Đầu tháng 6/2026, Hội đồng Nhân dân TP Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp và tổ chức sở hữu công nghệ, sản phẩm hoặc mô hình kinh doanh mới được tham gia thử nghiệm trong môi trường thực tế.

Theo nghị quyết, các giải pháp được ưu tiên triển khai là những mô hình có khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn của Thủ đô, sở hữu tiềm năng thương mại hóa cao, có thể đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ và nhân rộng sau giai đoạn thử nghiệm. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời tạo điều kiện để các công nghệ mới sớm được kiểm chứng và hoàn thiện trước khi đưa vào ứng dụng rộng rãi.

Không chỉ dừng lại ở việc cho phép thử nghiệm, Hà Nội còn xây dựng nhiều chính sách hỗ trợ đi kèm như cung cấp hạ tầng và không gian thử nghiệm, hỗ trợ dữ liệu, triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ, tư vấn sở hữu trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng như kết nối doanh nghiệp với các nguồn vốn phù hợp.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, cơ chế Sandbox đóng vai trò như một “vùng đệm pháp lý”, giúp các địa phương thích ứng với tốc độ phát triển nhanh của công nghệ mới. Đây cũng là công cụ hữu hiệu để giảm bớt những rào cản pháp lý đối với các sản phẩm sáng tạo trước khi được hoàn thiện khung quản lý chính thức.

Đáng chú ý, ngay sau khi nghị quyết được ban hành, đã có đơn vị đề xuất kế hoạch thử nghiệm bốn loại phương tiện tự hành gồm xe buýt mini, robotaxi, xe quét đường và robot giao hàng. Nếu được phê duyệt, đây sẽ là những phương tiện tự hành đầu tiên do người Việt Nam nghiên cứu và phát triển được vận hành trong điều kiện giao thông thực tế tại Hà Nội.

Xu hướng xe tự hành hiện đang nhận được sự quan tâm lớn trên toàn cầu. Nhiều chuyên gia công nghệ dự báo trong vòng 10 đến 20 năm tới, các phương tiện thông minh có thể trở nên phổ biến, thay đổi hoàn toàn cách con người di chuyển. Hàng loạt tập đoàn ô tô và công nghệ lớn trên thế giới đang đầu tư mạnh vào cuộc đua phát triển xe tự lái với mục tiêu giảm dần sự can thiệp của con người.

Các kịch bản tương lai cho thấy đến khoảng năm 2040, việc điều khiển ô tô có thể được tự động hóa ở mức rất cao. Người dùng chỉ cần đặt xe thông qua điện thoại thông minh, phương tiện sẽ tự di chuyển đến điểm đón và đưa hành khách tới nơi mong muốn. Bên cạnh khả năng vận hành tự động, các phương tiện thế hệ mới còn được tích hợp trí tuệ nhân tạo để liên tục học hỏi, tối ưu trải nghiệm và cá nhân hóa theo nhu cầu của từng người dùng.

Tại Việt Nam, hoạt động nghiên cứu xe tự hành đã được triển khai từ nhiều năm trước. Từ năm 2021, một nhóm nghiên cứu thuộc Tập đoàn Phenikaa đã phát triển và thử nghiệm mẫu xe buýt mini chạy điện tự hành. Phương tiện có khả năng vận hành khoảng 100 km mỗi ngày với tốc độ trung bình 20 km/h và thời gian sạc đầy pin khoảng 7 giờ.

Nhờ hệ thống camera, cảm biến laser cùng các thuật toán trí tuệ nhân tạo, chiếc xe có thể nhận diện làn đường, người đi bộ, phương tiện và biển báo giao thông để đưa ra phản ứng phù hợp. Xe cũng có khả năng tự động dừng khi gặp chướng ngại vật, người qua đường hoặc tại các khu vực giao cắt.

Hiện nay, nhóm nghiên cứu tiếp tục phát triển robotaxi tự hành trên nền tảng Hyundai Santa Fe. Tại Đại lộ Thăng Long, phương tiện đã đạt cấp độ tự hành 2/5, trong khi ở các khu đô thị như Ocean Park 2 và Park City, xe được thử nghiệm ở cấp độ 4/5 với tốc độ tối đa 40 km/h. Những kết quả này cho thấy Việt Nam đang từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu đưa xe tự hành vào cuộc sống, đặc biệt khi cơ chế Sandbox của Hà Nội tạo thêm động lực để các công nghệ mới được thử nghiệm và hoàn thiện.