Bầu  cử trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Một trong những điểm mới nổi bật của cuộc bầu cử nhiệm kỳ 2026–2031 là lần đầu tiên được tổ chức trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sự thay đổi này đòi hỏi công tác chuẩn bị phải được rà soát kỹ lưỡng, điều chỉnh phù hợp với yêu cầu tổ chức bộ máy, phân cấp quản lý và thực tiễn từng địa phương.

Việc triển khai trong mô hình mới không chỉ bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống chính trị mà còn góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền các cấp sau bầu cử.

Để phù hợp với tình hình đất nước hiện tại, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định việc xác định khu vực bỏ phiếu và báo cáo UBND cấp tỉnh, trường hợp cần thiết, UBND cấp tỉnh điều chỉnh việc xác định khu vực bỏ phiếu.  

Các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương gồm: Ủy ban bầu cử ở tỉnh, thành phố, Ủy ban bầu cử ở xã, phường, đặc khu; Ban bầu cử đại biểu Quốc hội, Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã; Tổ bầu cử.

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác bầu cử, số lượng thành viên tại các tổ chức phụ trách bầu cử được điều chỉnh tăng thêm: Ủy ban bầu cử cấp tỉnh có 23 - 37 thành viên; Ủy ban bầu cử cấp xã có 9 - 17 thành viên; Ban bầu cử đại biểu Quốc hội có 9 - 17 thành viên; Ban bầu cử HĐND cấp tỉnh là 11-15 thành viên; Ban bầu cử HĐND cấp xã là 9 - 15 thành viên.

Rút ngắn thời gian trong quy trình bầu cử

Quy trình thực hiện bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp khoá 2026-2031 đã được rút ngắn từ 70 ngày xuống còn 42 ngày.

Các mốc thời gian liên quan đến hiệp thương, công bố danh sách người ứng cử và các bước chuẩn bị khác cũng được điều chỉnh tương ứng, bảo đảm tính đồng bộ, đúng quy định của pháp luật và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Việc rút ngắn thời gian đòi hỏi sự chủ động, phối hợp chặt chẽ và tinh thần trách nhiệm cao của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên, bảo đảm cuộc bầu cử được tổ chức đúng luật, dân chủ, khách quan, an toàn, tiết kiệm.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác bầu cử

Kỳ bầu cử này, công tác chuyển đổi số được áp dụng mạnh mẽ, phổ biến tại các tỉnh, thành phố trên cả nước, cả vùng hải đảo xa xôi.

Hiện nay, trên cả nước đã áp dụng công nghệ, quét mã QR tra cứu thông tin góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác, tạo thuận lợi cho cử tri và các tổ bầu cử, chuẩn bị chu đáo cho ngày bầu cử.

Thông qua quét mã QR bằng điện thoại thông minh, cử tri có thể nhanh chóng kiểm tra các thông tin liên quan đến quyền bầu cử của mình. Nếu phát hiện sai sót, cử tri có thể kịp thời phản ánh để được chỉnh sửa. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp giảm tải cho tổ bầu cử mà còn tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận thông tin.