Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự kiện chính trị, lịch sử và văn hóa có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ xây dựng, phát triển của thành phố mang tên Bác, đồng thời mở ra một giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên trở thành siêu đô thị hiện đại, trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.

Tham dự buổi lễ có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo TP Hồ Chí Minh qua các thời kỳ cùng đông đảo đại biểu, nhân sĩ, trí thức và các tầng lớp nhân dân.

Trước lễ kỷ niệm, đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước và TP Hồ Chí Minh đã dâng hoa tại Công viên Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, bày tỏ lòng thành kính, biết ơn sâu sắc đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

Ngày 2/7/1976, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quyết nghị đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh.

Quyết định lịch sử này không chỉ mang ý nghĩa về mặt hành chính mà còn là sự kết tinh tình cảm thiêng liêng, lòng biết ơn sâu nặng của toàn dân tộc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh; đồng thời ghi nhận những đóng góp to lớn của Sài Gòn - Gia Định trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.

Suốt nửa thế kỷ qua, tên gọi TP Hồ Chí Minh đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí cách mạng, tinh thần đổi mới, khát vọng phát triển và sức vươn lên mạnh mẽ của đô thị lớn nhất cả nước.

Từ một thành phố chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh với cơ sở hạ tầng xuống cấp, nền kinh tế kiệt quệ và đời sống người dân còn nhiều khó khăn, TP Hồ Chí Minh đã từng bước khôi phục sản xuất, ổn định đời sống nhân dân, tiên phong trong công cuộc đổi mới và trở thành địa phương đi đầu trong nhiều mô hình phát triển mới của đất nước.

Các chỉ số tăng trưởng phản ánh rõ vai trò đầu tàu của thành phố. Giai đoạn 1986-1990, kinh tế tăng trưởng bình quân 7,82%/năm; giai đoạn 1991-2010 duy trì mức tăng trưởng hai con số, khoảng 11-12%/năm, đóng góp 26-27% tổng thu ngân sách quốc gia.

Đến năm 2025, quy mô GRDP của thành phố đạt khoảng 3 triệu tỷ đồng, tương đương 121 tỷ USD, chiếm 23,6% GDP cả nước và đóng góp hơn 33% tổng thu ngân sách quốc gia. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 198 triệu đồng, cao gần 1,8 lần mức trung bình của cả nước. Chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026, GRDP tiếp tục tăng 8,55%, thu ngân sách vượt nửa triệu tỷ đồng, tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu của nền kinh tế Việt Nam.

Bên cạnh thành tựu kinh tế, TP Hồ Chí Minh còn giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế của cả nước. Hệ thống khu đô thị mới, khu công nghệ cao, khu công nghiệp, bệnh viện, trường học, các công trình giao thông trọng điểm và đặc biệt là tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đã góp phần tạo nên diện mạo hiện đại cho đô thị lớn nhất Việt Nam.

Từ ngày 1/7/2025, TP Hồ Chí Minh chính thức bước sang giai đoạn phát triển mới khi mở rộng địa giới trên cơ sở hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, đồng thời vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Sau khi mở rộng, thành phố có diện tích hơn 6.773 km², quy mô dân số và nguồn nhân lực chiếm khoảng 13,8% cả nước, hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics, kinh tế biển, tài chính và dịch vụ hàng đầu khu vực.

Không gian phát triển mới được kỳ vọng sẽ tạo nên một siêu đô thị đa trung tâm, kết nối hiệu quả giữa công nghiệp, cảng biển, tài chính, khoa học - công nghệ và dịch vụ hiện đại, nâng cao sức cạnh tranh của thành phố trong khu vực Đông Nam Á.

Theo định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trở thành đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm tài chính quốc tế, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và logistics hàng đầu khu vực; đồng thời nằm trong nhóm những thành phố có chất lượng sống tốt trên thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố hướng tới duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 10-11% mỗi năm; phát triển mạnh kinh tế số và đổi mới sáng tạo; hoàn thiện hệ thống đường sắt đô thị cùng các công trình hạ tầng chiến lược; xây dựng chính quyền số, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và an sinh xã hội, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả quản trị.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đây là sự kiện chính trị, lịch sử và văn hóa có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc; là dịp để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tưởng nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tri ân các thế hệ cách mạng tiền bối, các anh hùng liệt sĩ và những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Nhắc lại quyết định lịch sử của Quốc hội khóa VI cách đây đúng nửa thế kỷ, Tổng Bí thư nhấn mạnh việc thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một quyết định hành chính mà là sự kết tinh của lòng biết ơn, niềm tự hào và trách nhiệm lịch sử của cả dân tộc đối với vị lãnh tụ kính yêu.

Theo Tổng Bí thư, khi nhắc đến TP Hồ Chí Minh là nhắc đến vùng đất giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, nghĩa tình và sáng tạo; là nơi Bến Nhà Rồng ghi dấu bước chân người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước cách đây 115 năm, mở đầu hành trình tìm ra con đường giải phóng dân tộc.

Ông nhấn mạnh, tên gọi TP Hồ Chí Minh không chỉ là niềm tự hào của quá khứ mà còn là chuẩn mực để thành phố "tự soi, tự sửa và tự vươn lên mỗi ngày".

"Mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là niềm vinh dự lớn lao, đồng thời là trách nhiệm chính trị, đạo đức và lịch sử đặc biệt" - Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Theo đó, thành phố phải tiếp tục đi đầu trong đổi mới sáng tạo; phát triển hiện đại nhưng nhân văn; giàu mạnh nhưng nghĩa tình; hội nhập sâu rộng nhưng vẫn giữ vững bản sắc và lợi ích quốc gia; phát triển nhanh nhưng bền vững, vì hạnh phúc của nhân dân.

Đánh giá chặng đường 50 năm qua, Tổng Bí thư khẳng định TP Hồ Chí Minh có quyền tự hào về những thành tựu đã đạt được. Trong 40 năm đổi mới, thành phố luôn là địa phương tiên phong thử nghiệm nhiều cơ chế mới, góp phần hoàn thiện đường lối đổi mới của Đảng và chính sách của Nhà nước.

Thành phố đã khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm lớn về tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa và đối ngoại. Năm 2025, thành phố tiếp tục dẫn đầu cả nước về thu ngân sách, vượt mốc 800.000 tỷ đồng.

Tổng Bí thư cũng đánh giá cao bản sắc văn hóa nghĩa tình của TP Hồ Chí Minh, thể hiện qua những phong trào chăm lo người nghèo, người có công, công nhân, người lao động nhập cư và những nghĩa cử trong thiên tai, dịch bệnh.

Để thành phố hiện thực hóa khát vọng trở thành siêu đô thị chiến lược của khu vực, Tổng Bí thư đề nghị tập trung thực hiện sáu nhiệm vụ trọng tâm.

Đó là xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; chuyển hóa các cơ chế đặc thù thành lợi thế cạnh tranh; đẩy mạnh cải cách hành chính và quản trị số; quy hoạch đô thị theo hướng đa trung tâm, hiện đại, xanh và thông minh; đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế xanh; chăm lo tốt hơn đời sống nhân dân; đồng thời xây dựng thành phố trở thành trung tâm hội nhập quốc tế năng động nhưng vẫn giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội.

Theo Tổng Bí thư, sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP Hồ Chí Minh có quy mô lớn hơn, tiềm năng lớn hơn nhưng cũng đặt ra yêu cầu quản trị cao hơn. Thành phố cần trở thành siêu đô thị đa trung tâm, đa cực, có sức cạnh tranh quốc tế.

Để làm được điều đó, điều quan trọng là phải có tư duy mới, thể chế mới, hạ tầng mới, quản trị mới, đội ngũ cán bộ mới và phương thức tổ chức thực hiện hiệu quả hơn.

Ông cũng kêu gọi mỗi cán bộ, mỗi cơ quan, mỗi địa phương luôn tự đặt câu hỏi về trách nhiệm, chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả khai thác các nguồn lực phát triển, coi sự hài lòng của nhân dân là thước đo quan trọng nhất.

"Tự hào về truyền thống là để có thêm niềm tin. Nhìn lại 50 năm không phải để bằng lòng với kết quả đã đạt được mà để bước tiếp mạnh mẽ hơn trong giai đoạn phát triển mới" - Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Trong diễn văn kỷ niệm, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang khẳng định việc thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là niềm vinh dự thiêng liêng nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm trước Đảng, nhân dân và lịch sử.

Theo ông, sau nửa thế kỷ, thành phố có quyền tự hào về những thành tựu đã đạt được nhưng tuyệt đối không được phép bằng lòng với những gì đang có.

"Danh hiệu TP Hồ Chí Minh không chỉ là phần thưởng của quá khứ mà còn là lời nhắc nhở đối với hiện tại và là cam kết cho tương lai" - Bí thư Thành ủy nhấn mạnh.

Ông Quang cho rằng sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố đã có thêm không gian phát triển, nguồn lực và động lực mới. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là phải chuyển những lợi thế đó thành kết quả cụ thể trong tăng trưởng kinh tế, quản trị đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

"Khát vọng càng lớn thì ý chí phải càng mạnh, trách nhiệm càng cao thì quyết tâm phải càng lớn", ông Trần Lưu Quang khẳng định.

Đồng thời, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phát huy truyền thống năng động, sáng tạo, nghĩa tình để giữ vững vai trò đầu tàu phát triển của cả nước.

Bên cạnh phần lễ, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kéo dài hơn 50 phút, tái hiện hành trình lịch sử từ ngày thành phố mang tên Bác đến quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế.

Nhiều hoạt động chính trị, văn hóa và xã hội cũng được triển khai như triển lãm ảnh về chặng đường phát triển của thành phố, lễ dâng hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh, khởi công các công trình trọng điểm, phát động phong trào thi đua yêu nước, trình diễn 3D Mapping quốc tế, bắn pháo hoa, hội sách thiếu nhi, triển lãm ngoài trời, chương trình đi bộ "Hành trình di sản - Tiến bước tương lai" cùng cầu truyền hình đặc biệt tối 2/7.

Sau 50 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, thành phố đã khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và hội nhập quốc tế của cả nước. Dấu mốc nửa thế kỷ không chỉ là dịp nhìn lại những thành tựu đã đạt được mà còn mở ra một chặng đường phát triển mới.

Với truyền thống anh hùng, năng động, sáng tạo và nghĩa tình; cùng lợi thế về quy mô, nguồn lực và cơ chế phát triển đặc thù sau khi mở rộng không gian, TP Hồ Chí Minh đang hướng tới mục tiêu trở thành siêu đô thị hiện đại, thông minh, đáng sống, trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo của khu vực, tiếp tục xứng đáng với niềm vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh và kỳ vọng của nhân dân cả nước.