn hạnh phúc trong một cuộc hôn nhân quốc tế, chị Hồng cho rằng sự tôn trọng chính là yếu tố quan trọng nhất. “Tôi nghĩ tôn trọng sự khác biệt chính là chìa khóa .Tôi không thể ép một người có nền văn hóa khác phải giống mình. Anh Forrest yêu nước Mỹ của anh ấy như cách tôi yêu Việt Nam, và chúng tôi luôn tôn trọng điều đó.” 

Từ chỗ phản đối quyết liệt, ông Xuân giờ đây hoàn toàn ủng hộ cuộc hôn nhân của con gái. Điều khiến ông hài lòng không phải việc con rể là người Mỹ hay người Việt, mà là việc con gái mình đang có một gia đình hạnh phúc.

Trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng sâu rộng, những cuộc hôn nhân xuyên biên giới không còn là điều xa lạ. Tuy nhiên, đằng sau mỗi câu chuyện thành công vẫn luôn là hành trình vượt qua khác biệt văn hóa, rào cản ngôn ngữ và những định kiến xã hội đã tồn tại từ lâu.

Câu chuyện của gia đình chị Hồng cho thấy một thực tế rằng sự hòa giải không chỉ diễn ra giữa các quốc gia mà còn diễn ra trong nhận thức của mỗi con người. Khi những ký ức chiến tranh được nhìn nhận bằng sự bao dung và khi con người được đánh giá bằng nhân cách thay vì quốc tịch, những khoảng cách tưởng chừng rất lớn cũng có thể được thu hẹp.

“Tôi từng căm thù ở chiến trường, nhưng tôi cũng biết ơn những người Mỹ tiến bộ từng xuống đường biểu tình đòi dừng cuộc chiến phi nghĩa. Ở đâu cũng có người tốt, người xấu, tôi biết tôi không thể đánh giá một con người chỉ qua quốc tịch của họ.”- Cựu chiến binh Nguyễn Văn Xuân chia sẻ.